Tòa Phúc thẩm Anh chặn vụ kiện bằng sáng chế của Acer và Asus với Nokia

Một tranh chấp bằng sáng chế lớn giữa Nokia và các nhà sản xuất thiết bị điện tử vừa có bước ngoặt quan trọng khi Tòa Phúc thẩm Vương quốc Anh (UK Court of Appeal) ra lệnh đình chỉ vĩnh viễn các vụ kiện của Acer và Asus đối với Nokia Technologies tại Anh. Quyết định này khiến các vụ kiện không thể tiếp tục tại tòa án Anh và hủy bỏ phiên tòa dự kiến diễn ra vào giữa năm 2026.

Trọng tâm của vụ việc là câu hỏi quen thuộc trong ngành viễn thông: liệu Nokia đã thực hiện đúng nghĩa vụ cung cấp giấy phép bằng sáng chế theo nguyên tắc FRAND (fair, reasonable, and non‑discriminatory – công bằng, hợp lý và không phân biệt đối xử) hay chưa.

Nguồn gốc tranh chấp: bằng sáng chế chuẩn mã hóa video

Vụ kiện liên quan đến các bằng sáng chế cho chuẩn mã hóa video H.264 và H.265, những công nghệ nền tảng được sử dụng trong rất nhiều thiết bị điện tử như TV, laptop, smartphone và thiết bị phát trực tuyến.

Acer, Hisense và Asus – các hãng sản xuất thiết bị sử dụng những chuẩn này – đã khởi kiện tại Anh nhằm yêu cầu tòa án xác nhận rằng tòa án Anh có thẩm quyền xác định điều khoản cấp phép FRAND trên phạm vi toàn cầu đối với các bằng sáng chế thiết yếu tiêu chuẩn (SEP) của Nokia.

Các công ty này cũng muốn tòa đưa ra những tuyên bố tạm thời liên quan đến giấy phép RAND trong khi chờ xác định điều khoản cuối cùng.

Vụ việc xuất phát từ các phán quyết trước đó của Tòa Thượng thẩm Anh vào tháng 12/2025 và tháng 1/2026, sau đó Nokia đã kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm.

Vì sao tòa đứng về phía Nokia

Tòa Phúc thẩm kết luận rằng Nokia đã thực hiện nghĩa vụ FRAND khi đề nghị giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế ràng buộc để xác định điều khoản cấp phép.

Theo tòa, nếu trọng tài có thể xác định các điều khoản cấp phép công bằng thì không cần thiết phải tổ chức một phiên tòa đầy đủ tại Anh để giải quyết cùng vấn đề. Vì vậy, các thẩm phán đã ra lệnh đình chỉ vĩnh viễn các vụ kiện của Acer và Asus.

Trong hệ thống pháp lý Anh, “đình chỉ vĩnh viễn” (permanent stay) có nghĩa là vụ kiện bị dừng lại gần như hoàn toàn, trừ khi có thay đổi lớn về hoàn cảnh pháp lý.

Phiên tòa tại London bị hủy

Trước khi có phán quyết này, tranh chấp dự kiến được đưa ra xét xử tại London vào tháng 6 và tháng 7/2026. Quyết định của Tòa Phúc thẩm đã hủy toàn bộ kế hoạch xét xử đó.

Thay vì tiếp tục tại tòa án Anh, các bước tiếp theo có thể bao gồm:

• tiến hành trọng tài quốc tế để xác định điều khoản cấp phép FRAND
• đàm phán hoặc dàn xếp dựa trên kết quả trọng tài
• các vụ kiện hoặc đàm phán cấp phép song song tại những quốc gia khác

Hiện các bản tóm tắt công khai chưa công bố đầy đủ toàn văn phán quyết, vì vậy chi tiết lập luận pháp lý và phạm vi áp dụng của cơ chế trọng tài vẫn chưa được nêu rõ hoàn toàn.

Tác động đối với các tranh chấp bằng sáng chế toàn cầu

Phán quyết này có thể ảnh hưởng đến cách các công ty xử lý tranh chấp liên quan đến bằng sáng chế thiết yếu tiêu chuẩn (SEP) – loại bằng sáng chế bắt buộc phải sử dụng khi sản xuất thiết bị tuân theo các chuẩn công nghệ chung.

Một số hệ quả đáng chú ý:

Trọng tài có thể trở thành lựa chọn chính trong tranh chấp FRAND. Quyết định của tòa cho thấy việc đề xuất trọng tài ràng buộc có thể được xem là đáp ứng nghĩa vụ đàm phán FRAND của chủ sở hữu bằng sáng chế.

Các công ty khó hơn khi yêu cầu tòa án Anh đặt điều khoản cấp phép toàn cầu. Nếu chủ bằng sáng chế đã đề xuất trọng tài để xác định mức cấp phép công bằng, các vụ kiện do bên sử dụng công nghệ khởi xướng có thể gặp trở ngại.

Tác động đến chiến lược đàm phán quốc tế. Dù tòa án ở các quốc gia khác không bị ràng buộc bởi phán quyết này, quyết định của Anh có thể củng cố vị thế của Nokia trong các tranh chấp cấp phép ở những thị trường khác.

Ý nghĩa đối với mảng kinh doanh bằng sáng chế của Nokia

Nokia vận hành một mảng kinh doanh cấp phép bằng sáng chế lớn thông qua đơn vị Nokia Technologies. Những kết quả pháp lý thuận lợi trong các tranh chấp FRAND có thể giúp giảm chi phí kiện tụng và thúc đẩy các thỏa thuận cấp phép thay vì kéo dài tranh chấp tại tòa.

Về mặt tài chính, Nokia đặt mục tiêu đạt lợi nhuận hoạt động so sánh được từ 2,0 đến 2,5 tỷ euro vào năm 2026, nhờ nhu cầu mạnh trong hạ tầng mạng và mở rộng sang các lĩnh vực như AI và điện toán đám mây.

Dù phán quyết của tòa không trực tiếp định lượng tác động doanh thu từ tranh chấp với Acer và Asus, việc củng cố vị thế pháp lý trong các vụ SEP có thể giúp Nokia thuận lợi hơn trong các cuộc đàm phán cấp phép trong tương lai.

Điểm mấu chốt

Phán quyết của Tòa Phúc thẩm Anh là một chiến thắng quan trọng cho Nokia trong cuộc đối đầu pháp lý với các nhà sản xuất thiết bị. Khi tòa chấp nhận trọng tài là con đường hợp lệ để xác định điều khoản cấp phép FRAND, các vụ kiện của Acer và Asus tại Anh đã bị chặn lại và phiên tòa dự kiến cũng bị hủy.

Đối với ngành công nghệ – nơi nhiều sản phẩm dựa trên các tiêu chuẩn chung – quyết định này làm nổi bật một xu hướng đang được theo dõi: liệu trọng tài quốc tế có dần trở thành diễn đàn chính để giải quyết tranh chấp cấp phép bằng sáng chế toàn cầu hay không.