Ngành Công Nghệ Thổ Nhĩ Kỳ Vươn Mình: Xuất Khẩu 5,3 Tỷ USD, Kỷ Lục Đầu Tư và Cuộc Đổ Bộ Ngoạn Mục Tới London

Sự khác biệt giữa các con số phản ánh phạm vi thống kê khác nhau – định nghĩa hẹp về "xuất khẩu dịch vụ ICT" của Ngân hàng Thế giới cung cấp một con số nền tảng mang tính thận trọng, trong khi của HİB lại nắm bắt một bức tranh toàn cảnh hơn về xuất khẩu các dịch vụ liên quan đến công nghệ.

Phần mềm hiện đã vươn lên trở thành hạng mục xuất khẩu chủ lực. Một phân tích từ báo cáo ngành ICT năm 2025 của TÜBİSAD cho thấy, xuất khẩu ICT đã tăng từ 1,5 tỷ USD năm 2020 lên 3,3 tỷ USD năm 2024, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm trung bình khoảng 22%, và phần mềm là động lực dẫn đầu .

Đầu Tư Khởi Nghiệp: Cú Lội Ngược Dòng Ngoạn Mục với 2,6 Tỷ USD

Hệ sinh thái khởi nghiệp còn chứng kiến một cú nhảy vọt ngoạn mục hơn. Tổng giá trị giao dịch đầu tư vào các startup Thổ Nhĩ Kỳ đạt mức kỷ lục 2,6 tỷ USD trong năm 2024, tăng một con số gây sốc 423% so với mức 497 triệu USD của năm 2023 . Số lượng thương vụ cũng tăng từ 297 lên 331 trong cùng kỳ .

Tuy nhiên, khi soi xét kỹ hơn, sự bùng nổ này có cấu trúc khá 'đầu to'. Báo cáo quý 4/2024 của KPMG nhấn mạnh, trong khi tổng giá trị giao dịch tăng vọt, điều này bị ảnh hưởng đáng kể bởi một số ít các giao dịch có giá trị cực lớn, đặc biệt là các thương vụ ở giai đoạn cuối và các vụ mua lại trong lĩnh vực fintech . Phần còn lại của hệ sinh thái cho thấy một bức tranh khiêm tốn hơn:

• Một báo cáo từ startups.watch đã theo dõi 469 thương vụ đầu tư (không bao gồm các vụ mua lại) với tổng giá trị 1,1 tỷ USD, đánh dấu mức tăng 31% về số thương vụ và 44% về tổng giá trị so với năm trước .
• Một báo cáo ngành khác cho biết, có tới 579 startup nhận được đầu tư trong năm 2024, một kỷ lục mọi thời đại, được thúc đẩy bởi sự xuất hiện của các quỹ đầu tư hạt giống mới điển hình như Quỹ TÜBİTAK BiGG .

Về bản chất, con số tiêu đề 2,6 tỷ USD phản ánh một năm mạnh mẽ của các 'siêu thương vụ', trong khi mức 1,1 tỷ USD cho các giai đoạn đầu tư mạo hiểm lại cho thấy một bức tranh tăng trưởng phân bổ rộng hơn, dù vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Đâu Là Động Lực Cho Sự Bùng Nổ Năm 2024?

Nhiều yếu tố về cấu trúc và thị trường đã hội tụ để tạo nên cú bứt phá của năm 2024.

