Cuộc họp tài chính G7 tại Paris và nỗ lực ngăn cú sốc kinh tế từ chiến sự Iran

Cuộc họp của các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G7 tại Paris đang được xem là một trong những diễn đàn quan trọng nhất để điều phối phản ứng kinh tế toàn cầu trước tác động của chiến sự Iran. Thay vì chỉ là một hội nghị tài chính định kỳ, nhiều nước – đặc biệt là Đức – đang coi đây là nơi phối hợp chiến lược nhằm hạn chế các cú sốc đối với năng lượng, thương mại hàng hải và chuỗi cung ứng công nghiệp.

Trọng tâm của các cuộc thảo luận là nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng then chốt của thế giới. Nếu tuyến đường này bị ảnh hưởng kéo dài, tác động có thể lan rộng sang lạm phát, chi phí vay vốn và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Vì sao eo biển Hormuz trở thành tâm điểm

Eo biển Hormuz nối Vịnh Ba Tư với thị trường năng lượng toàn cầu và được xem là một trong những "nút thắt" năng lượng quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào đối với tàu chở dầu hay tuyến hàng hải đều có thể lập tức đẩy giá năng lượng tăng mạnh.

Chiến sự liên quan đến Iran đã làm gia tăng rủi ro đó. Các báo cáo cho thấy dòng chảy dầu khí qua khu vực Vịnh đã bị ảnh hưởng trong thời gian xung đột, khiến giá dầu và khí đốt tăng cao và làm dấy lên lo ngại về lạm phát và suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Đối với các nhà hoạch định chính sách G7, đây không chỉ là vấn đề địa chính trị. Giá năng lượng tăng có thể nhanh chóng lan sang toàn bộ nền kinh tế thông qua:

• Lạm phát tăng cao
• Chi phí vay và lợi suất trái phiếu tăng
• Gián đoạn chuỗi cung ứng công nghiệp
• Tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại

Vì vậy, cuộc họp tại Paris được coi là nơi để các nền kinh tế lớn thống nhất cách phản ứng trước những cú sốc tiềm tàng này.

Tín hiệu ổn định thị trường năng lượng và tài chính

Một mục tiêu quan trọng của G7 là gửi thông điệp tới thị trường rằng các nền kinh tế lớn sẵn sàng hành động nếu xung đột làm bất ổn thị trường năng lượng.

Trong các cuộc thảo luận trước đó liên quan đến căng thẳng Trung Đông, các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G7 cho biết họ sẵn sàng áp dụng "mọi biện pháp cần thiết" để đảm bảo ổn định thị trường năng lượng và hạn chế tác động lan sang nền kinh tế toàn cầu.

Điều này có thể bao gồm phối hợp với các tổ chức như Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) để giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược hoặc thực hiện các biện pháp khẩn cấp nhằm tăng nguồn cung khi thị trường bị thắt chặt.

Thông điệp chính là: các nền kinh tế lớn sẽ hành động phối hợp để giảm biến động giá năng lượng và ngăn cú sốc năng lượng biến thành khủng hoảng tài chính rộng lớn.

An ninh năng lượng gắn với chuỗi cung ứng và khoáng sản chiến lược

Đức và các nước G7 cũng đang liên kết cuộc khủng hoảng hiện tại với chương trình an ninh kinh tế dài hạn.

Một trong những mối lo lớn là sự phụ thuộc quá mức vào một số khu vực hoặc quốc gia đối với các nguyên liệu quan trọng. Các vật liệu như lithium, cobalt, đất hiếm và đồng là thành phần thiết yếu cho công nghệ hiện đại, xe điện và quá trình chuyển đổi năng lượng.

Các nước G7 vì thế đang thảo luận về việc tăng cường hợp tác để bảo đảm nguồn cung các khoáng sản này, thậm chí xem xét lập cơ chế phối hợp lâu dài để duy trì các sáng kiến vượt ra ngoài nhiệm kỳ luân phiên của khối.

Cách tiếp cận mới coi năng lượng, vận tải biển và nguyên liệu chiến lược là các yếu tố liên kết trong một hệ thống an ninh kinh tế toàn diện.

Vì sao G7 được xem là diễn đàn phản ứng nhanh

Một lợi thế của G7 là quy mô nhỏ và mức độ tương đồng cao giữa các nền kinh tế thành viên.

Trong khuôn khổ này, các bộ trưởng tài chính và lãnh đạo ngân hàng trung ương có thể:

• Chia sẻ đánh giá thị trường gần như theo thời gian thực
• Phối hợp các biện pháp ổn định tài chính và năng lượng
• Phát đi tín hiệu chính sách chung tới thị trường toàn cầu

Trong bối cảnh khủng hoảng, khả năng phối hợp nhanh này đặc biệt quan trọng khi giá dầu, lãi suất và thị trường tài chính có thể biến động mạnh trong thời gian ngắn.

Vai trò mở rộng của G20

Tuy nhiên, G7 chỉ đại diện cho nhóm các nền kinh tế phát triển lớn. Để giải quyết các vấn đề chuỗi cung ứng và năng lượng toàn cầu, sự tham gia của nhiều nền kinh tế khác là cần thiết.

Đó là lý do G20 – nơi tập hợp cả các nền kinh tế phát triển và mới nổi – đóng vai trò bổ sung. Nhiều nước trong nhóm này là trung tâm sản xuất, nhà nhập khẩu năng lượng lớn hoặc nhà cung cấp khoáng sản chiến lược.

Ví dụ, Hàn Quốc đã sử dụng cuộc họp cấp phó bộ trưởng tài chính và phó thống đốc ngân hàng trung ương G20 tại Fort Lauderdale để trình bày phản ứng kinh tế khẩn cấp trước chiến sự Trung Đông và kêu gọi các giải pháp ở cấp G20 nhằm ổn định chuỗi cung ứng năng lượng và khoáng sản sau chiến tranh.

Điều này phản ánh mối quan tâm của các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thương mại và nhập khẩu năng lượng.

Chiến lược hai tầng cho an ninh kinh tế toàn cầu

Các cuộc thảo luận của G7 và G20 đang hình thành một cách tiếp cận hai tầng:

• G7: phối hợp nhanh giữa các nền kinh tế phát triển để ổn định thị trường và gửi tín hiệu chính sách.
• G20: mở rộng hợp tác với các nền kinh tế lớn khác nhằm củng cố chuỗi cung ứng, tiếp cận năng lượng và khả năng chống chịu kinh tế.

Việc Đức nhấn mạnh vai trò của cuộc họp tại Paris cho thấy ngoại giao kinh tế ngày càng trở thành công cụ quan trọng trong quản lý khủng hoảng toàn cầu. Khi thị trường năng lượng, vận tải biển và chuỗi cung ứng khoáng sản ngày càng liên kết chặt chẽ, các diễn đàn tài chính như G7 và G20 đang trở thành trung tâm điều phối nhằm bảo vệ sự ổn định của kinh tế thế giới.