Big Tech đang biến thị trường trái phiếu thành cuộc đua vốn cho AI

Làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một sự va chạm bất thường trên thị trường trái phiếu: các tập đoàn công nghệ lớn vay với quy mô kỷ lục đúng lúc chính phủ Mỹ cũng phát hành lượng lớn nợ.

Amazon, Alphabet, Meta và Oracle đã bán khoảng 194 tỷ USD trái phiếu đến ngày 7/7/2026, tăng 79% so với khoảng 108 tỷ USD trong cả năm 2025, theo phân tích của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG.2

Con số này không có nghĩa nợ AI là nguyên nhân duy nhất khiến lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng. Tuy nhiên, nó cho thấy nhà đầu tư đang phải hấp thụ một lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài trong thời gian ngắn. Khi sức mua có giới hạn, chi phí huy động vốn có thể tăng trên diện rộng.

Vì sao thị trường bắt đầu “khó tiêu”?

Các công ty vận hành hạ tầng đám mây quy mô lớn, thường được gọi là hyperscaler, đang dùng tiền mặt, vốn cổ phần và nợ để tài trợ cho trung tâm dữ liệu, hệ thống điện, chip và năng lực điện toán đám mây.

Đà vay này đã làm thay đổi cơ cấu thị trường trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư bằng USD. Đến cuối năm 2025, nợ liên quan đến AI được ước tính chiếm khoảng 30% nguồn cung ròng mới của phân khúc này. Tổng lượng trái phiếu do các hyperscaler phát hành trong năm 2026 cũng đã vượt 220 tỷ USD theo các ước tính được IESE và Reuters dẫn lại.117

Một phần đáng kể khoản vay có kỳ hạn 20 hoặc 30 năm. Trong ngôn ngữ thị trường trái phiếu, điều đó đồng nghĩa nguồn cung duration tăng lên — tức trái phiếu trở nên nhạy cảm hơn với biến động của lãi suất dài hạn. Nguồn cung mới phải cạnh tranh với Trái phiếu Kho bạc, trái phiếu cơ quan chính phủ, chứng khoán đảm bảo bằng khoản vay thế chấp và trái phiếu doanh nghiệp khác.17

Cơ chế tác động khá rõ:

1. Các quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí và nhà quản lý tài sản chỉ có khả năng mua một lượng trái phiếu dài hạn nhất định.
2. Trái phiếu AI mới phải cạnh tranh với lượng lớn nợ chính phủ và nợ doanh nghiệp khác.
3. Nếu nhu cầu không tăng đủ nhanh, doanh nghiệp phải đưa ra lợi suất cao hơn hoặc mức chênh lệch lớn hơn để thu hút người mua.
4. Chi phí vốn cao hơn sau đó có thể lan sang những doanh nghiệp khác.

Nhà đầu tư vẫn đánh giá cao chất lượng tín dụng của những công ty như Amazon và Alphabet, nhưng ngày càng đòi hỏi lợi suất cao hơn để bù cho khối lượng phát hành quá lớn.18 Reuters cũng ghi nhận mức chênh lệch lợi suất của các nhà phát hành lớn này đã nới rộng. Chẳng hạn, chênh lệch trung vị của một số trái phiếu Amazon, Alphabet, Meta và Oracle kỳ hạn 2–4 năm tăng lên 40 điểm cơ bản, từ 30 điểm cơ bản trong năm 2025.2

Nợ AI có thể đẩy lợi suất Trái phiếu Kho bạc 10 năm lên 4,75%?

Nợ doanh nghiệp AI có thể tạo thêm áp lực ở đầu dài của đường cong lợi suất, nhưng các ước tính như tác động 10–20 điểm cơ bản hoặc khả năng lợi suất 10 năm tiến đến 4,75% nên được xem là kịch bản phân tích, không phải dự báo nhân quả đã được xác lập.

Lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ đồng thời phản ánh nhiều yếu tố: kỳ vọng về lãi suất ngắn hạn, lạm phát, phần bù kỳ hạn, lượng trái phiếu chính phủ phát hành và nhu cầu từ nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài. Nợ AI làm tăng nguồn cung duration và tranh giành cùng một nhóm nguồn vốn, nhưng không thể thay thế các động lực vĩ mô nói trên.