• Sức mạnh dân số và R&D: Văn phòng Đầu tư và Tài chính Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, sự tăng trưởng xuất khẩu ICT đến từ một hệ sinh thái R&D rộng lớn và đang mở rộng, số lượng các công ty công nghệ và công viên công nghệ (technopark) ngày càng tăng, cùng một lực lượng kỹ sư dồi dào. Một phần lớn lực lượng lao động này dưới 35 tuổi, tạo nên một nhóm nhân tài năng động và hiệu quả về chi phí .
• Hỗ trợ từ Chính phủ: Sự hậu thuẫn từ nhà nước dành cho các nhà xuất khẩu CNTT đã tăng vọt 228% so với năm trước, đạt 3,23 tỷ Lira Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2024 . Sự hỗ trợ trực tiếp này đã giúp các dịch vụ công nghệ nội địa trở nên cạnh tranh hơn trên quy mô toàn cầu.
• Thị trường phục hồi và dòng vốn đầu tư: Sau giai đoạn trầm lắng toàn cầu năm 2023, các nhà đầu tư tài chính, đặc biệt là quỹ đầu tư cổ phần tư nhân, đã quay trở lại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2024. Họ tập trung vào các thương vụ lớn ở giai đoạn cuối trong các lĩnh vực dịch vụ, năng lượng, sản xuất và công nghệ, đẩy tổng giá trị giao dịch lên mức kỷ lục . Fintech là động lực chính, với những cái tên như Colendi, Dgpays và Midas nhận được các khoản đầu tư trên 15 triệu USD chỉ trong nửa đầu năm 2024 .

Bức Tranh Toàn Cầu: Tăng Trưởng Đi Kèm Khoảng Trống

Dù sự tăng trưởng là rất ấn tượng, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang nỗ lực bắt kịp trong mảng sản xuất công nghệ giá trị cao. Năm 2024, chỉ có 5,1% hàng xuất khẩu chế tạo của nước này được phân loại là công nghệ cao, dù đây cũng là một mức kỷ lục, tăng so với mức 4,5% của năm 2023 . Để dễ hình dung, các sản phẩm công nghệ trung bình và trung bình-cao chiếm tới 40,3% kim ngạch xuất khẩu chế tạo, cho thấy khoảng cách rất lớn.

Phô Diễn Sức Mạnh Tại London Tech Week 2026

Tận dụng đà tăng trưởng của năm 2024, Thổ Nhĩ Kỳ đã đến với London Tech Week 2026 (từ ngày 8-10 tháng 6) bằng một phái đoàn quốc gia đông và hoành tráng nhất từ trước đến nay. Đoàn bao gồm khoảng 60 công ty công nghệ, hơn 250 đại biểu, và bảy công viên khoa học hàng đầu, tất cả hội tụ tại một Khu gian hàng Thổ Nhĩ Kỳ (Türkiye Pavilion) rộng lớn .

Được tổ chức bởi HİB với sự hỗ trợ của Invest in Türkiye và Bộ Thương mại, phái đoàn trải dài trên nhiều lĩnh vực như AI, fintech, trò chơi điện tử, an ninh mạng, phần mềm doanh nghiệp và hạ tầng số . Đây là năm thứ tư liên tiếp Thổ Nhĩ Kỳ có khu gian hàng quốc gia tại sự kiện, và là năm có quy mô lớn nhất trong lịch sử lễ hội .

Trong số các công ty tiêu biểu trình diễn trên Sân khấu Thổ Nhĩ Kỳ (Türkiye Stage) có :

• AloTech: Nền tảng tổng đài đám mây lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ.
• Privia Security: Một công ty an ninh mạng quốc tế có hoạt động tại Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, chuyên về kiểm thử xâm nhập và dịch vụ phát hiện, phản hồi sự cố được quản lý.
• broadAngle: Một công ty phát triển phần mềm.

Các công viên khoa học hàng đầu cũng tổ chức trưng bày cho những startup nổi bật của mình :

• Bilkent Cyberpark
• İTÜ ARI Teknokent
• ODTÜ Teknokent
• YTU Yıldız Technopark

Với nhiều người tham gia, mục tiêu cuối cùng là tiếp xúc trực tiếp với thế giới và tìm kiếm đầu tư. Những kỳ London Tech Week trước đây đã tạo ra quả ngọt; vào năm 2025, ba startup Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực trò chơi điện tử, năng lượng sạch và giải pháp bền vững đã cùng nhau gọi vốn thành công 1 triệu USD ngay tại sự kiện này .