IPO SpaceX dự kiến ngày 12/6: Những điều nhà đầu tư nên cân nhắc

Tiến độ nhanh như vậy thường xảy ra khi công ty muốn tận dụng điều kiện thị trường thuận lợi hoặc khi quá trình đánh giá của cơ quan quản lý diễn ra nhanh hơn dự kiến.

Quy mô và định giá: có thể lập kỷ lục

Các báo cáo cho biết SpaceX đang hướng tới huy động khoảng 75 tỷ USD với định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ USD.

Nếu đạt được, đây có thể trở thành đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, vượt xa kỷ lục 26 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019.

Định giá này khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý. Khi bản cáo bạch được công bố, các yếu tố cần phân tích kỹ sẽ gồm:

• doanh thu và lợi nhuận thực tế
• tăng trưởng của mạng internet vệ tinh Starlink
• kinh tế học của dịch vụ phóng tên lửa
• nhu cầu vốn đầu tư (capex) cho hạ tầng không gian
• nợ và dòng tiền
• các khoản chi hoặc lỗ liên quan đến xAI

Nếu các con số không cho thấy tăng trưởng và biên lợi nhuận đủ mạnh, mức định giá này có thể đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng tương lai.

BlackRock có thể trở thành nhà đầu tư “neo”

BlackRock — công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới — được cho là đang cân nhắc đầu tư từ 5 tỷ đến 10 tỷ USD vào đợt IPO.

Khoản đầu tư này, nếu xảy ra, có thể đóng vai trò anchor investment (nhà đầu tư neo), giúp tạo niềm tin và ổn định nhu cầu thị trường khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch.

Tuy nhiên, sự tham gia của một tổ chức lớn không đảm bảo cổ phiếu sẽ mang lại lợi nhuận hấp dẫn cho nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt nếu giá IPO đã ở mức rất cao.

Phân bổ cổ phần: tỷ lệ cho nhà đầu tư cá nhân lớn bất thường

Một chi tiết đáng chú ý là khoảng 30% cổ phần IPO có thể được phân bổ cho nhà đầu tư cá nhân.

Trong các thương vụ IPO thông thường ở Phố Wall, tỷ lệ này thường chỉ khoảng 5–10%. Điều đó khiến SpaceX trở thành một trong những IPO có mức tiếp cận bán lẻ lớn nhất.

Nhà đầu tư nên theo dõi:

• cách phân bổ cổ phiếu giữa tổ chức và cá nhân
• liệu nhu cầu bán lẻ có đang được dùng để hỗ trợ mức định giá cao hay không

Chia tách cổ phiếu 5‑for‑1 trước IPO

SpaceX đã phê duyệt chia tách cổ phiếu theo tỷ lệ 5‑đổi‑1 trước khi niêm yết.

Việc này làm giá trị mỗi cổ phiếu giảm từ khoảng 526,59 USD xuống khoảng 105,32 USD.

Quan trọng: chia tách cổ phiếu không làm công ty rẻ hơn. Nó chỉ khiến giá mỗi cổ phiếu thấp hơn để nhà đầu tư cảm thấy dễ tiếp cận hơn.

Quyền kiểm soát của Elon Musk sau IPO

Theo các báo cáo liên quan đến hồ sơ IPO, SpaceX sử dụng cấu trúc cổ phiếu nhiều lớp.

Điều này có nghĩa là Elon Musk và các cổ đông nội bộ có thể giữ:

• khoảng 79% quyền biểu quyết
• dù chỉ nắm khoảng 42% cổ phần kinh tế

Với cấu trúc như vậy, cổ đông công chúng sẽ có ảnh hưởng hạn chế đối với:

• hội đồng quản trị
• chiến lược dài hạn
• giao dịch với bên liên quan
• các quyết định phân bổ vốn

Câu hỏi đầu tư lớn nhất

IPO của SpaceX mang lại cơ hội tiếp cận một công ty trung tâm của nền kinh tế không gian — với các mảng như:

• Starlink (internet vệ tinh toàn cầu)
• dịch vụ phóng tên lửa
• hợp đồng chính phủ và quốc phòng
• hạ tầng không gian trong tương lai

Nhưng ở mức định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, thị trường có thể đã đặt cược vào thành công rất lớn trong nhiều năm tới.

Vì vậy, trước khi quyết định tham gia IPO, nhà đầu tư nên đợi bản cáo bạch S‑1 chính thức để xem rõ:

• doanh thu thực tế
• tốc độ tăng trưởng
• biên lợi nhuận
• khả năng tạo dòng tiền dài hạn

Đó mới là cơ sở để đánh giá liệu mức giá IPO có còn dư địa tăng trưởng hay không.