Đây là điểm hạn chế của lập luận cho rằng làn sóng vay nợ AI đã gây ra toàn bộ đợt suy yếu gần đây của thị trường trái phiếu. Reuters cảnh báo không nên quy hiện tượng thị trường Mỹ “khó tiêu” chủ yếu cho nợ AI, dù phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã đạt mức kỷ lục.17

Cách diễn giải thận trọng hơn là: nợ AI đang tạo thêm một cú sốc nguồn cung duration, chồng lên áp lực từ tài khóa và tiền tệ. Nó có thể làm lợi suất và chênh lệch tín dụng tăng, nhưng chưa đủ để giải thích riêng việc lợi suất trái phiếu 10 năm tiến gần 4,75%.

Ai có nguy cơ bị lấn át?

Các hyperscaler có xếp hạng tín nhiệm cao vẫn thường tiếp cận được nguồn vốn hạng đầu tư. Áp lực lớn hơn rơi vào những doanh nghiệp có bảng cân đối yếu, doanh thu AI chưa được kiểm chứng, nhu cầu tái cấp vốn lớn hoặc ngân sách đầu tư kém linh hoạt.

Khi các công ty công nghệ được xếp hạng cao phát hành lượng lớn trái phiếu với mức chênh lệch tương đối hấp dẫn, họ có thể hút dòng tiền vốn có thể dành cho những doanh nghiệp nhỏ hơn. Các nhà phát hành khác khi đó phải trả lãi cao hơn, chấp nhận nhượng bộ lớn hơn khi bán trái phiếu hoặc trì hoãn việc vay vốn.

Một số nhà phân tích cảnh báo trái phiếu hyperscaler có thể khiến những doanh nghiệp khác cùng hạng tín nhiệm trông kém hấp dẫn hơn hoặc trở nên đắt đỏ hơn về mặt huy động vốn.25

Vì vậy, tác động không chỉ đơn giản là “Big Tech vay nhiều hơn”. Đây là sự tái định giá cuộc cạnh tranh giành tín dụng trên toàn thị trường.

Tác động đến doanh nghiệp Mỹ và cổ phiếu tăng trưởng

Lợi suất chuẩn cao hơn cùng chênh lệch trái phiếu doanh nghiệp rộng hơn sẽ làm tăng chi phí tài trợ cho trung tâm dữ liệu, hệ thống điện, chip và năng lực điện toán đám mây. Ngay cả các công ty có tín nhiệm tốt cũng phải bảo đảm một dự án AI tạo ra tỷ suất sinh lời cao hơn chi phí vốn thì mới thực sự tạo giá trị.

Lợi suất dài hạn cũng gây sức ép lên định giá cổ phiếu. Giá trị doanh nghiệp một phần dựa trên giá trị hiện tại của các dòng tiền tương lai. Khi tỷ lệ chiết khấu tăng, những dòng tiền dự kiến chỉ xuất hiện sau nhiều năm sẽ có giá trị thấp hơn ở hiện tại.

Điều này đặc biệt bất lợi cho nhóm cổ phiếu tăng trưởng có “duration” cao — những doanh nghiệp mà định giá phụ thuộc nhiều vào lợi nhuận trong tương lai xa. Vì thế, thị trường có thể xuất hiện nghịch lý: nhu cầu AI và doanh số chip vẫn mạnh, nhưng chi phí tài trợ tăng và tỷ lệ chiết khấu cao lại gây áp lực lên giá cổ phiếu công nghệ.

Hàn Quốc chịu ảnh hưởng qua cả trái phiếu và chu kỳ chip

Hàn Quốc chịu tác động từ hai kênh: biến động toàn cầu của trái phiếu dài hạn và chu kỳ bán dẫn trong nước.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Hàn Quốc kỳ hạn 30 năm từng lên 4,67% trong một báo cáo tháng 8, trong bối cảnh giá năng lượng cao, kỳ vọng tăng lãi suất và nhu cầu yếu hơn từ các công ty bảo hiểm nhân thọ gây sức ép lên thị trường.31 Một báo cáo sau đó ghi nhận mức 4,751%, cho thấy đỉnh lợi suất cụ thể phụ thuộc vào thời điểm và thước đo thị trường được sử dụng.35

