Putin yếu hơn, nhưng chưa bị đánh bại: Cảnh báo của Kaja Kallas nói gì về chiến lược Ukraine của EU

Logic chính sách ở đây khá rõ: nếu Moscow đang gặp khó trong việc áp đặt mục tiêu bằng quân sự, châu Âu không muốn Nga lấy lại các mục tiêu đó thông qua một thỏa thuận yếu. Kallas mô tả nhiệm vụ hiện nay là chuyển từ tình trạng Nga “giả vờ đàm phán” sang tình trạng Nga thực sự cần phải đàm phán .

Vì sao EU nghi ngờ các tín hiệu hòa bình từ Putin

Sự hoài nghi của Kallas bắt nguồn từ khoảng cách giữa lời nói và hành động của Nga. Trong phát biểu với báo chí hồi tháng 5, bà gọi đề xuất ngừng bắn của Putin quanh thời điểm duyệt binh là “rất cay độc/cynical”, cho rằng mục đích là bảo vệ cuộc duyệt binh trong khi Nga vẫn tấn công dân thường ở Ukraine . Bà đối chiếu điều đó với việc Ukraine sẵn sàng tuân thủ hoặc đề xuất các lệnh ngừng bắn vô điều kiện .

Đó là lý do EU liên tục quay lại một ngưỡng tối thiểu: ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện phải là bước đầu tiên để kết thúc chiến tranh . Khi Moscow chưa chấp nhận ngưỡng này, quan điểm của Kallas là không nên nhầm ngôn ngữ hòa bình với thiện chí hòa bình thật sự.

Bất mãn trong nước Nga: có thể là bối cảnh, nhưng chưa phải bằng chứng chính

Bất mãn trong nội bộ Nga thường được nhắc đến như một nguồn áp lực tiềm tàng lên Putin. Tuy nhiên, trong các nguồn được dẫn ở đây, bằng chứng mạnh hơn nằm ở các chỉ dấu quân sự và ngoại giao: tổn thất trên chiến trường, các đòn tấn công của Ukraine, cuộc duyệt binh nhỏ hơn và đánh giá của EU rằng Nga vẫn đang mở rộng nỗ lực quân sự .

Vì vậy, yếu tố bất mãn trong nước Nga cần được nhìn nhận thận trọng. Nó có thể là một phần của bối cảnh rộng hơn, nhưng các nguồn hiện có không đủ để coi đây là trụ cột trung tâm trong chiến lược hiện tại của EU.

Trừng phạt về trẻ em Ukraine: mặt trận pháp lý và nhân đạo

Các lệnh trừng phạt của EU ngày 11/5 liên quan đến trẻ em Ukraine mở rộng chiến dịch gây sức ép ra ngoài phạm vi chiến trường. EU nhắm vào 16 cá nhân và 7 tổ chức bị cáo buộc tham gia vào việc trục xuất bất hợp pháp, cưỡng bức chuyển đi và đồng hóa trẻ em Ukraine . Hãng QNA dẫn thông tin rằng EU nói hơn 20.500 trẻ em Ukraine đã bị đưa đi kể từ tháng 2/2022; các mục tiêu trừng phạt gồm cả những cơ sở bị cáo buộc liên quan đến truyền bá ý thức hệ và quân sự hóa trẻ vị thành niên .

Kallas gọi việc trục xuất và cưỡng bức chuyển trẻ em Ukraine là “một trong những tội ác tồi tệ nhất” trong cuộc chiến của Nga . Bà cũng liên hệ nỗ lực trừng phạt này với một sự kiện cấp cao bàn về cách đưa trẻ em Ukraine trở về .

Điều đó có ý nghĩa đối với mọi tiến trình hòa bình trong tương lai. EU đang phát tín hiệu rằng một thỏa thuận không thể chỉ xoay quanh lãnh thổ hay đường ngừng bắn; trách nhiệm giải trình và việc đưa trẻ em trở về cũng là một phần trong chương trình gây sức ép của châu Âu .

Châu Âu muốn tham gia định hình điều kiện hòa bình

Kallas cũng nói EU đang soạn một danh sách các nhượng bộ mà khối này cho rằng Nga phải thực hiện để có hòa bình lâu dài, trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt chưa cho thấy nhiều tiến triển . Đây là tín hiệu đáng chú ý: châu Âu không chỉ phản ứng với các cuộc thương lượng, mà muốn định nghĩa một thỏa thuận bền vững phải đòi hỏi gì từ Moscow.

Các nguồn hiện có không công bố đầy đủ danh sách nhượng bộ đó, nên không nên suy đoán quá mức về chi tiết. Nhưng chúng cho thấy hướng đi chiến lược: hỗ trợ Ukraine, tiếp tục gây sức ép với Nga, đòi ngừng bắn vô điều kiện và chuẩn bị các nguyên tắc đàm phán trong đó Nga cũng phải có nghĩa vụ — không chỉ Ukraine phải thỏa hiệp .

Kết luận

Thông điệp của Kallas không phải là “Nga đã thua”. Đúng hơn, đó là lời cảnh báo: đừng đàm phán như thể Putin đang nắm tất cả quân bài. Theo lập luận của bà, sức ép trên chiến trường, sự hoài nghi trước tín hiệu hòa bình của Moscow, các lệnh trừng phạt liên quan đến trẻ em Ukraine và nỗ lực của châu Âu nhằm xác lập yêu cầu đối với Nga đều phục vụ cùng một mục tiêu: củng cố vị thế của Ukraine trước khi bất kỳ thỏa thuận nghiêm túc nào được đặt lên bàn .