Quân đội Nga đang teo tóp: Tuyển quân giảm 20% khi tổn thất cuối cùng vượt xa số lượng tân binh

Các nhà phân tích theo dõi xu hướng mô tả sự suy thoái thậm chí còn nghiêm trọng hơn, với tổng lượng lính hợp đồng giảm 20–25% vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026 . Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) và chuyên gia kinh tế Nga Janis Kluge đã liên kết sự sụt giảm mạnh này với việc các tân binh tiềm năng cuối cùng đã tích lũy đủ thông tin về mức độ tổn thất kinh hoàng trên chiến trường trong năm trước .

Những nỗ lực nhằm ngăn chặn đà trượt dốc bằng các khoản chi trả kỷ lục đã mang lại kết quả mà theo các chuyên gia là "ngược lại với những gì hy vọng" . Điện Kremlin đã đưa ra các khoản tiền thưởng ký hợp đồng tương đương với hơn gấp bốn lần mức lương trung bình hàng năm của Nga và tạo ra các gói xóa nợ lên tới 140.000 đô la . Vào tháng 7 năm 2025, Tổng thống Putin đã ký sắc lệnh tăng gấp đôi tiền thưởng nhập ngũ tiêu chuẩn lên 400.000 rúp—gần gấp năm lần mức lương trung bình hàng tháng . Tuy nhiên, xu hướng giảm chỉ càng thêm dữ dội .

Ngưỡng tới hạn: Tổn thất vượt quá số lượng thay thế

Hậu quả của sự sụt giảm tuyển quân này là một bước ngoặt chiến lược. Lần đầu tiên trong cuộc chiến, các báo cáo đã xác nhận rằng Nga đang mất lính trên chiến trường nhanh hơn so với việc ký hợp đồng với tân binh mới. Moscow đã vượt qua ngưỡng này vào cuối năm 2025 . Vào tháng 1 năm 2025, sự thiếu hụt trở nên rõ ràng khi tổn thất trên chiến trường của Nga vượt quá số lượng tân binh mới khoảng 9.000 người, đánh dấu tháng đầu tiên như vậy kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện .

Đánh giá của tình báo Ukraine chỉ ra rằng trong bốn tháng liên tiếp, từ tháng 12 năm 2025 đến tháng 3 năm 2026, cán cân giữa số người đến và đi vẫn "âm một cách chắc chắn", với tổn thất vượt quá số lượng binh sĩ mà Moscow thực sự quản lý để tuyển mộ . Các quan chức và nhà phân tích phương Tây lưu ý rằng sự thiếu hụt này cho thấy một chiến lược tiêu hao bền vững có thể làm xói mòn năng lực tác chiến lâu dài của Nga . ISW kết luận rằng bộ máy tạo ra lực lượng của Nga dường như không thể tuyển đủ nhân lực cần thiết để duy trì tốc độ các hoạt động tấn công hiện tại .

Tổng thương vong của Nga nhấn mạnh quy mô của thách thức. Các ước tính cho thấy lực lượng vũ trang Nga đã mất tới 700.000 quân nhân tử trận, bị thương hoặc mất tích, trong đó ít nhất 400.000 người đã chết hoặc bị thương quá nặng không thể trở lại nhiệm vụ . Điều này có nghĩa là Moscow cần một dòng chảy khổng lồ và liên tục gồm những người lính mới—ước tính khoảng 30.000 đến 35.000 người mỗi tháng—chỉ để duy trì sức mạnh tiền tuyến .

Hệ thống tuyển mộ lính hợp đồng, mà Putin đã dựa vào để tránh những rủi ro chính trị của một cuộc tổng động viên toàn diện, hiện được các nhà phân tích mô tả là về cơ bản đã "đổ vỡ" . Nigel Gould-Davies, một nghiên cứu viên cao cấp tại IISS, đã tóm tắt động thái một cách thẳng thắn: "Có những dấu hiệu cho thấy biện pháp khuyến khích này có thể không còn hoạt động hiệu quả nữa, và Nga đã bắt đầu mất nhiều quân hơn mức có thể tuyển mộ" .