Lợi suất dài hạn của Mỹ tăng có thể củng cố đợt bán tháo các tài sản duration trên toàn cầu và làm chi phí vay tại Hàn Quốc cao hơn. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có không ủng hộ việc quy biến động trái phiếu Hàn Quốc chủ yếu cho hoạt động vay nợ AI của Mỹ. Giá dầu, kỳ vọng lãi suất trong nước, nhu cầu của các công ty bảo hiểm và cơn sốt bán dẫn đều đóng vai trò quan trọng.3132

Chu kỳ chip cũng đặt Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc trước một bài toán khó. Nhu cầu máy chủ AI và chip nhớ mạnh có thể thúc đẩy xuất khẩu, thu nhập và tăng trưởng, nhưng đồng thời tạo thêm áp lực lạm phát và củng cố kỳ vọng thắt chặt tiền tệ. Các chuyên gia được Bloomberg dẫn lời đã nâng dự báo tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc khi triển vọng tăng trưởng cải thiện nhờ ngành bán dẫn.32

Chính Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng cho biết giá bán dẫn tăng đã cải thiện đáng kể điều kiện thương mại, qua đó hỗ trợ thu nhập trong nước và năng lực đầu tư của doanh nghiệp.36 Với các công ty chip Hàn Quốc, nhu cầu AI vì vậy vừa là động lực kinh doanh, vừa là bài toán tài chính: doanh thu tăng hỗ trợ đầu tư, nhưng lợi suất cao khiến khoản đầu tư đó đắt đỏ hơn.

Người vay mua nhà cũng chịu tác động gián tiếp

Lãi suất thế chấp không vận động hoàn toàn giống lợi suất Trái phiếu Kho bạc 10 năm. Chúng còn phụ thuộc vào định giá chứng khoán đảm bảo bằng khoản vay thế chấp và kỳ vọng chính sách tiền tệ. Dù vậy, khi lợi suất thị trường dài hạn duy trì ở mức cao, người vay mới thường phải đối mặt với chi phí tài chính lớn hơn và khả năng mua nhà yếu hơn.

Như vậy, khoản vay ban đầu của làn sóng AI nằm ở khu vực doanh nghiệp, nhưng tác động vòng hai của mặt bằng lãi suất dài hạn cao có thể lan sang hộ gia đình, nhu cầu nhà ở và các quyết định tái cấp vốn.

Thâm hụt ngân sách hay chi tiêu AI mới là nguyên nhân chính?

Những người phản đối luận điểm “nợ AI khiến lợi suất tăng” tập trung vào khu vực công. Thâm hụt ngân sách liên tục và lượng Trái phiếu Kho bạc phát hành lớn làm tăng khối lượng nợ mà thị trường phải hấp thụ, đồng thời có thể đẩy phần bù kỳ hạn lên cao. Theo cách nhìn này, nguồn cung tài khóa và rủi ro tài khóa mới là bối cảnh chính; nợ AI chỉ là yếu tố bổ sung.17

Cách hiểu cân bằng hơn là cả hai lực đều đang tác động, nhưng theo những cách khác nhau:

• Thâm hụt và phát hành Trái phiếu Kho bạc định hình bối cảnh nguồn cung, tài khóa và phần bù kỳ hạn.
• Vay nợ của các công ty AI bổ sung một lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài trong thời gian ngắn, đồng thời có thể làm mức nhượng bộ khi phát hành tăng lên.
• Lạm phát và kỳ vọng chính sách quyết định mức lợi suất mà nhà đầu tư chấp nhận đối với cả trái phiếu chính phủ lẫn trái phiếu doanh nghiệp.

Bằng chứng hiện có cho thấy phát hành nợ AI là một yếu tố góp phần, nhưng chưa cho phép kết luận rằng nó giải thích toàn bộ biến động của lợi suất dài hạn.217

Vì sao làn sóng nợ này cũng có thể tạo cơ hội?

Lợi suất tăng gây thiệt hại cho người đang nắm giữ trái phiếu dài hạn, bởi giá trái phiếu thường giảm khi lợi suất thị trường tăng. Nhưng với người mua mới, việc thị trường điều chỉnh có thể cải thiện thu nhập kỳ vọng và tỷ suất sinh lời trong tương lai.

Nhà đầu tư hiện có thể tìm thấy lợi suất khoảng 4,75%–8% ở một số trái phiếu hyperscaler, tùy nhà phát hành và kỳ hạn. Phần lớn các trái phiếu này được mô tả là hạng đầu tư và có kỳ hạn dài.21 Đây có thể là lựa chọn đáng chú ý với công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí, quỹ tài trợ và các tổ chức cần tài sản phù hợp với nghĩa vụ dài hạn.

