Humain chuẩn bị huy động 5,3 tỷ USD để xây siêu trung tâm tính toán AI tại Saudi Arabia

Saudi Arabia đang đẩy mạnh tham vọng trở thành trung tâm hạ tầng trí tuệ nhân tạo của thế giới. Công ty AI Humain, được hậu thuẫn bởi Quỹ Đầu tư Công (Public Investment Fund – PIF) của vương quốc, được cho là đã chọn Goldman Sachs làm cố vấn cho gói tài chính trị giá ít nhất 20 tỷ riyal Saudi (khoảng 5,3 tỷ USD) nhằm mở rộng năng lực trung tâm dữ liệu AI trong nước.

Khoản tài chính này sẽ giúp Humain mua GPU hiệu năng cao và xây dựng các trung tâm dữ liệu mới quanh Riyadh, khi công ty đặt mục tiêu biến Saudi Arabia thành một trung tâm tính toán AI quy mô toàn cầu.

Dù kế hoạch hiện vẫn ở giai đoạn tư vấn và chưa chốt cấu trúc cuối cùng, động thái này cho thấy chiến lược AI của Saudi Arabia đang chuyển dần từ đầu tư thuần túy của chính phủ sang các dự án hạ tầng quy mô lớn được tài trợ bởi ngân hàng và thị trường vốn.

Đầu tư 5,3 tỷ USD để xây trung tâm dữ liệu AI tại Riyadh

Theo các báo cáo, gói tài chính do Goldman Sachs tư vấn sẽ hỗ trợ việc phát triển các trung tâm dữ liệu AI tại khu vực Riyadh và trang bị phần cứng cần thiết để vận hành chúng.

Nguồn vốn dự kiến sẽ dùng cho:

• Xây dựng và mở rộng các trung tâm dữ liệu AI tại Riyadh
• Mua GPU chuyên dụng cho huấn luyện và suy luận AI
• Đầu tư hạ tầng đi kèm như mạng, hệ thống làm mát và nguồn điện

Quy mô triển khai có thể hướng tới khoảng 2 gigawatt (GW) năng lực tính toán, tương đương khoảng một phần ba mục tiêu hạ tầng dài hạn của Humain đến năm 2034.

Ngày càng nhiều trung tâm dữ liệu AI được thiết kế ở quy mô gigawatt — phản ánh nhu cầu điện năng và phần cứng khổng lồ của các mô hình AI hiện đại.

Xây dựng nền tảng “AI chủ quyền” cho Saudi Arabia

Humain được thành lập như một phần trong nỗ lực của Saudi Arabia nhằm phát triển hạ tầng AI mang tính chủ quyền (sovereign AI), đồng thời cung cấp năng lực tính toán cho khách hàng toàn cầu. Công ty được hậu thuẫn bởi PIF, quỹ tài sản quốc gia đóng vai trò trung tâm trong chương trình Vision 2030 nhằm đa dạng hóa nền kinh tế của vương quốc.

Khoản huy động vốn mới sẽ bổ sung cho các nguồn tài chính khác đã được triển khai trước đó. Ví dụ, Humain từng ký khung tài trợ lên tới 1,2 tỷ USD với Quỹ Hạ tầng Quốc gia Saudi Arabia để mở rộng hạ tầng số và AI trong nước.

Thỏa thuận này nhắm tới việc phát triển tối đa 250 megawatt công suất trung tâm dữ liệu AI hyperscale, cho thấy Humain đang kết hợp nhiều nguồn vốn khác nhau khi mở rộng quy mô hạ tầng.

Hệ sinh thái đối tác công nghệ toàn cầu

Bên cạnh nguồn vốn, Humain còn xây dựng mạng lưới hợp tác với nhiều công ty công nghệ lớn nhằm đảm bảo nguồn chip, mạng và nền tảng điện toán đám mây.

Một số thỏa thuận đáng chú ý:

• Nvidia: Humain có kế hoạch triển khai tới 600.000 hệ thống GPU Nvidia trong ba năm để vận hành hạ tầng AI.
• AMD và Cisco: Liên doanh ba bên đặt mục tiêu triển khai tối đa 1 GW hạ tầng AI vào năm 2030, bắt đầu với dự án 100 MW tại Saudi Arabia.
• Amazon Web Services (AWS): Hợp tác phát triển các khu trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn phục vụ dịch vụ cloud và AI.
• Qualcomm: Hai bên phối hợp xây dựng hạ tầng AI phục vụ dịch vụ suy luận AI toàn cầu.

Các quan hệ đối tác này giúp Humain hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm phần cứng GPU, hệ thống mạng, nền tảng cloud và phần mềm AI.

Những trung tâm dữ liệu đầu tiên đã bắt đầu xây dựng

Humain đã khởi công các cơ sở AI đầu tiên tại Saudi Arabia. Hai địa điểm ở Riyadh và Dammam dự kiến khởi động với khoảng 100 MW công suất mỗi trung tâm, với kế hoạch đi vào vận hành vào năm 2026.

Các cơ sở ban đầu này được xem như bước thử nghiệm cho kế hoạch mở rộng quy mô đa gigawatt trong những năm tiếp theo.

Vì sao cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu lại quan trọng

Kế hoạch của Humain diễn ra trong bối cảnh thế giới đang bước vào một chu kỳ đầu tư khổng lồ cho trung tâm dữ liệu AI.

Theo Moody’s, tổng đầu tư vào trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể đạt ít nhất 3 nghìn tỷ USD trong 5 năm tới, khi nhu cầu tính toán AI tăng mạnh.

Một số dự báo khác cũng cho thấy tốc độ mở rộng rất nhanh. Knight Frank ước tính công suất trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng từ khoảng 62 GW năm 2025 lên hơn 110 GW vào năm 2028, phần lớn do nhu cầu AI.

Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia đang cố gắng định vị mình như một trung tâm tính toán AI mới cạnh tranh với Mỹ, châu Âu và châu Á.

Canh bạc chiến lược: năng lượng, vốn và vị trí địa lý

Chiến lược AI của Saudi Arabia dựa trên một số lợi thế cấu trúc:

• Nguồn năng lượng dồi dào và chi phí tương đối thấp để vận hành trung tâm dữ liệu tiêu thụ điện lớn
• Nguồn vốn quốc gia từ PIF để khởi động các dự án hạ tầng lớn
• Hợp tác với các hãng chip và cloud toàn cầu để tiếp cận công nghệ tiên tiến

Nếu Humain huy động được nguồn vốn và triển khai thành công hạ tầng GPU cần thiết, Saudi Arabia có thể nổi lên như trung tâm khu vực cho huấn luyện và suy luận AI.

Tuy vậy, vẫn còn nhiều thách thức trong quá trình thực thi — từ chuỗi cung ứng chip, hạ tầng điện, hệ thống làm mát cho đến nhu cầu thực tế từ thị trường. Gói tài chính do Goldman Sachs tư vấn vì thế chỉ là một bước quan trọng, nhưng chưa phải bước cuối cùng trong tham vọng xây dựng nền tảng tính toán AI toàn cầu của Saudi Arabia.