Cannes đang học cách sống chung với AI — nhưng vẫn đặt con người ở trung tâm

AI đang được dùng ở đâu trong quy trình làm phim

Cho đến nay, AI chủ yếu được áp dụng vào các công việc kỹ thuật hoặc lặp lại nhiều lần, thay vì thay thế các quyết định sáng tạo cốt lõi. Trong ngành, các ứng dụng thường được nhắc tới gồm:

• Tạo concept art và hình dung trước cảnh quay (pre‑visualization)
• Tăng tốc quá trình lặp lại và chỉnh sửa cảnh VFX
• Tạo phông nền hoặc môi trường kỹ thuật số
• Làm sạch hình ảnh và ghép lớp (compositing)
• Lồng tiếng và bản địa hóa nội dung cho nhiều thị trường
• Trẻ hóa nhân vật bằng kỹ thuật số hoặc chỉnh sửa biểu cảm

Trong những trường hợp này, AI được xem như một công cụ tăng hiệu suất nằm trong quy trình làm phim truyền thống, chứ không thay thế đạo diễn, biên kịch, diễn viên hay biên tập viên .

Cannes đặt ranh giới với phim do AI tạo ra

Dù AI ngày càng xuất hiện trong quy trình sản xuất, Liên hoan phim Cannes vẫn muốn bảo vệ vai trò sáng tạo của con người ở các giải thưởng danh giá nhất.

Theo các báo cáo liên quan đến kỳ liên hoan 2026, những bộ phim mà AI tạo sinh đóng vai trò “công cụ sáng tác chính” — ví dụ như kịch bản do AI viết, hình ảnh do AI tạo ra hoặc diễn xuất tổng hợp — sẽ không đủ điều kiện tranh giải Cành cọ vàng (Palme d’Or) hoặc tham gia hạng mục tranh giải chính .

Quy định này về cơ bản phân biệt giữa phim được hỗ trợ bởi AI và phim do AI tạo ra. Các dự án sử dụng AI để hỗ trợ con người vẫn có thể xuất hiện ở nhiều bối cảnh khác nhau, nhưng những tác phẩm mà AI giữ vai trò sáng tạo trung tâm sẽ bị hạn chế trong các giải thưởng lớn.

Cuộc tranh luận rộng hơn về sáng tạo và lao động

Những tranh luận tại Cannes phản ánh một cuộc thảo luận rộng lớn hơn trong ngành điện ảnh toàn cầu.

Những người ủng hộ cho rằng AI có thể giúp dân chủ hóa việc làm phim. Khi chi phí giảm và tiến độ sản xuất được rút ngắn, các nhóm nhỏ hoặc nhà làm phim độc lập có thể thực hiện những dự án quy mô mà trước đây khó tiếp cận. AI cũng có thể loại bỏ những công việc kỹ thuật lặp lại để nghệ sĩ tập trung nhiều hơn vào kể chuyện và sáng tạo hình ảnh .

Ở chiều ngược lại, các nhà phê bình cảnh báo rằng công cụ tạo sinh có thể sao chép phong cách của nghệ sĩ mà không trả thù lao, đe dọa việc làm trong lĩnh vực VFX và hậu kỳ, hoặc làm mờ ranh giới giữa diễn xuất thật và hình ảnh tổng hợp . Nhiều nhà làm phim cũng cho rằng sức mạnh cảm xúc của điện ảnh gắn liền với trải nghiệm và ý định của con người — điều mà máy móc khó có thể tái tạo.

Tương lai hai hướng của AI trong điện ảnh

Những diễn biến này gợi ý một mô hình hai hướng đang hình thành trong ngành.

Ở một phía, các hãng phim thương mại và nhà làm phim độc lập ngày càng thử nghiệm AI trong toàn bộ quy trình sản xuất, đặc biệt ở những khâu giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Ở phía còn lại, các liên hoan phim danh giá như Cannes đang xây dựng quy định để bảo vệ ý tưởng về điện ảnh do con người dẫn dắt.

Sự cân bằng này — AI là công cụ mạnh mẽ nhưng không phải tác giả chính — dường như là thỏa hiệp mà ngành điện ảnh đang chấp nhận ở thời điểm hiện tại. Khi công nghệ tiếp tục phát triển, ranh giới giữa “hỗ trợ” và “sáng tác” nhiều khả năng sẽ vẫn là chủ đề gây tranh luận lớn trong tương lai của điện ảnh.