NOAA cảnh báo El Niño có khả năng hình thành năm 2026: Vì sao các nhà khoa học đang theo dõi sát sao

Một số chỉ số quan trọng:

• Chỉ số Niño‑3.4 – thước đo chính của El Niño – ở khoảng +0,4°C, gần ngưỡng kích hoạt điều kiện El Niño.
• Một số vùng khác còn ấm hơn, như Niño‑1+2 khoảng +1,0°C.
• NOAA ước tính 82% khả năng El Niño xuất hiện trong giai đoạn tháng 5–7/2026, và 96% khả năng kéo dài qua mùa đông 2026–2027.

Do các tín hiệu này, NOAA đã ban hành trạng thái “El Niño Watch” – nghĩa là điều kiện đang thuận lợi để hiện tượng này hình thành trong vài tháng tới.

Các trung tâm dự báo khí hậu quốc tế cũng đưa ra kết quả tương tự, với nhiều mô hình cho thấy El Niño có khả năng chi phối phần lớn thời tiết trong năm 2026.

Vì sao các nhà khoa học lo ngại về khả năng một El Niño mạnh

Một số mô hình khí hậu mùa vụ và các báo cáo truyền thông từng gợi ý khả năng xuất hiện El Niño rất mạnh, thậm chí có thể lập kỷ lục. Tuy nhiên, đánh giá chính thức của NOAA thận trọng hơn.

Điều khiến các nhà dự báo đặc biệt chú ý là sự ấm lên nhanh dưới bề mặt đại dương. Theo NOAA, nhiệt độ dưới bề mặt tại vùng xích đạo Thái Bình Dương đã cao hơn mức trung bình đáng kể trong nhiều tháng, và nguồn nhiệt này có thể thúc đẩy El Niño khi dâng lên bề mặt.

Các yếu tố khí quyển cũng bắt đầu phù hợp với quá trình hình thành El Niño. Ví dụ, các quan sát cho thấy những bất thường của gió tây ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương, điều có thể giúp đại dương và khí quyển “khuếch đại” lẫn nhau khi El Niño phát triển.

Dù vậy, việc dự đoán cường độ của El Niño trước nhiều tháng vẫn rất khó, đặc biệt trong giai đoạn gọi là “rào cản dự báo mùa xuân” – thời điểm các dự báo ENSO thường có độ bất định cao. Vì thế, các kịch bản về El Niño cực mạnh hiện vẫn chỉ là giả thuyết.

Tác động có thể đến mùa bão Đại Tây Dương năm 2026

Một trong những ảnh hưởng được theo dõi nhiều nhất của El Niño là tác động tới bão nhiệt đới.

Trong lịch sử, El Niño thường làm giảm hoạt động bão ở Đại Tây Dương vì nó làm tăng gió đứt theo chiều thẳng đứng (vertical wind shear) trong khu vực Caribe và Đại Tây Dương nhiệt đới. Lực gió này có thể phá vỡ cấu trúc của các cơn bão đang hình thành.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mùa bão chắc chắn yên ắng. Các yếu tố khác – đặc biệt là nhiệt độ nước biển Đại Tây Dương bất thường cao – đôi khi có thể bù lại ảnh hưởng kìm hãm của El Niño. Trong một số năm, bão vẫn hình thành nhiều dù có El Niño nếu điều kiện đại dương địa phương thuận lợi.

El Niño có thể làm thay đổi thời tiết ở Mỹ như thế nào

Ảnh hưởng của El Niño đối với Bắc Mỹ thường mạnh nhất vào mùa đông.

Khi El Niño xảy ra, nước ấm ở Thái Bình Dương xích đạo có thể làm thay đổi dòng lưu thông khí quyển và thường đẩy dòng tia (jet stream) Thái Bình Dương dịch xuống phía nam nước Mỹ.

Trong các mùa đông El Niño mạnh trước đây, những xu hướng thường thấy gồm:

• Mưa nhiều hơn ở miền nam nước Mỹ và một số khu vực California
• Lượng mưa tăng dọc bờ Tây và khu vực Đông Nam Mỹ
• Thời tiết ấm và khô hơn ở một số vùng miền bắc nước Mỹ và Canada

Tuy nhiên, đây chỉ là xu hướng thống kê. Mỗi sự kiện El Niño có thể phát triển khác nhau nên kết quả thực tế từng năm vẫn có thể thay đổi đáng kể.

Ảnh hưởng đến nhiệt độ toàn cầu

El Niño cũng tác động mạnh đến khí hậu toàn cầu vì nó giải phóng lượng nhiệt tích trữ trong Thái Bình Dương nhiệt đới vào khí quyển. Điều này có thể khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng tạm thời.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết nếu El Niño phát triển từ giữa năm 2026, nó sẽ ảnh hưởng tới mô hình mưa và nhiệt độ trên phạm vi toàn cầu.

Lịch sử gần đây cho thấy nhiều năm có El Niño nằm trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận trên Trái Đất. Nếu sự kiện 2026–2027 đủ mạnh, nguy cơ xuất hiện các kỷ lục nhiệt mới có thể tăng lên — dù điều này chưa chắc chắn.

Kết luận

Các dự báo hiện tại cho thấy khả năng cao El Niño sẽ quay lại trong năm 2026, nhưng mức độ mạnh yếu của hiện tượng vẫn còn nhiều bất định.

Nếu El Niño tăng cường đáng kể, nó có thể làm thay đổi nhiều khía cạnh của hệ thống khí hậu — từ mùa bão Đại Tây Dương, mô hình thời tiết mùa đông tại Mỹ, cho tới nhiệt độ trung bình toàn cầu. Hiện tại, câu hỏi lớn nhất với các nhà khoa học không phải là liệu El Niño có xảy ra hay không, mà là nó sẽ mạnh đến mức nào.