Robot chó Yuejia Dynamics vào metro Thâm Quyến như thế nào: 4 mẫu máy và kế hoạch mở rộng

Metro Thâm Quyến đang trở thành nơi kiểm chứng xem robot bốn chân có thể chuyển từ trình diễn công nghệ sang công cụ vận hành hằng ngày hay không. Yuejia Dynamics (越甲灵动) cho biết giải pháp kiểm tra bằng robot hiện thân mà hãng phối hợp với Metro Thâm Quyến phát triển đã được đưa vào sử dụng trên một số tuyến, thay vì chỉ xuất hiện tại triển lãm. Các nhiệm vụ được nêu gồm nhận diện tình trạng thiết bị, cảnh báo bất thường môi trường và kiểm tra những hạng mục nhất định.248

Điểm đáng chú ý không nằm ở việc robot “biết đi” trong nhà ga, mà ở khả năng đưa nền tảng robot, cảm biến, quy trình kiểm tra và báo cáo vào cùng một chuỗi vận hành. Metro là môi trường có lưu lượng người, không gian công cộng, thiết bị kỹ thuật và khung giờ khai thác nghiêm ngặt; vì vậy, đây có thể là dự án mẫu để hãng đóng gói giải pháp cho các khách hàng đường sắt và công nghiệp khác.

4 mẫu robot: từ máy gọn nhẹ đến nền tảng công nghiệp tải nặng

Danh mục công khai của Yuejia Dynamics gồm hai mẫu cỡ nhỏ và hai mẫu cỡ lớn. YJ30 là robot bốn chân, còn YJ30W là cấu hình bánh xe–chân; bản Max tương ứng là YJ30 Max và YJ30W Max. Cấu hình bánh xe–chân ưu tiên tốc độ trên mặt sàn tương đối bằng phẳng, trong khi cấu hình thuần chân phù hợp hơn khi cần vượt bậc hoặc địa hình phức tạp.

Mẫu	Tải trọng và cấp bảo vệ	Thời lượng hoạt động	Khả năng di chuyển
YJ30	Robot bốn chân cỡ nhỏ, tải 10 kg, IP54	1,5–2 giờ với một pin; 3 giờ với hai pin	Tối đa 3 m/s; dốc 50°; bậc 20 cm
YJ30W	Robot bánh xe–chân cỡ nhỏ, tải 12 kg, IP54	1,5–2 giờ với một pin; 3,5–4 giờ với hai pin	Tối đa 5 m/s; dốc 50°; bậc 60 cm
YJ30 Max	Robot bốn chân cỡ lớn, tải động 30 kg, tải tĩnh 50 kg, IP67	3–4 giờ	Tối đa 3 m/s; dốc 50°; bậc 30 cm
YJ30W Max	Robot bánh xe–chân cỡ lớn, tải động 35 kg, tải tĩnh 55 kg, IP67	3,5–4,5 giờ	Tối đa 5 m/s; dốc 50°; bậc 80 cm

Thông số theo từng mẫu trong bảng trên đến từ tài liệu trưng bày của Hội nghị Robot Thế giới. Tài liệu này cũng ghi trọng lượng 17,5–20 kg cho nhóm nhỏ và 45–55 kg cho nhóm lớn.1720

Các bài phỏng vấn công khai lại mô tả theo nhóm sản phẩm: máy nhỏ có tải khoảng 15 kg và thời lượng 2–2,5 giờ; máy công nghiệp lớn có tải 35 kg, thời lượng 3–4 giờ, leo dốc 50°, vượt chướng ngại 60 cm và tốc độ tối đa 6 m/s trên mặt phẳng.119 Những số liệu này không hoàn toàn trùng khớp với tài liệu từng mẫu, có thể do cấu hình, điều kiện thử nghiệm hoặc cách phân biệt tải động và tải tĩnh. Vì thế, khi triển khai thực tế, đơn vị mua nên chốt rõ cấu hình pin, tải cảm biến, loại tải trọng và điều kiện nghiệm thu thay vì chỉ so sánh một con số quảng bá.

