Ulanqab đang biến gió và khí hậu lạnh thành lợi thế cho cuộc đua AI

Ulanqab, thành phố thuộc khu tự trị Nội Mông của Trung Quốc, đang bước vào một chương mới: từ vùng đất nổi tiếng với hoạt động chăn nuôi trở thành một mắt xích đáng chú ý trong hạ tầng AI quốc gia.

Lợi thế của thành phố nằm ở ba yếu tố mà các trung tâm dữ liệu AI đặc biệt cần: nguồn điện gió và điện mặt trời dồi dào, chi phí điện tương đối thấp và khí hậu mát. Khi các cụm máy tính AI phải hoạt động liên tục với mật độ cao, điện năng và khả năng tản nhiệt có thể quan trọng không kém chip hay thuật toán. 202122

Biểu tượng rõ nhất cho sự chuyển dịch này là Envision Galaxy Campus, được Tập đoàn Envision đưa vào vận hành ngày 6 tháng 8 năm 2026. Dự án kết nối phát điện tái tạo, lưu trữ năng lượng, quản lý điện thông minh và năng lực tính toán AI trong cùng một khu phức hợp. 421

Vì sao Ulanqab hấp dẫn với các trung tâm dữ liệu AI?

Các hệ thống AI tạo sinh, đặc biệt ở giai đoạn huấn luyện và suy luận quy mô lớn, tiêu thụ lượng điện rất đáng kể. Vì vậy, những địa điểm có nguồn điện ổn định, giá cạnh tranh và điều kiện làm mát thuận lợi đang ngày càng có giá trị.

Ulanqab nằm trong vùng có tiềm năng năng lượng tái tạo lớn của Nội Mông. Khí hậu lạnh hơn cũng có thể giúp giảm một phần nhu cầu làm mát cho các cơ sở máy chủ, dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào thiết kế và mức độ sử dụng của từng trung tâm dữ liệu. 2022

Vị trí này cũng phù hợp với nỗ lực đưa năng lực tính toán về gần các vùng giàu năng lượng ở nội địa Trung Quốc. Thay vì truyền toàn bộ điện năng đến những trung tâm nhu cầu ở xa, các dự án như Galaxy tìm cách sử dụng một phần nguồn điện ngay tại nơi sản xuất để chạy các tải AI. Theo cách đó, hạ tầng năng lượng và hạ tầng tính toán trở thành hai phần của cùng một chiến lược đầu tư.

Galaxy không phải dự án duy nhất tại Ulanqab. China Daily cho biết thành phố đã thu hút 89 dự án trung tâm dữ liệu. Trong nửa đầu năm 2026, lượng điện tiêu thụ của nhóm dịch vụ dữ liệu internet—chủ yếu là các trung tâm dữ liệu lớn—tăng 85,2% so với cùng kỳ, lên 4 tỷ kWh, theo số liệu được Caixin dẫn lại. 1923

Galaxy Campus lớn đến đâu?

Tòa nhà trung tâm dữ liệu AI chính của Galaxy rộng 120.000 m², tương đương khoảng 20 sân bóng đá tiêu chuẩn. Envision mô tả đây là tòa nhà trung tâm dữ liệu AI đơn lẻ lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, đây là tuyên bố của doanh nghiệp; thứ hạng thực tế còn tùy vào việc “lớn nhất” được tính theo diện tích tòa nhà, toàn khu phức hợp, công suất điện hay năng lực CNTT. 146

Khu phức hợp được thiết kế để kết hợp:

• năng lực tính toán AI mật độ cao;
• phát điện từ các nguồn tái tạo;
• hệ thống lưu trữ năng lượng; và
• quản lý, phân phối điện bằng hệ thống thông minh. 34

Theo thiết kế hoàn chỉnh được Envision công bố, Galaxy có thể hỗ trợ tối đa 1 triệu bộ tăng tốc AI và mở rộng vượt mốc 2 GW công suất. Đây là các mục tiêu ở giai đoạn phát triển đầy đủ, không có nghĩa 1 triệu chip hay toàn bộ công suất trên đã hoạt động ngay từ ngày đầu. 1410

Giai đoạn đầu đã được đưa vào vận hành có công suất 120 MW và được phân bổ cho hai công ty công nghệ địa phương. Vì vậy, Galaxy hiện đã hoạt động, nhưng quy mô thực tế của giai đoạn đầu vẫn nhỏ hơn đáng kể so với tham vọng cuối cùng của toàn khu phức hợp. 521

Mô hình dùng điện tái tạo có ý nghĩa gì?

