Vì sao cú hích OpenAI chưa giúp SoftBank thoát nỗi lo nợ?

Canh bạc lớn hơn: thêm 30 tỷ USD vào OpenAI

Ngày 27/2/2026 theo giờ Mỹ, SoftBank cho biết đã ký thỏa thuận chính thức để đầu tư tiếp 30,0 tỷ USD vào OpenAI thông qua SoftBank Vision Fund 2 . Sau khi hoàn tất, tổng vốn SoftBank đầu tư vào OpenAI dự kiến đạt 64,6 tỷ USD, tương ứng khoảng 13% quyền sở hữu, tùy thuộc các điều kiện hoàn tất giao dịch .

Quy mô này khiến nhà đầu tư nhìn SoftBank ngày càng giống một cách gián tiếp để đặt cược vào OpenAI, thay vì chỉ là một tập đoàn nắm giữ nhiều tài sản công nghệ. Nếu OpenAI tiếp tục được định giá cao hơn, phần thưởng có thể rất lớn. Nhưng rủi ro cũng tập trung hơn: OpenAI vẫn là công ty chưa niêm yết, nên giá trị cổ phần khó được kiểm chứng bằng giao dịch công khai hằng ngày.

Vì sao nỗi lo nợ chưa hạ nhiệt

Tín hiệu rõ nhất đến từ S&P Global, một hãng xếp hạng tín nhiệm lớn. Theo Bloomberg, S&P đã hạ triển vọng của SoftBank từ ổn định xuống tiêu cực, đồng thời giữ xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành dài hạn ở mức BB+, với lý do kế hoạch đầu tư thêm 30 tỷ USD vào OpenAI có thể ảnh hưởng đến thanh khoản và chất lượng tài sản của SoftBank .

Áp lực thứ hai là cách tài trợ. Các ngân hàng đã thu xếp khoản vay cầu nối 40 tỷ USD cho khoản đầu tư OpenAI của SoftBank, và khoản vay này đang được phân phối tiếp cho các bên cho vay khác, theo những người am hiểu sự việc được The Star dẫn lại . Vay cầu nối giúp doanh nghiệp đi nhanh trong lúc chờ nguồn vốn dài hạn, nhưng cũng tạo sức ép: cuối cùng SoftBank vẫn phải thay khoản vay ngắn hạn bằng nguồn vốn bền hơn hoặc bằng tiền thu về.

Một dấu hiệu khác cho thấy bên cho vay không xem tài sản OpenAI là không có rủi ro: SoftBank được cho là đã giảm mục tiêu khoản vay ký quỹ được bảo đảm bằng cổ phần OpenAI từ 10 tỷ USD xuống thấp nhất 6 tỷ USD, sau khi một số chủ nợ do dự. Báo cáo cho biết họ lo ngại việc định giá một công ty chưa niêm yết như OpenAI không hề đơn giản .

Gánh nặng không chỉ nằm ở một tấm séc cho OpenAI

Câu hỏi tài trợ còn rộng hơn khoản đầu tư OpenAI. Các báo cáo về triển vọng của SoftBank đã liên hệ lo ngại của nhà đầu tư với khoản đầu tư OpenAI dự kiến, chi tiêu cho trung tâm dữ liệu và các cam kết thâu tóm khác trong lĩnh vực AI . Bloomberg cũng lưu ý đà tăng cổ phiếu SoftBank phải đối mặt với phép thử khi nhà đầu tư muốn được trấn an rằng canh bạc OpenAI trị giá nhiều tỷ USD sẽ xứng đáng với rủi ro trên bảng cân đối kế toán .

Nói ngắn gọn, chính AI đang làm lợi nhuận của SoftBank hấp dẫn hơn; nhưng cũng chính AI khiến chủ nợ nhạy cảm hơn với đòn bẩy, thanh khoản và mức độ tập trung tài sản.

Lối ra nào có thể làm nhà đầu tư bớt lo?

Cách gọn nhất là OpenAI tạo ra một mức giá công khai và một đường thoái vốn rõ ràng. Một đợt IPO của OpenAI có thể giúp SoftBank bán một phần cổ phần hoặc dùng định giá niêm yết để hỗ trợ huy động vốn. Tuy nhiên, các nguồn ở đây không xác nhận một IPO đã hoàn tất hay một lịch trình ràng buộc. Cho đến khi OpenAI niêm yết, lo ngại của bên cho vay về việc định giá công ty chưa niêm yết vẫn còn nguyên .

Một hướng khác là tạo ra một tài sản AI niêm yết mới. Financial Times, theo Reuters dẫn lại, cho biết SoftBank đang lên kế hoạch lập và niêm yết tại Mỹ một công ty AI và robot có tên Roze, tham gia xây dựng trung tâm dữ liệu; Reuters nói chưa thể xác minh ngay báo cáo này . Nếu diễn ra, việc niêm yết như vậy có thể mở thêm kênh định giá hoặc tài trợ, nhưng hiện vẫn là kế hoạch được đưa tin chứ chưa phải lối thoát đã chắc chắn.

SoftBank cũng từng dùng bán tài sản để xoay vòng vốn. Fortune đưa tin tập đoàn đã bán cổ phần Nvidia với giá 5,8 tỷ USD vào tháng 10 khi tập trung vào trí tuệ nhân tạo . Điều đó cho thấy SoftBank có khả năng tái phân bổ vốn, nhưng chưa đủ để trả lời liệu các nhu cầu vốn liên quan OpenAI trong tương lai có thể được đáp ứng mà không làm căng các chỉ số tín dụng hay không.

Kết luận

Quý tháng 1–3 của SoftBank có thể trông rất mạnh vì định giá OpenAI cao hơn nâng giá trị kế toán của cổ phần. Nhưng câu hỏi nhà đầu tư đang đặt ra không chỉ là lãi bao nhiêu. Câu hỏi lớn hơn là SoftBank có thể tài trợ mức phơi nhiễm OpenAI lũy kế 64,6 tỷ USD, cùng tham vọng AI rộng hơn, mà không làm bảng cân đối kế toán quá tải hay không .

Nếu OpenAI tiếp tục tăng trưởng và cuối cùng đem lại một lối thoát thanh khoản, chiến lược vay mượn quyết liệt của SoftBank có thể được nhìn nhận là đáng giá. Nhưng nếu định giá lung lay, khẩu vị cho vay suy yếu hoặc IPO còn xa, những khoản lãi trên giấy đang làm đẹp lợi nhuận hôm nay có thể biến thành bài toán nợ khó hơn nhiều.