Tuy nhiên, đây không phải cơ hội không có rủi ro. Nhà đầu tư vẫn phải tính đến:

• khả năng tiếp tục thua lỗ nếu lợi suất dài hạn tăng thêm;
• chênh lệch tín dụng nới rộng khi thị trường lo ngại về đòn bẩy;
• rủi ro tập trung vào một nhóm nhỏ các doanh nghiệp vay nợ cho AI; và
• khả năng hạ tầng AI tạo ra tỷ suất sinh lời thấp hơn chi phí đi vay.

Nếu lạm phát và lãi suất chính sách sau đó giảm, người nắm giữ trái phiếu dài hạn có thể hưởng cả thu nhập từ coupon lẫn lãi vốn do lợi suất đi xuống. Nhưng quyết định đầu tư vẫn phụ thuộc vào lựa chọn tín dụng, kỳ hạn, giá mua và khả năng chịu rủi ro duration.

Kết luận

Làn sóng xây dựng hạ tầng AI đang thay đổi thị trường trái phiếu bằng cách bổ sung một lượng cung trái phiếu doanh nghiệp dài hạn lớn và tập trung bất thường. Nguồn cung này góp phần khiến nhà đầu tư mệt mỏi, chênh lệch tài trợ rộng hơn và chi phí vốn của một số doanh nghiệp tăng lên.

Dù vậy, sẽ là quá mạnh nếu nói nợ AI một mình đẩy lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ về phía 4,75%. Thâm hụt ngân sách, lượng trái phiếu chính phủ phát hành, lạm phát, chính sách tiền tệ và nhu cầu của nhà đầu tư vẫn là những mảnh ghép thiết yếu.

Với nhà đầu tư trái phiếu có tầm nhìn dài hạn, việc định giá lại này có thể biến áp lực của thị trường thành cơ hội mua có chọn lọc — miễn là mức lợi suất đủ bù đắp rủi ro kỳ hạn, tín dụng và khả năng các khoản đầu tư AI không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Big Tech đang biến thị trường trái phiếu thành cuộc đua vốn cho AI

Làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một sự va chạm bất thường trên thị trường trái phiếu: các tập đoàn công nghệ lớn vay với quy mô kỷ lục đúng lúc chính phủ Mỹ cũng phát hành lượng lớn nợ.

Amazon, Alphabet, Meta và Oracle đã bán khoảng 194 tỷ USD trái phiếu đến ngày 7/7/2026, tăng 79% so với khoảng 108 tỷ USD trong cả năm 2025, theo phân tích của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG.2

Con số này không có nghĩa nợ AI là nguyên nhân duy nhất khiến lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng. Tuy nhiên, nó cho thấy nhà đầu tư đang phải hấp thụ một lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài trong thời gian ngắn. Khi sức mua có giới hạn, chi phí huy động vốn có thể tăng trên diện rộng.

Vì sao thị trường bắt đầu “khó tiêu”?

Các công ty vận hành hạ tầng đám mây quy mô lớn, thường được gọi là hyperscaler, đang dùng tiền mặt, vốn cổ phần và nợ để tài trợ cho trung tâm dữ liệu, hệ thống điện, chip và năng lực điện toán đám mây.

Đà vay này đã làm thay đổi cơ cấu thị trường trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư bằng USD. Đến cuối năm 2025, nợ liên quan đến AI được ước tính chiếm khoảng 30% nguồn cung ròng mới của phân khúc này. Tổng lượng trái phiếu do các hyperscaler phát hành trong năm 2026 cũng đã vượt 220 tỷ USD theo các ước tính được IESE và Reuters dẫn lại.117

Một phần đáng kể khoản vay có kỳ hạn 20 hoặc 30 năm. Trong ngôn ngữ thị trường trái phiếu, điều đó đồng nghĩa nguồn cung duration tăng lên — tức trái phiếu trở nên nhạy cảm hơn với biến động của lãi suất dài hạn. Nguồn cung mới phải cạnh tranh với Trái phiếu Kho bạc, trái phiếu cơ quan chính phủ, chứng khoán đảm bảo bằng khoản vay thế chấp và trái phiếu doanh nghiệp khác.17

Cơ chế tác động khá rõ:

1. Các quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí và nhà quản lý tài sản chỉ có khả năng mua một lượng trái phiếu dài hạn nhất định.
2. Trái phiếu AI mới phải cạnh tranh với lượng lớn nợ chính phủ và nợ doanh nghiệp khác.
3. Nếu nhu cầu không tăng đủ nhanh, doanh nghiệp phải đưa ra lợi suất cao hơn hoặc mức chênh lệch lớn hơn để thu hút người mua.
4. Chi phí vốn cao hơn sau đó có thể lan sang những doanh nghiệp khác.

