Bên trong phòng thí nghiệm chip bí mật của Huawei – tín hiệu mới trong cuộc chiến công nghệ Mỹ‑Trung

Trước đây, phòng thí nghiệm này gần như không xuất hiện trước công chúng. Nhưng trong chương trình tin tức buổi tối nổi tiếng Xinwen Lianbo của CCTV – bản tin có hàng trăm triệu khán giả – hình ảnh về cơ sở nghiên cứu tại khuôn viên Lianqiu Lake của Huawei ở Thượng Hải đã lần đầu được công bố.

Theo các nguồn tin, đoạn phóng sự được phát khoảng hai ngày trước chuyến thăm của ông Trump. Điều đó khiến nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu không chỉ là quảng bá công nghệ mà còn là thông điệp ngoại giao: Trung Quốc muốn khẳng định năng lực phát triển chip trong nước vẫn tiếp tục tiến triển dưới áp lực từ bên ngoài.

Huawei trở thành lựa chọn hiển nhiên cho thông điệp này. Từ khi bị Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt hạn chế tiếp cận chip tiên tiến và công cụ sản xuất bán dẫn, công ty đã được xem như “nhà vô địch quốc gia” trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào công nghệ phương Tây.

Biểu tượng của chiến lược bán dẫn tự chủ

Trong nhiều năm, Trung Quốc phụ thuộc đáng kể vào các nhà cung cấp nước ngoài cho các loại bán dẫn tiên tiến. Khi Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu, Bắc Kinh buộc phải đẩy nhanh chiến lược xây dựng chuỗi công nghệ nội địa.

Phòng thí nghiệm của Huawei đóng vai trò quan trọng trong bước chuyển này. Cơ sở này tập trung vào nghiên cứu nền tảng về chip và công nghệ tính toán hiệu năng cao, phục vụ việc phát triển bộ xử lý và hệ thống dành cho trí tuệ nhân tạo và các ứng dụng tính toán nặng.

Mục tiêu dài hạn là xây dựng nhiều mắt xích trong chuỗi bán dẫn ngay trong nước, bao gồm:

• năng lực thiết kế chip nội địa
• phần cứng và hệ thống tính toán AI
• hệ sinh thái nghiên cứu bán dẫn độc lập hơn

Trong bức tranh đó, Huawei được xem như doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt các dự án R&D quy mô lớn và tạo ra những nền tảng thay thế cho công nghệ phương Tây.

Vì sao chip AI Ascend của Huawei quan trọng?

Công việc của phòng thí nghiệm gắn chặt với một chiến trường lớn trong cuộc đua công nghệ toàn cầu: chip dành cho trí tuệ nhân tạo.

Huawei phát triển dòng Ascend để đào tạo và vận hành các mô hình AI lớn. Đây là một trong những nỗ lực rõ ràng nhất của Trung Quốc nhằm xây dựng giải pháp thay thế cho các GPU AI cao cấp từ Nvidia.

Điều này khiến Ascend trở nên quan trọng về mặt chiến lược:

• Giúp các công ty Trung Quốc tiếp tục phát triển AI dù bị hạn chế tiếp cận phần cứng phương Tây.
• Hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái tính toán AI dựa trên công nghệ nội địa.
• Trở thành thước đo xem liệu các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ có thực sự làm chậm tiến trình AI của Trung Quốc hay không.

Nói cách khác, Ascend không chỉ là sản phẩm thương mại; chúng là hạ tầng cốt lõi cho tham vọng AI của Trung Quốc.

Cuộc chiến kiểm soát xuất khẩu xoay quanh chip Huawei

Chính vì tầm quan trọng đó, chip AI của Huawei cũng trở thành mục tiêu của chính sách kiểm soát xuất khẩu từ Washington.

Tháng 5/2025, Cục Công nghiệp và An ninh (Bureau of Industry and Security – BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ ban hành hướng dẫn liên quan đến các quy định kiểm soát bán dẫn, cảnh báo các doanh nghiệp về giao dịch liên quan tới chip Ascend và các hạn chế liên quan đến công nghệ Mỹ trong quá trình thiết kế hoặc sản xuất chúng.

Các biện pháp này phản ánh mục tiêu rộng hơn của Mỹ: duy trì lợi thế trong lĩnh vực tính toán tiên tiến và hạn chế khả năng Trung Quốc mở rộng nhanh chóng hạ tầng AI hiệu năng cao.

Cuộc cạnh tranh vì thế không chỉ diễn ra ở việc bán chip, mà còn lan sang toàn bộ chuỗi cung ứng – từ công cụ thiết kế, thiết bị sản xuất, đến dịch vụ tài chính và hợp tác công nghệ liên quan đến bán dẫn tiên tiến.

Cuộc cạnh tranh công nghệ lớn hơn một phòng thí nghiệm

Đoạn phóng sự ngắn về phòng thí nghiệm của Huawei thực chất phản ánh một cuộc cạnh tranh sâu rộng hơn nhiều.

Câu hỏi lớn đặt ra là liệu Trung Quốc có thể xây dựng hệ sinh thái bán dẫn và phần cứng AI đủ tự chủ để cạnh tranh toàn cầu ngay cả khi bị hạn chế tiếp cận công nghệ phương Tây.

Đối với Bắc Kinh, việc công khai phòng thí nghiệm trước một chuyến thăm ngoại giao cấp cao gửi đi thông điệp rõ ràng: Trung Quốc sẽ tiếp tục đầu tư và tiến lên trong lĩnh vực chip. Còn đối với Washington, sự tiến triển của các chip AI như Ascend sẽ là phép thử quan trọng cho hiệu quả của các biện pháp kiểm soát công nghệ.

Khi cuộc đua tính toán AI ngày càng nóng lên, những phòng thí nghiệm như của Huawei – và các con chip được phát triển bên trong chúng – đang trở thành tâm điểm của một trong những cuộc cạnh tranh công nghệ lớn nhất thập kỷ.