Kết nối, cảm biến và năng lực kiểm tra

Tài liệu của dòng YJ30 nêu Wi‑Fi/Bluetooth, 4G/5G, truyền hình ảnh và nhận diện giọng nói. Điều này cho phép robot vận hành trong mạng cục bộ, đồng thời hỗ trợ theo dõi và can thiệp từ xa. Dòng Max được định vị như nền tảng có thể mang theo thiết bị kiểm tra hoặc mô-đun phục vụ nhiệm vụ khẩn cấp.1720

Theo công ty, tải cảm biến và phần mềm của robot đã được kết nối với nền tảng kiểm tra thông minh để thu thập dữ liệu âm thanh, ánh sáng, điện và khí; sau đó tạo hồ sơ cùng báo cáo kiểm tra. Mô-đun 4G/5G được dùng để theo dõi trạng thái, xem kết quả và điều chỉnh tuyến kiểm tra từ xa khi cần.119

Yuejia Dynamics cũng cho biết mô-đun khớp tỷ số truyền thấp do hãng tự phát triển đạt mô-men xoắn cực đại 180 N·m và mật độ công suất theo khối lượng cao gấp 1,3 lần sản phẩm cùng loại. Đây là tuyên bố hiệu năng từ doanh nghiệp, chưa phải kết quả so sánh độc lập.1

Metro Thâm Quyến: dự án mẫu cho “nhân viên kiểm tra thông minh”

Thông tin công khai hiện có xác nhận rằng giải pháp do Yuejia Dynamics và Metro Thâm Quyến công bố đã được ứng dụng thực tế tại một số tuyến. Robot được mô tả là có thể thực hiện thường xuyên việc nhận diện trạng thái thiết bị, cảnh báo bất thường môi trường và kiểm tra hạng mục cụ thể. Các báo cáo liên quan cũng nói robot có thể đi qua thang máy, thang cuốn, cầu thang và đi vào các khu vực rủi ro cao như hành lang kỹ thuật để kiểm tra ban ngày hoặc ban đêm.248

Cần phân biệt dự án này với robot giao hàng tự đi tàu điện tại Thâm Quyến. Robot giao hàng đó là dự án do Tập đoàn Metro Thâm Quyến và Vanke hợp tác vận hành, còn Wanwei Logistics tích hợp và phát triển; nhiệm vụ của nó là bổ sung hàng cho bán lẻ trong ga, không phải robot bốn chân kiểm tra của Yuejia Dynamics.611

Với Yuejia Dynamics, metro là hiện trường mẫu có yêu cầu cao. Nếu robot vận hành ổn định trong điều kiện có người qua lại, tuyến đường bị ràng buộc và lịch khai thác chặt chẽ, hãng có cơ sở để chuẩn hóa quy trình nhận diện, cảnh báo, quản lý từ xa và bảo trì. Công ty cho biết sẽ lấy thực tế tại Metro Thâm Quyến làm điểm khởi đầu để mở rộng sang kiểm tra điện lực, giám sát hóa chất nguy hiểm, kho vận và cứu hộ khẩn cấp.4

Tuy nhiên, các nguồn được cung cấp chưa đủ để xác nhận các chi tiết như giờ kiểm tra cụ thể tại ga Qianhaiwan, chu kỳ hai giờ, danh mục thiết bị được kiểm tra hay tuyên bố “ca thường lệ đầu tiên trên toàn quốc” của robot bốn chân trong metro. Những chi tiết này cần chờ tài liệu dự án có thể kiểm chứng từ Metro Thâm Quyến hoặc Yuejia Dynamics.