Nhà đầu tư vẫn đánh giá cao chất lượng tín dụng của những công ty như Amazon và Alphabet, nhưng ngày càng đòi hỏi lợi suất cao hơn để bù cho khối lượng phát hành quá lớn.18 Reuters cũng ghi nhận mức chênh lệch lợi suất của các nhà phát hành lớn này đã nới rộng. Chẳng hạn, chênh lệch trung vị của một số trái phiếu Amazon, Alphabet, Meta và Oracle kỳ hạn 2–4 năm tăng lên 40 điểm cơ bản, từ 30 điểm cơ bản trong năm 2025.2

Nợ AI có thể đẩy lợi suất Trái phiếu Kho bạc 10 năm lên 4,75%?

Nợ doanh nghiệp AI có thể tạo thêm áp lực ở đầu dài của đường cong lợi suất, nhưng các ước tính như tác động 10–20 điểm cơ bản hoặc khả năng lợi suất 10 năm tiến đến 4,75% nên được xem là kịch bản phân tích, không phải dự báo nhân quả đã được xác lập.

Lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ đồng thời phản ánh nhiều yếu tố: kỳ vọng về lãi suất ngắn hạn, lạm phát, phần bù kỳ hạn, lượng trái phiếu chính phủ phát hành và nhu cầu từ nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài. Nợ AI làm tăng nguồn cung duration và tranh giành cùng một nhóm nguồn vốn, nhưng không thể thay thế các động lực vĩ mô nói trên.

Đây là điểm hạn chế của lập luận cho rằng làn sóng vay nợ AI đã gây ra toàn bộ đợt suy yếu gần đây của thị trường trái phiếu. Reuters cảnh báo không nên quy hiện tượng thị trường Mỹ “khó tiêu” chủ yếu cho nợ AI, dù phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã đạt mức kỷ lục.17

Cách diễn giải thận trọng hơn là: nợ AI đang tạo thêm một cú sốc nguồn cung duration, chồng lên áp lực từ tài khóa và tiền tệ. Nó có thể làm lợi suất và chênh lệch tín dụng tăng, nhưng chưa đủ để giải thích riêng việc lợi suất trái phiếu 10 năm tiến gần 4,75%.

Ai có nguy cơ bị lấn át?

Các hyperscaler có xếp hạng tín nhiệm cao vẫn thường tiếp cận được nguồn vốn hạng đầu tư. Áp lực lớn hơn rơi vào những doanh nghiệp có bảng cân đối yếu, doanh thu AI chưa được kiểm chứng, nhu cầu tái cấp vốn lớn hoặc ngân sách đầu tư kém linh hoạt.

Khi các công ty công nghệ được xếp hạng cao phát hành lượng lớn trái phiếu với mức chênh lệch tương đối hấp dẫn, họ có thể hút dòng tiền vốn có thể dành cho những doanh nghiệp nhỏ hơn. Các nhà phát hành khác khi đó phải trả lãi cao hơn, chấp nhận nhượng bộ lớn hơn khi bán trái phiếu hoặc trì hoãn việc vay vốn.

Một số nhà phân tích cảnh báo trái phiếu hyperscaler có thể khiến những doanh nghiệp khác cùng hạng tín nhiệm trông kém hấp dẫn hơn hoặc trở nên đắt đỏ hơn về mặt huy động vốn.25

Vì vậy, tác động không chỉ đơn giản là “Big Tech vay nhiều hơn”. Đây là sự tái định giá cuộc cạnh tranh giành tín dụng trên toàn thị trường.

