BYD muốn tiếp quản các nhà máy ô tô nhàn rỗi ở châu Âu: Điều gì đang diễn ra?

BYD – nhà sản xuất xe điện lớn của Trung Quốc – được cho là đang đàm phán với Stellantis và một số hãng xe châu Âu khác để tiếp quản các nhà máy ô tô đang hoạt động dưới công suất trong khu vực. Tuy nhiên, các nguồn tin hiện tại chỉ xác nhận các cuộc thảo luận đang diễn ra, chưa có bằng chứng về việc đạt được thỏa thuận cụ thể nào.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường xe điện châu Âu ngày càng cạnh tranh và các rào cản thương mại mới đang khiến việc xuất khẩu xe từ Trung Quốc sang EU trở nên đắt đỏ hơn.

BYD đang đàm phán điều gì

Theo các báo cáo, BYD đã tiếp xúc với Stellantis – tập đoàn sở hữu các thương hiệu như Peugeot, Citroën, Fiat và Jeep – cùng với một số nhà sản xuất ô tô châu Âu khác để bàn về việc tiếp quản hoặc vận hành các nhà máy chưa được khai thác hết công suất.

Phó chủ tịch điều hành BYD, Stella Li, xác nhận rằng công ty đang nói chuyện không chỉ với Stellantis mà còn với “những công ty khác nữa”.

Điểm quan trọng là các cuộc thảo luận hiện tập trung vào việc tận dụng công suất nhà máy nhàn rỗi trong khu vực. Các chi tiết như:

• cấu trúc giao dịch
• giá trị thương vụ
• thời gian hoàn tất
• hay việc có đạt được thỏa thuận hay không

vẫn chưa được xác nhận từ các nguồn hiện có.

Vì sao BYD muốn sản xuất ngay tại châu Âu

Một động lực lớn là chính sách thương mại của Liên minh châu Âu (EU). Sau cuộc điều tra chống trợ cấp, EU đã áp thuế chống trợ cấp đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 30/10/2024.

Trong giai đoạn tạm thời, mức thuế áp với BYD khoảng 17,4%, thấp hơn so với SAIC (37,6%) và Geely (19,9%), nhưng vẫn là chi phí đáng kể khi xuất khẩu xe sang châu Âu.

Sản xuất ngay tại châu Âu có thể mang lại nhiều lợi ích cho BYD:

• giảm tác động của thuế nhập khẩu
• rút ngắn chuỗi cung ứng
• xây dựng hình ảnh như một nhà sản xuất “nội địa” tại thị trường châu Âu
• phản ứng nhanh hơn với nhu cầu và quy định địa phương

Chiến lược này phù hợp với xu hướng chung của nhiều hãng xe Trung Quốc: chuyển từ xuất khẩu sang sản xuất trực tiếp trong khu vực.

Những nhà máy Stellantis nào có thể liên quan?

Hiện chưa có nhà máy Stellantis nào được xác nhận là đối tượng cụ thể trong các cuộc đàm phán với BYD.

Tuy vậy, một số báo cáo cho biết Stellantis đang cân nhắc bán hoặc chia sẻ tới bốn nhà máy tại châu Âu để giải quyết tình trạng dư thừa công suất sản xuất.

Các cơ sở được nhắc tới trong các báo cáo thị trường bao gồm:

• Rennes (Pháp)
• Cassino (Ý)
• Madrid (Tây Ban Nha)

Nhưng điều quan trọng là chưa có bằng chứng rằng các địa điểm này đang được BYD đàm phán trực tiếp.

Mảnh ghép trong chiến lược mở rộng châu Âu của BYD

Việc tìm kiếm nhà máy sẵn có chỉ là một phần trong kế hoạch lớn hơn của BYD tại châu Âu.

Công ty đã và đang xây dựng hoặc lên kế hoạch cho các cơ sở sản xuất trong khu vực, bao gồm nhà máy ở Hungary và một cơ sở khác tại Thổ Nhĩ Kỳ. Những dự án này nhằm tạo ra mạng lưới sản xuất địa phương để phục vụ thị trường châu Âu.

Nếu tiếp quản các nhà máy hiện có, BYD có thể:

• mở rộng sản lượng nhanh hơn so với xây dựng nhà máy mới
• giảm chi phí đầu tư ban đầu
• nhanh chóng thiết lập hiện diện công nghiệp tại nhiều quốc gia EU

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường EV châu Âu đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt.

Tác động đối với ngành ô tô châu Âu

Nếu các thỏa thuận cuối cùng được thực hiện, động thái này có thể tạo ra một số thay đổi đáng chú ý.

Thứ nhất, nó cho thấy các hãng xe điện Trung Quốc không chỉ xuất khẩu xe sang châu Âu mà đang tìm cách sản xuất ngay tại “sân nhà” của các hãng châu Âu.

Thứ hai, điều này có thể làm gia tăng cạnh tranh với các nhà sản xuất truyền thống, vì xe điện Trung Quốc sản xuất tại châu Âu có thể tránh được một phần rào cản thương mại và logistics.

Với Stellantis và các hãng xe khác, việc bán hoặc cho thuê nhà máy nhàn rỗi có thể giúp giải quyết vấn đề dư công suất – nhưng đồng thời cũng có nguy cơ giúp một đối thủ đang phát triển nhanh tăng cường vị thế sản xuất trong khu vực.

Dù vậy, bức tranh cuối cùng vẫn chưa rõ ràng. Các nguồn tin hiện mới xác nhận ý định chiến lược và các cuộc thảo luận, chứ chưa có giao dịch hoàn tất, kế hoạch sản xuất cụ thể hay tác động tới lao động trong ngành.