Nền kinh tế dân sự: 'Cuộc khủng hoảng thiếu hụt lao động tồi tệ nhất trong lịch sử'

Sự hút máu nhân lực của quân đội là động cơ chính đằng sau một cuộc khủng hoảng lao động dân sự chưa từng có. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina đã tuyên bố rằng nước Nga "chưa bao giờ sống trong tình trạng thiếu hụt lực lượng lao động như vậy trong lịch sử hiện đại của nước Nga", mô tả tình hình là chưa có tiền lệ .

Các con số thật đáng kinh ngạc. Các công ty Nga kết thúc năm 2024 với sự thiếu hụt kỷ lục 2,6 triệu nhân viên, với những khoảng trống lớn nhất trong lĩnh vực sản xuất (391.000), thương mại (347.000) và vận tải (219.000) . Chiến tranh đã kéo đàn ông ra khỏi lực lượng lao động theo nhiều hướng: hàng trăm nghìn người thương vong, hàng triệu người bị điều động hoặc tuyển mộ, và một làn sóng di cư ồ ạt—thường là những chuyên gia trẻ, có học thức—càng làm cạn kiệt nguồn lao động .

Một chỉ số bề ngoài che giấu cuộc khủng hoảng: tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp lịch sử khoảng 2% . Đây không phải là dấu hiệu của một nền kinh tế khỏe mạnh. Nó phản ánh sự khan hiếm tuyệt vọng của người lao động sẵn có đang làm tê liệt năng lực công nghiệp. Các ngành công nghiệp dân sự chỉ hoạt động ở mức khoảng 80% công suất do thiếu lao động . SuperJob, một trang web việc làm của Nga, báo cáo vào năm 2024 rằng 73% doanh nghiệp trong nước đang thiếu nhân sự .

Thiệt hại về cấu trúc là lâu dài. Nga bước vào cuộc chiến đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học lớn, và cuộc xung đột đã làm cho nó trở nên tồi tệ hơn một cách đáng kể . Bộ trưởng Lao động Nga Anton Kotiakov cảnh báo rằng nền kinh tế cần phải hội nhập khoảng 2 triệu lao động mới mỗi năm trong 5 năm tới chỉ để lấp đầy các vị trí mới và thay thế những người lao động nghỉ hưu . Các dự báo chỉ ra sự thiếu hụt lao động từ 2 đến 4 triệu người vào năm 2030 .

Ngay cả lĩnh vực quốc phòng cũng phải lùi bước

Trong một nghịch lý đen tối, nền kinh tế chiến tranh vốn tạo ra cuộc khủng hoảng giờ cũng đang phải chịu đựng cùng một cơn hạn hán lao động. Trong nhiều năm, các công ty quốc phòng đã mở rộng nhờ một làn sóng hợp đồng nhà nước và đưa ra mức lương cao. Nhưng nguồn lao động sẵn có đã cạn kiệt.

Đến mùa hè năm 2025, nhu cầu về lao động mới trong lĩnh vực quốc phòng của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu chiến tranh, với các công ty chỉ đăng 34.500 vị trí tuyển dụng—giảm mạnh so với các đỉnh trước đó . Các nhà phân tích phát hiện ra rằng một số doanh nghiệp quốc phòng thậm chí đã bắt đầu cắt giảm lương và tuyển dụng ít nhân viên hơn khi thị trường lao động rộng lớn hơn bị thu hẹp . Sự thay đổi này đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ bùng nổ lao động thời chiến cho ngành công nghiệp quốc phòng và báo hiệu rằng ngay cả lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của Điện Kremlin cũng không thể vượt qua thực tế nhân khẩu học .

Nền kinh tế rộng lớn hơn đang bị mắc kẹt trong một cái bẫy. Lạm phát cao dai dẳng và lãi suất ngân hàng trung ương rất cao, được thiết kế để chống lại giá cả tăng, đã tạo ra những cơn gió ngược đáng kể cho doanh nghiệp nhưng cho đến nay vẫn không thể làm hạ nhiệt thị trường lao động đang vượt khỏi tầm kiểm soát hoặc giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tiềm ẩn . Hệ thống này được các nhà phân tích tại Hội đồng Đại Tây Dương mô tả là đang phải chịu sự căng thẳng cổ điển giữa "súng và bơ", nơi chi tiêu quân sự và xã hội va chạm với lực lượng lao động hữu hạn không còn chỗ để phát triển .