Nhật Bản đang bảo vệ đồng yên ra sao — và rủi ro khi bán trái phiếu kho bạc Mỹ

Về lý thuyết, bán trái phiếu sẽ giúp Tokyo có ngay USD để mua yên. Nhưng nhiều chuyên gia cho rằng cách này có thể phản tác dụng.

Cơ chế rất đơn giản:

• Khi Nhật bán nhiều trái phiếu Mỹ, nguồn cung trên thị trường tăng.
• Giá trái phiếu có thể giảm, khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng.
• Lợi suất cao hơn khiến tài sản bằng USD hấp dẫn hơn so với tài sản bằng yên.

Nếu điều đó xảy ra, dòng vốn toàn cầu có thể lại chảy vào Mỹ, làm USD mạnh lên — và vô tình làm suy yếu đồng yên trở lại, đi ngược mục tiêu của việc can thiệp. Vì vậy, các nhà phân tích và nhà hoạch định chính sách đều cảnh báo rằng bán trái phiếu Mỹ quy mô lớn có thể làm giảm hiệu quả của chiến lược hỗ trợ yên.

Vai trò của lượng tiền mặt trong dự trữ

Để tránh gây xáo trộn thị trường trái phiếu, Nhật Bản thường ưu tiên sử dụng các khoản tiền mặt hoặc tiền gửi USD trong dự trữ trước khi bán trái phiếu.

Cách này giúp Tokyo:

• Can thiệp nhanh vào thị trường ngoại hối
• Tránh gây biến động mạnh cho thị trường trái phiếu toàn cầu
• Giữ lại các khoản đầu tư chiến lược như trái phiếu Mỹ

Nhưng chiến lược này cũng có giới hạn. Nếu phải can thiệp nhiều lần và lượng tiền mặt giảm mạnh, chính phủ có thể buộc phải bán tài sản tài chính như trái phiếu để bổ sung thanh khoản. Khi đó, tác động sẽ lan sang các thị trường tài chính lớn hơn.

Chênh lệch lãi suất Mỹ – Nhật: nguyên nhân sâu xa

Áp lực lớn nhất đối với đồng yên đến từ chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật.

Khi lãi suất tại Mỹ cao hơn đáng kể, các nhà đầu tư toàn cầu có thể vay bằng yên với chi phí thấp rồi đầu tư vào tài sản bằng USD có lợi suất cao hơn. Chiến lược này được gọi là carry trade.

Hệ quả là:

• nhà đầu tư bán yên để mua USD
• nhu cầu với tài sản Mỹ tăng
• dòng vốn quốc tế chảy về phía lợi suất cao hơn

Vì vậy, can thiệp tiền tệ hiếm khi đảo ngược xu hướng nếu chênh lệch lãi suất vẫn lớn. Nó có thể tạo ra các đợt phục hồi mạnh trong ngắn hạn, nhưng động lực cơ bản vẫn còn.

Vì sao mức 160 yên/USD được theo dõi sát

Tỷ giá quanh 160 yên đổi 1 USD đã trở thành một ngưỡng tâm lý quan trọng trên thị trường.

Khi tỷ giá tiến gần mức này, giới đầu tư thường cho rằng khả năng chính phủ Nhật can thiệp sẽ tăng cao. Trong các giai đoạn trước, những đợt can thiệp lớn thường diễn ra khi đồng yên tiến sát hoặc vượt qua mức tương tự, báo hiệu sự lo ngại của nhà chức trách về biến động quá mạnh.

Tuy nhiên, Tokyo thường nhấn mạnh rằng họ phản ứng với tốc độ biến động của thị trường, chứ không nhất thiết bảo vệ một con số cố định.

Vì sao thị trường toàn cầu đang theo dõi sát

Các quyết định của Nhật Bản không chỉ ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối.

Vì nước này nắm giữ lượng dự trữ khổng lồ và là nhà đầu tư lớn vào trái phiếu chính phủ Mỹ, chiến lược bảo vệ đồng yên có thể tác động đến:

• lợi suất trái phiếu toàn cầu
• dòng vốn giữa các đồng tiền
• mức độ biến động trên thị trường ngoại hối và trái phiếu

Nói cách khác, Tokyo có nguồn lực tài chính rất lớn để bảo vệ đồng tiền của mình. Nhưng những lực lượng nền tảng khiến đồng yên yếu — đặc biệt là chênh lệch lãi suất với Mỹ — khó thay đổi hơn nhiều so với việc can thiệp vào tỷ giá trong ngắn hạn.