Sau khi Ukraine dùng drone thiêu rụi hàng tỷ USD hàng hóa, các ông lớn thương mại điện tử Nga đã cầu cứu Điện Kremlin và xây dựng một chợ quân sự

Kể từ ngày 18/7/2026, Ukraine đã tiến hành một chiến dịch drone bền bỉ nhắm vào các kho hàng của Wildberries trên khắp nước Nga, phá hủy số hàng hóa trị giá ước tính 480 tỷ ruble (≈5,9 tỷ USD) — tương đương khoảng một phần ba tổng công suất kho của nhà bán lẻ này — và buộc các nền tảng thương mại điện tử lớn nhất nước Nga phải cùng nhau cầu xin Điện Kremlin một gói cứu trợ nhà nước khổng lồ . Phản ứng từ phía Nga có hai hướng song song: một mặt là nỗ lực giành viện trợ tài chính từ nhà nước, mặt khác là việc nhanh chóng ra mắt một chợ quân sự chuyên biệt nhằm tách biệt hậu cần quốc phòng khỏi bán lẻ dân sự.

Thiệt hại ước tính

Ít nhất 20 kho hàng của Wildberries đã bị tấn công trên khắp nước Nga kể từ ngày 18/7, bao gồm các địa điểm ở Elektrostal, Kotovsk, Yekaterinburg, Ryazan và gần St. Petersburg. Các cuộc tấn công đã gây ra những đám cháy lớn và khiến ít nhất 9 người thiệt mạng .

Riêng thiệt hại của người bán hàng ước tính từ 215–280 tỷ ruble (≈2,6–3,4 tỷ USD), theo Sergei Semko, nhà phân tích chính của Data Insight, như được Forbes Nga dẫn lại . Tổng thiệt hại kết hợp — hàng tồn kho của người bán cộng với cơ sở hạ tầng của Wildberries — có thể lên tới 480 tỷ ruble (≈5,9 tỷ USD), với việc Wildberries mất khoảng một phần ba tổng công suất kho . Riêng việc xây dựng lại cơ sở hạ tầng bị phá hủy có thể tiêu tốn của Wildberries từ 147–223 tỷ ruble . Một ước tính rộng hơn cho thấy tổng gói cứu trợ cần thiết có thể lên tới hơn 1,3 nghìn tỷ ruble (≈16 tỷ USD) để ngăn chặn sự sụp đổ tài chính .

Lời cầu cứu Điện Kremlin

Vào khoảng ngày 14/8/2026, các công ty thương mại điện tử lớn nhất nước Nga — dẫn đầu là Wildberries và có sự tham gia của Ozon cùng các đơn vị khác — đã cùng nhau khẩn cầu chính phủ hỗ trợ tài chính liên bang không hoàn lại để bồi thường cho người bán hàng về những tổn thất thảm khốc .

Trước đó, vào cuối tháng 7, Điện Kremlin đã xác nhận rằng các cuộc thảo luận đang diễn ra, với ngân hàng VTB do nhà nước kiểm soát dự kiến sẽ đóng vai trò trung tâm trong bất kỳ gói hỗ trợ nào . Một gói hỗ trợ đang được thảo luận tính đến đầu tháng 8 sẽ cho phép người bán bị ảnh hưởng được ân hạn trả nợ vay lên đến một năm và cho phép các ngân hàng tái cơ cấu nợ . Tuy nhiên, một nguồn tin Điện Kremlin nói với Reuters rằng "không ai có số tiền đó" để bù đắp toàn bộ thiệt hại, ám chỉ hàng trăm tỷ ruble cần thiết .

Phản ứng dự kiến của chính phủ

Điện Kremlin đã công khai tuyên bố đang "theo dõi tình hình" nhưng vẫn chưa đưa ra quyết định chính thức nào để can thiệp . Các quan chức đang xem xét các phương án thông qua VTB, nhưng quy mô thiệt hại (hàng trăm tỷ ruble) vượt quá khả năng dễ dàng hấp thụ của ngân sách nhà nước . Các biện pháp một phần — ân hạn vay, tái cơ cấu nợ cho người bán — có nhiều khả năng được thực hiện hơn là một gói cứu trợ toàn phần cho chính Wildberries, mặc dù nguy cơ phá sản hàng loạt của các doanh nghiệp nhỏ và vừa là rất cao .

Lý do Kyiv nhắm mục tiêu Wildberries

Ukraine tuyên bố rằng các linh kiện drone và hàng hóa liên quan đến quân sự khác đã được lưu trữ trong các kho hàng của Wildberries, khiến các cơ sở này trở thành mục tiêu quân sự hợp pháp . Ukraine cũng cáo buộc Wildberries hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga bằng cách phục vụ như một nền tảng hậu cần cho hàng hóa lưỡng dụng . Bằng cách tấn công Wildberries, Kyiv nhằm mục đích phá vỡ chuỗi cung ứng quân sự của Nga, giáng đòn vào nền kinh tế Nga ở cấp độ người tiêu dùng, và đưa chiến tranh đến gần hơn với người dân Nga thông thường — làm suy yếu tinh thần của công chúng bằng cách phá hủy hàng hóa do chính người dân thường sản xuất, bán và mua .

Hàm ý rộng hơn: Sự ra đời của Roy.Market

Vào ngày 1/8/2026, Roy.Market của Nga — một chợ quân sự chuyên biệt do Trung tâm Hệ thống và Công nghệ Không người lái (ЦБСТ) điều hành — đã chính thức kết thúc giai đoạn thử nghiệm và bắt đầu hoạt động toàn diện . Nền tảng này, ban đầu được ra mắt vào đầu năm 2025 như một bản thử nghiệm kín, hiện đã mở cửa cho người bán bên thứ ba và cung cấp hàng hóa lưỡng dụng, linh kiện drone và thiết bị quân sự .

Roy.Market đang tích cực tuyển dụng người bán từ Wildberries và Ozon, mang đến cho họ một "mái nhà" mới cho các sản phẩm liên quan đến quân sự — một phản ứng trực tiếp trước việc Ukraine nhắm mục tiêu vào các kho hàng dân sự bị cáo buộc là lưu trữ hàng hóa quân sự . Nền tảng này có kế hoạch mở rộng danh mục lên hơn 10.000 mặt hàng vào năm 2027, với mức hoa hồng thấp hơn đáng kể so với các chợ thương mại phổ thông . Thời điểm ra mắt — chỉ vài ngày sau đỉnh điểm của chiến dịch drone Ukraine và yêu cầu cứu trợ thương mại điện tử — làm nổi bật sự chuyển hướng chiến lược của Nga sang cơ sở hạ tầng thương mại điện tử quân sự chuyên biệt, nhằm tách biệt hậu cần quốc phòng khỏi bán lẻ dân sự, khiến Ukraine khó khăn hơn trong việc biện minh cho các cuộc tấn công .