Vì sao MediaTek và Samsung vượt nhịp TSMC trong làn sóng cổ phiếu AI tại châu Á

Nhu cầu đối với các tiến trình sản xuất tiên tiến và công nghệ đóng gói chip của TSMC vẫn tăng mạnh. Tuy nhiên, câu chuyện đầu tư đã thay đổi.

Thay vì chỉ tập trung vào năng lực sản xuất, nhà đầu tư đang tìm kiếm những điểm có khả năng tăng trưởng mạnh hơn trong chuỗi giá trị AI, đặc biệt là nơi đang xuất hiện tình trạng thiếu cung.

Điều này thể hiện rõ trong diễn biến cổ phiếu năm 2026:

• TSMC tăng khoảng 40–46%
• MediaTek và Samsung tăng khoảng 140–150%

Đây là mức chênh lệch hiệu suất lớn nhất giữa TSMC và MediaTek kể từ năm 2009.

Điều đáng chú ý là sự chênh lệch này không phản ánh sự suy yếu của TSMC. Nó cho thấy nhà đầu tư đang đặt cược vào những phần khác của chuỗi cung ứng AI, nơi tiềm năng tăng trưởng còn lớn hơn.

Vì sao MediaTek tăng mạnh: vai trò ngày càng lớn của thiết kế chip AI

Một động lực quan trọng là sự bùng nổ của chip AI chuyên dụng.

MediaTek vốn nổi tiếng với bộ xử lý cho smartphone, nhưng gần đây hãng hưởng lợi từ xu hướng phát triển ASIC (Application‑Specific Integrated Circuits) — các chip được thiết kế riêng cho từng khối lượng công việc AI.

Các công ty công nghệ lớn như Alphabet đang hợp tác với các nhà thiết kế chip để phát triển bộ xử lý tùy chỉnh phục vụ hệ thống AI của riêng họ.

Xu hướng này mang lại lợi thế cho các công ty thiết kế chip (fabless). Khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và hyperscaler xây dựng chiến lược silicon riêng, các nhà thiết kế chip có thể hưởng lợi trực tiếp từ:

• chu kỳ sản phẩm
• hợp đồng khách hàng
• tăng trưởng doanh thu

Nói cách khác: TSMC sản xuất con chip, nhưng các công ty như MediaTek ngày càng quyết định con chip đó làm được gì.

Vì sao Samsung hưởng lợi: bộ nhớ trở thành “nút thắt cổ chai” của AI

Một thay đổi lớn khác trong thị trường phần cứng AI là bộ nhớ đang trở thành điểm nghẽn quan trọng nhất.

Các hệ thống AI hiện đại cần lượng lớn HBM (High‑Bandwidth Memory) và DRAM máy chủ để cung cấp dữ liệu cho GPU và bộ gia tốc AI với tốc độ cực cao. Khi các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu AI với tốc độ chóng mặt, nhu cầu bộ nhớ đã tăng nhanh hơn nhiều so với nguồn cung.

Hệ quả là giá bộ nhớ tăng mạnh:

• Giá DRAM máy chủ tăng khoảng 60–70% đầu năm 2026.
• Giá hợp đồng DRAM và HBM trong một số giai đoạn gần như tăng gấp đôi theo quý.

Trong khi đó, các nhà sản xuất đang chuyển công suất sang sản xuất HBM — loại bộ nhớ có biên lợi nhuận cao dùng cho AI — khiến nguồn cung DRAM truyền thống càng khan hiếm hơn.

Điều này mang lại quyền định giá mạnh cho các hãng bộ nhớ, đặc biệt là Samsung và SK hynix. Samsung thậm chí cảnh báo rằng tình trạng thiếu bộ nhớ do AI thúc đẩy có thể kéo dài ít nhất đến năm 2027 vì khách hàng đã đặt trước nguồn cung nhiều năm.

Nhà đầu tư chuyển sang săn “nút thắt cổ chai” trong hạ tầng AI

Nhận thức quan trọng của thị trường năm 2026 là: AI không chỉ thiếu GPU — mà thiếu nhiều thành phần khác trong hệ thống.

Các điểm nghẽn mới của hạ tầng AI bao gồm:

• Bộ nhớ băng thông cao (HBM)
• DRAM máy chủ
• Công nghệ đóng gói chip tiên tiến
• Máy chủ AI và tích hợp hệ thống
• Công nghệ làm mát, đặc biệt là làm mát bằng chất lỏng
• Hệ thống điện và hạ tầng trung tâm dữ liệu

Khi mật độ điện năng của máy chủ AI tăng mạnh, vấn đề nhiệt và điện năng cũng trở thành giới hạn mới. Công suất điện dành cho máy chủ AI toàn cầu được ước tính có thể tăng 74% so với cùng kỳ năm trước, kéo theo nhu cầu lớn về giải pháp làm mát và hạ tầng điện.

Vì vậy, nhà đầu tư đang phân bổ vốn vào những công ty nằm tại các “điểm nghẽn” này thay vì chỉ tập trung vào một nhà sản xuất chip.

Hai hệ sinh thái AI khác nhau ở châu Á

Làn sóng AI tại châu Á hiện hình thành hai trung tâm phần cứng lớn:

Đài Loan:

• mạnh về sản xuất bán dẫn tiên tiến
• có hệ sinh thái máy chủ AI lớn
• nhiều nhà cung cấp linh kiện và tích hợp hệ thống

Nhu cầu AI đã giúp các hãng sản xuất máy chủ như Foxconn, Quanta hay Wistron tăng trưởng mạnh khi xây dựng hạ tầng cho các trung tâm dữ liệu hyperscale.

Hàn Quốc:

• thống trị thị trường bộ nhớ AI
• Samsung và SK hynix kiểm soát khoảng 88% thị trường HBM toàn cầu.

HBM là thành phần thiết yếu đi kèm GPU trong huấn luyện và suy luận AI, khiến Hàn Quốc trở thành mắt xích không thể thiếu trong hạ tầng AI toàn cầu.

TSMC vẫn là nền tảng của cơn sốt AI

Dù dòng tiền đầu tư đang mở rộng, TSMC vẫn là trụ cột của ngành AI.

Doanh thu của hãng tiếp tục lập kỷ lục nhờ nhu cầu chip AI, với mảng High Performance Computing (bao gồm AI) chiếm phần lớn doanh thu.

Sự khác biệt trong năm 2026 đơn giản là: nhà đầu tư đã nhìn thấy nhiều cơ hội hơn quanh TSMC.

Thay vì một cổ phiếu thống trị, làn sóng AI tại châu Á đang trở thành câu chuyện của toàn bộ hệ sinh thái — từ thiết kế chip, bộ nhớ, máy chủ đến hạ tầng điện và làm mát cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu AI đang mở rộng nhanh chóng trên toàn thế giới.