Điểm đáng chú ý của Galaxy không chỉ nằm ở diện tích 120.000 m². Dự án đặt bài toán nguồn điện vào trung tâm của thiết kế tính toán: Envision cho biết khu phức hợp được cấp điện trực tiếp từ năng lượng tái tạo, đồng thời tích hợp khâu phát điện, lưu trữ, quản lý điện và tính toán trong một hệ thống. 46

Cách tiếp cận này có thể giúp giải quyết một nút thắt lớn của ngành AI: xây dựng đủ công suất điện trong thời gian đủ ngắn để đáp ứng các cụm bộ tăng tốc ngày càng dày đặc. Nó cũng đưa một doanh nghiệp năng lượng như Envision tham gia trực tiếp vào thị trường hạ tầng AI, thay vì chỉ bán điện hoặc thiết bị cho các nhà vận hành trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, không nên đồng nhất “chạy bằng năng lượng tái tạo” với việc dự án chắc chắn không có tác động môi trường đáng kể. Các nguồn hiện có chưa cho biết đầy đủ về phát thải vòng đời, cơ cấu điện tái tạo, tỷ lệ sử dụng thực tế hay nhu cầu nguồn điện dự phòng của Galaxy. Kết luận chắc chắn nhất hiện nay là Envision đang cố gắng biến nguồn điện tái tạo thành một phần tích hợp trong mô hình vận hành của khu phức hợp. 34

So với Colossus 2 của xAI, Galaxy ở mức nào?

Quy mô quy hoạch của Galaxy thường được đặt cạnh Colossus 2—cơ sở AI tại Mỹ do xAI vận hành. Galaxy được thiết kế để vượt 2 GW, trong khi Epoch AI ước tính Colossus 2 hiện có 946 MW công suất CNTT và dự phóng con số này tăng lên 1,531 MW vào quý I/2027. 526

Nếu chỉ nhìn vào các con số tiêu đề, công suất quy hoạch của Galaxy sẽ cao hơn khoảng 30%, tương đương gần một phần ba, so với mức công suất CNTT dự phóng của Colossus 2. Nhưng hai con số này không hoàn toàn cùng loại:

• Galaxy dùng công suất tổng quy hoạch của toàn khu phức hợp.
• Colossus 2 được Epoch AI so sánh theo công suất CNTT dự phóng.
• Giai đoạn Galaxy đang vận hành được báo cáo ở mức 120 MW.
• Các khái niệm như “tòa nhà”, “khu phức hợp”, công suất toàn cơ sở và công suất CNTT có thể cho ra những thứ hạng khác nhau. 5626

Do đó, phép so sánh phù hợp nhất là xem đây như chỉ dấu về quy mô tham vọng, chứ chưa phải bằng chứng quyết định rằng một cơ sở hiện đã mạnh hơn cơ sở kia.

Ulanqab báo hiệu điều gì cho bản đồ AI?

Sự trỗi dậy của Ulanqab cho thấy địa lý của AI đang thay đổi. Những địa điểm giành lợi thế trong giai đoạn tiếp theo có thể không nhất thiết là các đô thị công nghệ ven biển lớn nhất, mà là những nơi có đất đai sẵn có, nguồn điện đáng tin cậy, năng lượng tái tạo và điều kiện nhiệt độ hỗ trợ vận hành trung tâm dữ liệu.

Với Trung Quốc, Galaxy Campus là nỗ lực nối các nguồn năng lượng ở vùng nội địa với nhu cầu tính toán AI đang tăng nhanh. Với ngành công nghệ toàn cầu, dự án là thêm một dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh AI trong tương lai sẽ phụ thuộc không chỉ vào mô hình, thuật toán và chip, mà còn vào phát điện, khả năng tiếp cận lưới điện và công nghệ làm mát.

Thực tế trước mắt vẫn thận trọng hơn những con số được quảng bá: giai đoạn 120 MW đã đi vào vận hành, còn mục tiêu 1 triệu bộ tăng tốc AI và công suất vượt 2 GW vẫn là kế hoạch mở rộng. Dù vậy, Galaxy đã biến Ulanqab thành một phép thử đáng chú ý cho câu hỏi lớn hơn: liệu những vùng giàu năng lượng tái tạo có thể trở thành trung tâm tính toán chiến lược, thay vì chỉ xuất khẩu điện đi nơi khác hay không.