Tác động đến doanh nghiệp Mỹ và cổ phiếu tăng trưởng

Lợi suất chuẩn cao hơn cùng chênh lệch trái phiếu doanh nghiệp rộng hơn sẽ làm tăng chi phí tài trợ cho trung tâm dữ liệu, hệ thống điện, chip và năng lực điện toán đám mây. Ngay cả các công ty có tín nhiệm tốt cũng phải bảo đảm một dự án AI tạo ra tỷ suất sinh lời cao hơn chi phí vốn thì mới thực sự tạo giá trị.

Lợi suất dài hạn cũng gây sức ép lên định giá cổ phiếu. Giá trị doanh nghiệp một phần dựa trên giá trị hiện tại của các dòng tiền tương lai. Khi tỷ lệ chiết khấu tăng, những dòng tiền dự kiến chỉ xuất hiện sau nhiều năm sẽ có giá trị thấp hơn ở hiện tại.

Điều này đặc biệt bất lợi cho nhóm cổ phiếu tăng trưởng có “duration” cao — những doanh nghiệp mà định giá phụ thuộc nhiều vào lợi nhuận trong tương lai xa. Vì thế, thị trường có thể xuất hiện nghịch lý: nhu cầu AI và doanh số chip vẫn mạnh, nhưng chi phí tài trợ tăng và tỷ lệ chiết khấu cao lại gây áp lực lên giá cổ phiếu công nghệ.

Hàn Quốc chịu ảnh hưởng qua cả trái phiếu và chu kỳ chip

Hàn Quốc chịu tác động từ hai kênh: biến động toàn cầu của trái phiếu dài hạn và chu kỳ bán dẫn trong nước.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Hàn Quốc kỳ hạn 30 năm từng lên 4,67% trong một báo cáo tháng 8, trong bối cảnh giá năng lượng cao, kỳ vọng tăng lãi suất và nhu cầu yếu hơn từ các công ty bảo hiểm nhân thọ gây sức ép lên thị trường.31 Một báo cáo sau đó ghi nhận mức 4,751%, cho thấy đỉnh lợi suất cụ thể phụ thuộc vào thời điểm và thước đo thị trường được sử dụng.35

Lợi suất dài hạn của Mỹ tăng có thể củng cố đợt bán tháo các tài sản duration trên toàn cầu và làm chi phí vay tại Hàn Quốc cao hơn. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có không ủng hộ việc quy biến động trái phiếu Hàn Quốc chủ yếu cho hoạt động vay nợ AI của Mỹ. Giá dầu, kỳ vọng lãi suất trong nước, nhu cầu của các công ty bảo hiểm và cơn sốt bán dẫn đều đóng vai trò quan trọng.3132

Chu kỳ chip cũng đặt Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc trước một bài toán khó. Nhu cầu máy chủ AI và chip nhớ mạnh có thể thúc đẩy xuất khẩu, thu nhập và tăng trưởng, nhưng đồng thời tạo thêm áp lực lạm phát và củng cố kỳ vọng thắt chặt tiền tệ. Các chuyên gia được Bloomberg dẫn lời đã nâng dự báo tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc khi triển vọng tăng trưởng cải thiện nhờ ngành bán dẫn.32

Chính Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng cho biết giá bán dẫn tăng đã cải thiện đáng kể điều kiện thương mại, qua đó hỗ trợ thu nhập trong nước và năng lực đầu tư của doanh nghiệp.36 Với các công ty chip Hàn Quốc, nhu cầu AI vì vậy vừa là động lực kinh doanh, vừa là bài toán tài chính: doanh thu tăng hỗ trợ đầu tư, nhưng lợi suất cao khiến khoản đầu tư đó đắt đỏ hơn.

Người vay mua nhà cũng chịu tác động gián tiếp

Lãi suất thế chấp không vận động hoàn toàn giống lợi suất Trái phiếu Kho bạc 10 năm. Chúng còn phụ thuộc vào định giá chứng khoán đảm bảo bằng khoản vay thế chấp và kỳ vọng chính sách tiền tệ. Dù vậy, khi lợi suất thị trường dài hạn duy trì ở mức cao, người vay mới thường phải đối mặt với chi phí tài chính lớn hơn và khả năng mua nhà yếu hơn.

Như vậy, khoản vay ban đầu của làn sóng AI nằm ở khu vực doanh nghiệp, nhưng tác động vòng hai của mặt bằng lãi suất dài hạn cao có thể lan sang hộ gia đình, nhu cầu nhà ở và các quyết định tái cấp vốn.

