Mỹ dùng kho dầu chiến lược ra sao khi Eo biển Hormuz gây sốc dầu?

Bối cảnh khiến SPR được đưa vào cuộc là mức độ nhạy cảm của Eo biển Hormuz. Theo thông tin trong bộ nguồn, gián đoạn tại tuyến này ảnh hưởng khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, xấp xỉ một phần năm nguồn cung toàn cầu . Với một “nút thắt cổ chai” như vậy, thêm dầu từ kho dự trữ có thể giúp giảm áp lực tức thời cho thị trường.

Vì sao chữ “trao đổi” rất quan trọng?

Các thông báo của DOE nhiều lần gọi đây là trao đổi khẩn cấp, không đơn thuần là bán dầu . Khác biệt này không chỉ là cách dùng từ.

Trong một trao đổi, dầu thô được đưa ra ngay để đáp ứng nhu cầu trước mắt, còn việc làm đầy lại kho dự trữ sẽ được xử lý theo điều khoản hợp đồng liên quan. Nói cách khác, Washington đang cố tạo một cây cầu nguồn cung tạm thời: đưa dầu vào hệ thống khi thị trường căng, nhưng vẫn giữ ý tưởng rằng SPR là kho dự phòng cho các tình huống khẩn cấp dài hạn.

Các nguồn hiện có xác nhận hình thức trao đổi, các RFP và các hợp đồng đã được trao; chúng không thiết lập một ngày hoàn trả chung duy nhất cho mọi thùng dầu . Vì vậy, chính sách này nên được hiểu là biện pháp bắc cầu, không phải thanh lý vĩnh viễn kho dự trữ.

SPR là công cụ gì, và vì sao được chọn?

SPR là kho dầu thô khẩn cấp của Mỹ. DOE mô tả đây là nguồn dầu thô dự trữ khẩn cấp lớn nhất thế giới, do Bộ Năng lượng Mỹ quản lý và được lưu trong các hang muối ngầm thuộc sở hữu liên bang dọc vùng duyên hải Vịnh ở Texas và Louisiana .

Điểm mạnh của SPR trong khủng hoảng là tốc độ. Vì đây là dầu thô đã nằm trong hệ thống dự trữ, chính phủ có thể dùng quy trình của DOE để chào dầu ra thị trường trong khi các vấn đề lớn hơn — an ninh hàng hải, rủi ro địa chính trị, bảo hiểm vận tải, lịch trình tàu — vẫn chưa được giải quyết.

Nhưng cũng cần nhìn đúng phạm vi của SPR. Kho dự trữ này có thể tăng nguồn dầu thô sẵn có; nó không tự mở lại tuyến hàng hải, không xóa rủi ro địa chính trị và cũng không biến dầu thô thành xăng ngay lập tức tại cây xăng.

SPR có thể giúp gì — và không thể làm gì?

Đợt đưa dầu ra thị trường có thể giúp ổn định nguồn cung trong giai đoạn sốc. DOE đặt đợt 86 triệu thùng đầu tiên trong nỗ lực giải phóng tập thể 400 triệu thùng của IEA nhằm ổn định nguồn cung dầu toàn cầu .

Tuy vậy, quy mô gián đoạn ở Hormuz đặt ra giới hạn rõ ràng. Nếu một điểm nghẽn ảnh hưởng khoảng một phần năm nguồn cung toàn cầu vẫn bị gián đoạn, dầu từ SPR có thể mua thêm thời gian và hạ bớt sức ép trước mắt, nhưng không thể thay thế vô thời hạn các dòng chảy bình thường từ vùng Vịnh .

Tóm lại

Mỹ đang dùng Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược như một bộ đệm khẩn cấp: gói trao đổi 172 triệu thùng, triển khai qua các RFP và hợp đồng của DOE, đồng thời phối hợp với đợt giải phóng dự trữ rộng hơn của IEA . Trọng tâm của chiến lược là đưa dầu thô ra thị trường nhanh, trong khi vẫn cố bảo toàn chức năng dài hạn của SPR như kho dự phòng cho khủng hoảng năng lượng.