Chiến lược: làm dự án mẫu, chuẩn hóa rồi nhân rộng

Lộ trình thương mại của hãng có thể hiểu theo ba bước:

1. Triển khai dự án mẫu: Dùng môi trường vận hành thật của Metro Thâm Quyến để kiểm chứng điều hướng, cảm nhận, cảnh báo, điều khiển từ xa và bảo trì tại chỗ. Việc ứng dụng ở một số tuyến là nền tảng cho bước này.28
2. Chuẩn hóa giải pháp: Ghép nền tảng robot, bộ cảm biến, tuyến kiểm tra, báo cáo và giao diện kết nối nền tảng thành một gói triển khai theo ngành. Khả năng thu thập dữ liệu âm thanh, ánh sáng, điện và khí, cùng việc tự động xuất báo cáo, là một phần của quy trình chuẩn hóa đó.1
3. Nhân rộng sang bối cảnh tương đồng: Dòng Max đã nhắm đến kiểm tra công nghiệp lớn, chữa cháy và an ninh công cộng; còn công ty liệt kê điện lực, hóa chất nguy hiểm, kho vận và cứu hộ là các hướng mở rộng.420

Rào cản thực sự không chỉ là tốc độ hay tải trọng. Robot cần duy trì an toàn, vận hành liên tục và hòa vào quy trình kiểm tra cũng như xử lý sự cố sẵn có của từng khách hàng.

Mục tiêu 10.000 máy và các tuyên bố về AI

Yuejia Dynamics đang tìm cách chuyển từ các dự án riêng lẻ sang quy mô lớn hơn. Một báo cáo cho biết công ty đặt mục tiêu đạt năng lực sản xuất 10.000 máy mỗi năm tại Khu vực Vịnh Lớn vào cuối tháng 10, nhằm phục vụ mạng lưới metro và các gói triển khai tiêu chuẩn cho điện lực, ứng cứu khẩn cấp.5 Đây là mục tiêu công suất, không đồng nghĩa với sản lượng đã xuất xưởng hay số đơn hàng đã ký.

Công ty cũng giới thiệu nền tảng mô phỏng và huấn luyện AI hiện thân, với tuyên bố có thể tái hiện động học, động lực học cùng tương tác thực của robot. Hãng ước tính tổng chi phí ở mức bằng một phần năm đối thủ; đồng thời nói rằng hệ thống kết hợp lidar, thị giác máy tính và dẫn đường quán tính thành vòng lặp “cảm nhận – ra quyết định – thực thi”.30 Đây vẫn là các khẳng định của doanh nghiệp, chưa có dữ liệu kiểm toán độc lập hoặc so sánh có thể tái lập về chi phí và độ chính xác định vị.

Về robot hình người, các tài liệu hiện có cho thấy hướng nghiên cứu của công ty tập trung vào điều khiển chuyển động thông minh, robot phỏng sinh học và nền tảng AI hiện thân, hơn là một sản phẩm hình người đã công bố thương mại.43 Vì vậy, chỉ số đáng theo dõi là dữ liệu vận hành có thể kiểm chứng, đơn hàng lặp lại và độ tin cậy tại metro hoặc hiện trường công nghiệp.

Kết luận

Yuejia Dynamics đang định vị robot bốn chân và bánh xe–chân như nền tảng kiểm tra công nghiệp, không chỉ là “robot chó” để trình diễn. YJ30/YJ30W phù hợp hơn với nhiệm vụ nhẹ và quy mô triển khai rộng trong nhà hoặc khuôn viên; YJ30 Max/YJ30W Max nhắm tới công việc đòi hỏi tải cao và IP67 trong công nghiệp, chữa cháy và an ninh công cộng. Ứng dụng tại Metro Thâm Quyến là một dự án mẫu quan trọng, nhưng việc mở rộng mạng lưới, hiện thực hóa công suất 10.000 máy/năm và chứng minh lợi thế chi phí AI vẫn cần được kiểm chứng bằng các kết quả triển khai tiếp theo.4520