Vitalik Buterin đang định hình lại vai trò của Ethereum Foundation

Trong nhiều năm, Ethereum Foundation đóng vai trò gần giống một trung tâm điều phối của hệ sinh thái Ethereum. Nhưng Buterin cho rằng mô hình đó không bền vững.

Thay vào đó, EF sẽ tập trung vào một vai trò hẹp hơn: người bảo vệ các nguyên tắc cốt lõi của Ethereum trong nhiều thập kỷ tới.

Những nhiệm vụ chính bao gồm:

• hỗ trợ nghiên cứu và phát triển nền tảng của giao thức
• tài trợ cho các “public goods” như hạ tầng mã nguồn mở
• củng cố tính phi tập trung và bảo mật của mạng

Ý tưởng này được Buterin mô tả bằng cụm từ “longevity over breadth” — tức là ưu tiên sự bền vững lâu dài thay vì cố gắng làm mọi thứ cùng lúc trong hệ sinh thái crypto.

CROPS: Bộ nguyên tắc mới cho Ethereum

Trọng tâm của sự thay đổi là triết lý CROPS, một chữ viết tắt cho 5 giá trị:

• Censorship resistance – Khả năng chống kiểm duyệt
• Capture resistance – Khả năng chống bị chiếm quyền bởi tổ chức hoặc lợi ích lớn
• Open source – Mã nguồn mở
• Privacy – Quyền riêng tư
• Security – Bảo mật

Theo tài liệu định hướng của Ethereum Foundation, CROPS đặt Ethereum vào vai trò hạ tầng cho “chủ quyền số” (digital self‑sovereignty) — nơi người dùng có thể giao dịch và phối hợp mà không cần phụ thuộc vào một trung tâm quyền lực.

Trong tầm nhìn này, Ethereum được mô tả như một “sanctuary technology” – một công nghệ trú ẩn cho tự do số, được thiết kế để luôn trung lập và không bị kiểm soát bởi chính phủ, công ty hay bất kỳ hệ tư tưởng nào.

Điều đó dẫn đến một số ưu tiên kỹ thuật như:

• đa dạng client và phân tán validator
• nghiên cứu công nghệ bảo vệ quyền riêng tư
• phát triển hạ tầng mã nguồn mở
• thiết kế giao thức theo hướng phòng thủ để giữ tính trung lập

Bán ít ETH hơn và giảm quyền lực của chính Buterin

Một thay đổi đáng chú ý khác là kỷ luật tài chính. Theo các báo cáo, Ethereum Foundation dự kiến sẽ bán ít ETH hơn từ kho dự trữ và chi tiêu chọn lọc hơn, tập trung vào những dự án bảo vệ đặc tính cốt lõi của Ethereum thay vì mở rộng hệ sinh thái trong ngắn hạn.

Ở cấp độ quản trị, Buterin cũng nói rằng ảnh hưởng cá nhân của ông trong EF nên giảm dần theo thời gian khi tổ chức chuyển sang cấu trúc hội đồng quản trị chính thức.

Điều này tạo ra một nghịch lý thú vị: trong giai đoạn cải tổ, Buterin từng khẳng định chính ông là người quyết định đội ngũ lãnh đạo EF cho đến khi có hội đồng quản trị phù hợp.

Mục tiêu dài hạn là để Ethereum Foundation chỉ trở thành một thành viên trong hệ sinh thái, chứ không phải trung tâm điều phối của toàn bộ mạng lưới.

Vì sao Buterin không muốn chạy đua tốc độ cực hạn

Trong ngành crypto hiện nay, nhiều blockchain quảng bá tốc độ xử lý cực cao — thậm chí hàng trăm nghìn hoặc hàng triệu giao dịch mỗi giây.

Buterin tỏ ra hoài nghi với cuộc đua này.

Lý do chính là tốc độ cực cao thường đi kèm chi phí phi tập trung. Khi hệ thống yêu cầu phần cứng mạnh hơn và vận hành phức tạp hơn, số người có thể chạy node độc lập sẽ giảm. Điều đó làm tăng nguy cơ tập trung quyền lực trong mạng lưới.

Buterin cũng cảnh báo rằng sự phức tạp ngày càng tăng của giao thức có thể làm suy yếu các mục tiêu ban đầu của Ethereum như trustlessness (không cần tin cậy trung gian) và self‑sovereignty.

Theo góc nhìn của ông, Ethereum không nên cạnh tranh chỉ bằng tốc độ mà bằng độ tin cậy và tính trung lập của hạ tầng số.

Những tranh luận đang chia rẽ cộng đồng Ethereum

Các thay đổi này diễn ra trong bối cảnh cộng đồng Ethereum đang có nhiều tranh luận nội bộ.

Theo các báo cáo năm 2026, ít nhất tám nhân sự cấp cao đã rời Ethereum Foundation, trong đó nhiều trường hợp xảy ra vào tháng 5. Các tên được nhắc đến bao gồm các nhà nghiên cứu và đóng góp kỹ thuật như Carl Beek và Julian Ma.

Một số ý kiến cho rằng những sự ra đi này phản ánh bất đồng về chiến lược, chứ không phải sự mất niềm tin vào Ethereum.

Tuy vậy, chúng cũng làm gia tăng áp lực lên ban lãnh đạo của Foundation.

Đề xuất tổ chức Ethereum mới trị giá 1 tỷ USD

Một trong những chỉ trích đáng chú ý nhất đến từ Dankrad Feist, cựu nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation.

Ông đề xuất thành lập một tổ chức mới với ít nhất 1 tỷ USD vốn để thúc đẩy Ethereum mạnh mẽ hơn.

Theo Feist, vấn đề của Ethereum Foundation là:

• EF nắm dưới 0,1% tổng nguồn cung ETH
• tổ chức không có nguồn thu ổn định từ staking hoặc phí giao dịch

Điều này khiến EF giống một tổ chức cấp tài trợ trung lập hơn là một thực thể có động lực kinh tế gắn chặt với sự thành công của ETH.

Đề xuất của ông hình dung một tổ chức mới:

• có nguồn tài chính lớn và ổn định
• nhận doanh thu từ staking hoặc phí mạng
• chịu trách nhiệm trước cộng đồng và người nắm giữ ETH

Hai tầm nhìn cạnh tranh cho tương lai Ethereum

Cuộc tranh luận hiện nay phản ánh hai cách nhìn khác nhau về tương lai Ethereum.

Một phía cho rằng Ethereum cần tổ chức mạnh hơn, gắn lợi ích kinh tế với ETH và tích cực thúc đẩy việc sử dụng mạng lưới để cạnh tranh với các blockchain nhanh hơn.

Phía còn lại — gần với quan điểm hiện tại của Buterin — tin rằng lợi thế lớn nhất của Ethereum là tính trung lập, uy tín và phi tập trung.

Theo quan điểm này, bảo vệ quyền riêng tư, mã nguồn mở và hạ tầng phi tập trung quan trọng hơn việc tối ưu hóa tốc độ hay tăng trưởng ngắn hạn.

Ethereum Foundation vì thế đang cố gắng tái định nghĩa mình: không phải động cơ tăng trưởng của hệ sinh thái, mà là người bảo vệ lâu dài cho các giá trị cốt lõi của mạng Ethereum.