Putin xóa nợ hàng tỷ đồng cho tân binh và vợ để vực dậy nguồn tuyển quân cho cuộc chiến

Nga đã mạnh tay mở rộng các ưu đãi tài chính để chiêu mộ binh sĩ trong suốt cuộc chiến ở Ukraine, liên tục nâng tiền thưởng và phúc lợi lên mức cao nhất kể từ cuộc xâm lược năm 2022 . Nhưng không gì phơi bày sự tuyệt vọng rõ ràng hơn nước cờ mới nhất: xóa nợ cho tân binh. Sắc lệnh được Tổng thống Vladimir Putin ký vào ngày 25 tháng 5 năm 2026, là một đòn đánh trực diện vào nhóm dân số đang yếu thế về tài chính, những người có thể xem việc nhập ngũ như một giải pháp cho khoản nợ ngập đầu.

Sắc lệnh được công bố trên trang web chính thức của Điện Kremlin vào tối thứ Hai, quy định xóa toàn bộ nợ cho những tân binh ký hợp đồng quân sự từ ngày 1 tháng 5 năm 2026 . Không chỉ bản thân người lính, khoản nợ của người vợ hoặc chồng của họ cũng được xóa. Số nợ được xóa bị giới hạn ở mức 10 triệu Rúp. Các báo cáo tài chính ước tính con số này tương đương khoảng 110.000 đến 140.000 USD, tùy theo tỷ giá biến động của đồng Rúp . Tính theo tiền Việt, gói 'ân xá' tài chính này có thể lên tới 2,6 đến 3,3 tỷ đồng cho một cặp vợ chồng.

Bước Ngoặt Nguy Hiểm: Cỗ Máy Tuyển Quân Bằng Tiền Leo Thang

Ngay từ đầu cuộc chiến, Nga đã tránh né một cuộc tổng động viên toàn diện – vốn được thử nghiệm một thời gian ngắn vào tháng 9 năm 2022 và vấp phải làn sóng phản đối dữ dội. Thay vào đó, Điện Kremlin dựa vào chiến lược "crypto-huy động" (crypto-mobilization), dùng tiền để dụ dỗ tình nguyện viên và duy trì bộ máy chiến tranh bằng lính chuyên nghiệp và tù nhân . Chiến lược này tạo ra một gói đãi ngộ đa tầng, vượt xa thu nhập trung bình của người Nga.

Tiền Thưởng 'Ký Là Có': Cuộc Đua Giá

Mức chi trả một lần cơ bản từ liên bang cho lính hợp đồng hiện là 400.000 Rúp (khoảng hơn 100 triệu đồng hay 4.500 USD) . Con số này đã được tăng gấp đôi từ 195.000 Rúp theo một sắc lệnh của Putin vào tháng 7 năm 2024 . Tuy nhiên, sức mạnh tuyển quân thực sự đến từ các khoản trợ cấp 'trên trời' của chính quyền địa phương. Ít nhất một tá khu vực đã áp dụng lại hoặc tăng mạnh tiền thưởng sau khi tạm thời cắt giảm vào cuối năm ngoái. Tính đến đầu năm 2026, mức thưởng nhập ngũ trung bình trên toàn nước Nga đạt khoảng 1,47 triệu Rúp .

Tại khu vực Khanty-Mansi ở trung tâm nước Nga, một tân binh có thể nhận được khoảng 50.000 USD, hơn gấp đôi thu nhập trung bình hàng năm của khu vực . Trong khi Chuvashia khôi phục khoản chi trả khu vực lên 2,1 triệu Rúp (26.800 USD) vào đầu năm 2026, thì các quan chức ở Samara đã nâng tiền thưởng nhập ngũ từ 400.000 Rúp lên 1,5 triệu Rúp (19.100 USD) vào ngày 1 tháng 1 .

Lương Hứa Hẹn: Cả Gia Tài Cho Một Năm

Những nhà tuyển dụng thường xuyên nhấn mạnh vào tổng thu nhập hàng năm để lời đề nghị trở nên không thể chối từ. Chính quyền thường xuyên hứa hẹn hơn 4 triệu Rúp (khoảng 50.900 USD) cho năm đầu tiên phục vụ khi gộp lương, thưởng và các phúc lợi . Tại Irkutsk, các nhà tuyển dụng quảng cáo gói thu nhập lên tới 5,32 triệu Rúp (67.700 USD) cho năm đầu tiên .

Xa Hơn Cả Tiền Mặt: 'Trọn Gói' Phúc Lợi

Tiền mặt chỉ là một phần của thỏa thuận. Chính phủ đã chồng thêm một loạt ưu đãi phi tiền tệ để thu hút những nhóm nhân khẩu học khác nhau đang gặp áp lực. Tù nhân được hứa hẹn ân xá hoặc trả tự do sớm để đổi lấy nghĩa vụ quân sự, chính là cách để xóa án tích . Đối với người nước ngoài, việc nhập ngũ mang lại con đường tắt đơn giản hóa để có quốc tịch Nga .

Một sắc lệnh trước đó của Putin đã biến mọi hợp đồng quân sự thành hợp đồng vô thời hạn, ngăn cản binh lính rời bỏ quân ngũ hoặc bị giải ngũ cho đến khi họ đạt đến giới hạn tuổi tác hoặc bị thương tật tàn phế . Điều khoản 'bẫy' này có nghĩa là những tân binh đang đánh đổi tương lai của mình để lấy khoản hỗ trợ tài chính trước mắt. Các lợi ích bổ sung khác bao gồm giảm thuế, trợ cấp lắp đặt đường ống dẫn gas dân dụng trị giá ít nhất 100.000 Rúp, và ưu tiên việc làm và đào tạo nghề sau khi xuất ngũ, như được phác thảo trong một sắc lệnh phúc lợi thống nhất được ký vào giữa tháng 5 năm 2026 .

Giới Hạn Của Đồng Tiền: Liệu Tiền Có Mua Được Mạng Sống?

Dù cái giá phải trả ngày một leo thang, có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy chiến lược này đang đến giới hạn. Mức thưởng trung bình đã tăng lên kỷ lục 1,47 triệu Rúp, nhưng Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) báo cáo rằng sự gia tăng này "đã không ngăn được sự sụt giảm trong tuyển dụng" vào tháng 3 năm 2026 . Sự biến động giữa các khu vực – nơi chính quyền cắt giảm rồi đột ngột tăng mạnh tiền thưởng – cũng cho thấy một cuộc chiến ngân sách ngầm giữa Matxcơva và các địa phương về việc ai sẽ là người chịu chi phí cho cuộc chiến .

Điện Kremlin đã phân bổ khoản tiền khổng lồ 90 tỷ Rúp (khoảng 948 triệu USD) cho các khoản tiền thưởng một lần trong giai đoạn 2025-2027, cho thấy ý định dựa vào mô hình 'crypto-huy động' này trong dài hạn, miễn là nó còn hiệu quả . Nhưng như sắc lệnh xóa nợ tháng 5/2026 cho thấy, nguồn cung tân binh chỉ bị thúc đẩy bởi tiền mặt thuần túy có lẽ đang cạn kiệt, buộc nhà nước phải moi sâu hơn vào sự tuyệt vọng tài chính của chính người dân mình để tìm ra những người lính sẵn lòng ra đi.