Cú sốc dầu từ chiến sự Iran đang kéo tụt tiền tệ châu Á

Sự mất giá này đặc biệt rủi ro đối với các quốc gia nhập khẩu dầu. Khi đồng nội tệ yếu đi, chi phí nhập khẩu năng lượng tính theo nội tệ càng tăng—tạo thành vòng xoáy khiến lạm phát thêm trầm trọng.

Áp lực lạm phát và cán cân đối ngoại

Giá dầu cao ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát thông qua chi phí nhiên liệu, vận tải và sản xuất. Đồng tiền yếu cũng khiến hàng nhập khẩu đắt hơn.

Với Ấn Độ, các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu dầu duy trì trên 100 USD/thùng, thâm hụt tài khoản vãng lai có thể mở rộng và nhu cầu USD trong nền kinh tế sẽ tăng mạnh hơn.

Sự kết hợp giữa lạm phát cao hơn và tiền tệ suy yếu đặt ngân hàng trung ương vào tình thế khó: vừa phải bảo vệ ổn định tỷ giá và kỳ vọng lạm phát, vừa không được siết chặt chính sách quá mức gây ảnh hưởng đến tăng trưởng.

Các kịch bản xấu nhất cho tỷ giá

Nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài và giá dầu tiếp tục tăng, áp lực lên tiền tệ châu Á có thể còn lớn hơn.

Một số kịch bản đang được thị trường bàn tới gồm:

• Rupee suy yếu về vùng 96–97/USD trong ngắn hạn nếu giá dầu tiếp tục gây áp lực.
• Trong kịch bản cực đoan, rupee có thể tiến gần mốc 100/USD nếu chiến sự kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao.

Các mức này không phải dự báo chắc chắn mà là kịch bản rủi ro, phụ thuộc vào thời gian kéo dài của xung đột, mức tăng của giá dầu và khả năng can thiệp của ngân hàng trung ương.

Các ngân hàng trung ương đang làm gì?

Để hạn chế biến động tỷ giá, nhiều cơ quan tiền tệ trong khu vực đã triển khai các biện pháp khẩn cấp.

Ấn Độ: bơm thanh khoản USD và can thiệp thị trường

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm giảm biến động của rupee. Một biện pháp đáng chú ý là đấu giá hoán đổi USD/INR trị giá 5 tỷ USD, giúp cung cấp thêm nguồn USD cho hệ thống tài chính và giảm áp lực lên đồng tiền.

Mục tiêu của RBI là làm dịu biến động tỷ giá mà không cần thắt chặt chính sách tiền tệ quá mạnh, điều có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế.

Indonesia: tăng lãi suất và can thiệp ngoại hối

Indonesia phản ứng quyết liệt hơn để bảo vệ đồng rupiah.

• Bank Indonesia tăng lãi suất chuẩn thêm 50 điểm cơ bản nhằm hỗ trợ tỷ giá trong bối cảnh biến động toàn cầu gia tăng do xung đột Trung Đông.
• Ngân hàng trung ương cũng cam kết tiếp tục can thiệp thị trường ngoại hối để đảm bảo giao dịch diễn ra trật tự khi rupiah suy yếu.

Lãi suất cao hơn có thể thu hút dòng vốn quốc tế, hỗ trợ đồng tiền, nhưng cũng có nguy cơ làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế trong nước.

Bài toán chính sách khó của châu Á

Khủng hoảng lần này cho thấy một điểm yếu quen thuộc của nhiều nền kinh tế châu Á: phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu.

Khi giá dầu tăng mạnh trong các cuộc khủng hoảng địa chính trị, các nhà hoạch định chính sách phải cân bằng nhiều mục tiêu cùng lúc:

• Bảo vệ tỷ giá và kiểm soát lạm phát
• Duy trì tăng trưởng kinh tế
• Quản lý dòng vốn và niềm tin của nhà đầu tư

Chừng nào xung đột còn khiến thị trường năng lượng biến động, tiền tệ châu Á vẫn sẽ rất nhạy cảm với biến động của dầu và tâm lý rủi ro toàn cầu.