Thâm hụt ngân sách hay chi tiêu AI mới là nguyên nhân chính?

Những người phản đối luận điểm “nợ AI khiến lợi suất tăng” tập trung vào khu vực công. Thâm hụt ngân sách liên tục và lượng Trái phiếu Kho bạc phát hành lớn làm tăng khối lượng nợ mà thị trường phải hấp thụ, đồng thời có thể đẩy phần bù kỳ hạn lên cao. Theo cách nhìn này, nguồn cung tài khóa và rủi ro tài khóa mới là bối cảnh chính; nợ AI chỉ là yếu tố bổ sung.17

Cách hiểu cân bằng hơn là cả hai lực đều đang tác động, nhưng theo những cách khác nhau:

• Thâm hụt và phát hành Trái phiếu Kho bạc định hình bối cảnh nguồn cung, tài khóa và phần bù kỳ hạn.
• Vay nợ của các công ty AI bổ sung một lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài trong thời gian ngắn, đồng thời có thể làm mức nhượng bộ khi phát hành tăng lên.
• Lạm phát và kỳ vọng chính sách quyết định mức lợi suất mà nhà đầu tư chấp nhận đối với cả trái phiếu chính phủ lẫn trái phiếu doanh nghiệp.

Bằng chứng hiện có cho thấy phát hành nợ AI là một yếu tố góp phần, nhưng chưa cho phép kết luận rằng nó giải thích toàn bộ biến động của lợi suất dài hạn.217

Vì sao làn sóng nợ này cũng có thể tạo cơ hội?

Lợi suất tăng gây thiệt hại cho người đang nắm giữ trái phiếu dài hạn, bởi giá trái phiếu thường giảm khi lợi suất thị trường tăng. Nhưng với người mua mới, việc thị trường điều chỉnh có thể cải thiện thu nhập kỳ vọng và tỷ suất sinh lời trong tương lai.

Nhà đầu tư hiện có thể tìm thấy lợi suất khoảng 4,75%–8% ở một số trái phiếu hyperscaler, tùy nhà phát hành và kỳ hạn. Phần lớn các trái phiếu này được mô tả là hạng đầu tư và có kỳ hạn dài.21 Đây có thể là lựa chọn đáng chú ý với công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí, quỹ tài trợ và các tổ chức cần tài sản phù hợp với nghĩa vụ dài hạn.

Tuy nhiên, đây không phải cơ hội không có rủi ro. Nhà đầu tư vẫn phải tính đến:

• khả năng tiếp tục thua lỗ nếu lợi suất dài hạn tăng thêm;
• chênh lệch tín dụng nới rộng khi thị trường lo ngại về đòn bẩy;
• rủi ro tập trung vào một nhóm nhỏ các doanh nghiệp vay nợ cho AI; và
• khả năng hạ tầng AI tạo ra tỷ suất sinh lời thấp hơn chi phí đi vay.

Nếu lạm phát và lãi suất chính sách sau đó giảm, người nắm giữ trái phiếu dài hạn có thể hưởng cả thu nhập từ coupon lẫn lãi vốn do lợi suất đi xuống. Nhưng quyết định đầu tư vẫn phụ thuộc vào lựa chọn tín dụng, kỳ hạn, giá mua và khả năng chịu rủi ro duration.

Kết luận

Làn sóng xây dựng hạ tầng AI đang thay đổi thị trường trái phiếu bằng cách bổ sung một lượng cung trái phiếu doanh nghiệp dài hạn lớn và tập trung bất thường. Nguồn cung này góp phần khiến nhà đầu tư mệt mỏi, chênh lệch tài trợ rộng hơn và chi phí vốn của một số doanh nghiệp tăng lên.

Dù vậy, sẽ là quá mạnh nếu nói nợ AI một mình đẩy lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ về phía 4,75%. Thâm hụt ngân sách, lượng trái phiếu chính phủ phát hành, lạm phát, chính sách tiền tệ và nhu cầu của nhà đầu tư vẫn là những mảnh ghép thiết yếu.

Với nhà đầu tư trái phiếu có tầm nhìn dài hạn, việc định giá lại này có thể biến áp lực của thị trường thành cơ hội mua có chọn lọc — miễn là mức lợi suất đủ bù đắp rủi ro kỳ hạn, tín dụng và khả năng các khoản đầu tư AI không đạt hiệu quả như kỳ vọng.