Wix Sa Thải 20% Nhân Sự, Công Khai Đổ Lỗi Cho AI Đã Khiến Nhiều Vai Trò Trở Nên Dư Thừa

Vì sao AI, chứ không chỉ nền kinh tế, mới là nguyên nhân của đợt cắt giảm này

Hầu hết các đợt sa thải trong ngành công nghệ hai năm qua được giải thích là do tình trạng tuyển dụng quá mức trong đại dịch và lãi suất tăng. Trường hợp của Wix thì khác. Doanh thu vẫn đang tăng. Trong quý 1 năm 2026, tổng giá trị đặt hàng đạt 585 triệu USD (tăng 15% so với cùng kỳ) và doanh thu đạt 541 triệu USD (tăng 14%) . Chính công ty kỳ vọng doanh thu cả năm sẽ tăng trưởng ở mức trung bình trên 10% .

Việc cắt giảm diễn ra vì các công cụ AI nội bộ đang làm những công việc mà con người từng đảm nhận. Các tờ báo tiếng Do Thái Globes và Calcalist lần đầu đưa tin rằng ban lãnh đạo Wix đã nói với nhân viên rằng những tiến bộ nhanh chóng của AI đã "làm giảm nhu cầu vận hành" đối với một số vị trí nhất định . Các vai trò bị ảnh hưởng nhiều nhất nằm trong các bộ phận phát triển, kỹ thuật phần mềm và thiết kế – chính xác là những chức năng mà các trợ lý lập trình AI tạo sinh và công cụ thiết kế đang xâm nhập .

Wix chưa tuyên bố rằng AI sẽ thay thế toàn bộ các nhóm công việc chỉ sau một đêm. Nhưng sự dịch chuyển này đủ lớn để loại bỏ hàng trăm vai trò trên mọi phòng ban .

Bài toán tài chính buộc phải đưa ra quyết định

Bước ngoặt AI không hề miễn phí. Song song với những lợi ích về hiệu quả, nó tạo ra những áp lực tài chính mới:

• Lợi nhuận chuyển sang thua lỗ. Wix báo cáo khoản lỗ ròng theo chuẩn GAAP là 57,5 triệu USD trong quý 1/2026, so với mức lợi nhuận 33,8 triệu USD cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận hoạt động phi GAAP sụt giảm từ 21% xuống còn 5% .
• Lợi nhuận gây thất vọng lớn so với kỳ vọng. EPS điều chỉnh đạt 0,68 USD, thấp hơn 44% so với mức đồng thuận 1,22 USD; thu nhập hoạt động điều chỉnh đạt 27,79 triệu USD, thấp hơn gần 60% so với dự báo của các nhà phân tích .
• Cổ phiếu bị bán tháo. Từ đầu năm 2026 đến cuối tháng 5, cổ phiếu mất khoảng một nửa giá trị, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về chi phí gia tăng và lợi nhuận không chắc chắn từ chi tiêu cho AI .
• Đầu tư cho AI là động lực chi phí rõ ràng. Công ty đã và đang gánh chịu những khoản chi đáng kể từ các thương vụ mua lại liên quan đến AI và xây dựng cơ sở hạ tầng, bao gồm cả mô hình riêng để vận hành trợ lý xây dựng website Wix Harmony . Mặc dù báo cáo quý 1 của Wix lưu ý rằng biên lợi nhuận gộp của mảng Đăng ký Sáng tạo cốt lõi vẫn ổn định vì "chi phí AI vẫn ở mức tối thiểu" tại thời điểm đó, nhưng cũng cảnh báo rằng áp lực biên lợi nhuận sẽ tăng lên khi nền tảng Harmony mở rộng quy mô trong năm .

Thông điệp từ ban lãnh đạo là một vụ đặt cược rằng việc thu hẹp biên lợi nhuận trong ngắn hạn cuối cùng sẽ dẫn đến một hoạt động tinh gọn và tự động hóa hơn. CEO Avishai Abrahami đã mô tả công việc phát triển mô hình AI nội bộ như một chiến lược dài hạn để cuối cùng kéo chi phí suy luận (inference costs) xuống . Nhưng cho đến khi những khoản tiết kiệm đó thành hiện thực, công ty đang cắt giảm chi phí nhân sự để bù đắp cho chi phí máy móc.

Một kiểu sa thải công nghệ mới

Động thái của Wix thuộc về một xu hướng đang gia tăng mà các nhà phân tích gọi là "sa thải do thay thế bằng AI".

Những đợt này khác biệt về mặt cấu trúc so với làn sóng cắt giảm công nghệ trước đây. Vào năm 2022 và 2023, các công ty như Meta, Amazon và Google viện dẫn lý do dư thừa nhân sự sau đại dịch và áp lực lãi suất. Ngược lại, Wix đang thu hẹp quy mô trong khi doanh thu vẫn tăng trưởng ở mức hai con số, bởi vì họ tin rằng AI cho phép phục vụ cùng một nhu cầu (hoặc thậm chí đang tăng trưởng) với ít nhân sự hơn .

Sự thừa nhận này có ý nghĩa quan trọng đối với toàn ngành SaaS. Bằng cách công khai gọi tên AI là nguyên nhân – không phải là yếu tố góp phần, không phải là một công cụ tăng hiệu quả đi kèm với sa thải, mà là lý do trực tiếp khiến các vai trò trở nên không cần thiết – Wix đang cung cấp một tiền lệ về danh tiếng và pháp lý cho các công ty khác noi theo . Nếu một công ty có thể tuyên bố một cách đáng tin cậy rằng việc cắt giảm của họ đến từ sự thay thế công nghệ chứ không phải do khó khăn tài chính, thì tính toán dành cho các giám đốc điều hành, hội đồng quản trị và có thể cả các cơ quan quản lý sẽ thay đổi.

Những gì đang diễn ra tại Wix khó có thể là duy nhất. Khi ngày càng nhiều nền tảng SaaS tích hợp AI tạo sinh vào các sản phẩm cốt lõi và quy trình làm việc nội bộ của họ, ranh giới giữa "tự động hóa" và "cắt giảm nhân sự" sẽ càng mờ nhạt. Wix vừa công khai vượt qua ranh giới đó.