D1 của Direct Drive biến robot mô-đun thành một “cơ thể” có thể tái cấu hình

Không chỉ thay phụ kiện, mà thay đổi cả “cơ thể” robot

D1 của Direct Drive, công ty đặt tại Đông Hoản (Trung Quốc), theo đuổi một kiểu mô-đun khác với việc thay đầu gắp, đổi pin hay cập nhật phần mềm. Ý tưởng là biến thân robot thành thứ có thể tái cấu hình: một đơn vị D1 có thể hoạt động độc lập, hoặc ghép với các đơn vị khác để tạo thành một cỗ máy có hình dạng mới. Mục tiêu là dùng chung một nền tảng kỹ thuật cho nhiều công việc công nghiệp, thay vì phải phát triển lại toàn bộ robot cho từng nhu cầu riêng lẻ. 46

So sánh với đồ chơi lắp ghép là dễ hiểu, nhưng chưa đủ. Các mô-đun D1 không phải những khối cơ khí thụ động: sau khi lắp vào nhau, robot còn phải “biết” cơ thể mới của mình có cấu trúc ra sao để có thể vận hành an toàn và hữu ích.

Ghép nối cơ khí chỉ là bước đầu

Direct Drive cho biết họ phát triển cơ cấu ghép nối riêng, hỗ trợ các cách ghép như đầu-đầu hoặc đuôi-đuôi. Khi ghép nhiều đơn vị, chiều dài tổng thể, kết cấu chịu đỡ và hình thức nhiệm vụ của robot đều có thể thay đổi. Điều đó có thể tạo thêm không gian cho tải trọng hoặc tạo bố cục thân phù hợp hơn với tuyến đường và công việc cụ thể. 46

Điểm then chốt là phân biệt giữa ghép được với nhau và tái cấu hình có thể sử dụng được. Việc ghép tạo ra cấu trúc mới; còn khả năng nhận biết cấu trúc ấy và điều chỉnh điều khiển mới biến nó thành một robot hoạt động được.

Robot tự nhận ra hình dạng mới, rồi xây lại mô hình chuyển động

Theo các bài viết về nền tảng này, khi các đơn vị D1 được ghép lại, hệ thống tự nhận diện cấu hình thân mới, cập nhật mô hình động lực học đa vật thể, sau đó đưa các đơn vị vào một hệ thống chuyển động và điều khiển thống nhất. 46

Về thực tế, bộ điều khiển không thể xử lý tổ hợp vừa ghép như một D1 đơn lẻ ban đầu. Hình học, phân bố khối lượng và cách thân máy được đỡ đã khác; vì thế, chuyển động và phối hợp giữa các phần cần được điều khiển như một cỗ máy duy nhất. Direct Drive mô tả điều khiển phối hợp trên robot bánh xe - chân là khả năng để robot vận hành như một thực thể thống nhất. 3

Cách tiếp cận này giúp D1 hướng đến việc điều chỉnh hình dáng theo tải hàng, tuyến di chuyển hoặc loại công việc, thay vì bị khóa vào một khung gầm cố định từ khi xuất xưởng.

Dùng lại nền tảng phần cứng và phần mềm

Chiến lược D1 dựa vào việc dùng chung các thành phần cốt lõi giữa nhiều cấu hình. Theo thông tin được công bố, nền tảng kết nối bus phần cứng, dữ liệu cảm biến và tính toán động lực học đa vật thể; động cơ truyền động trực tiếp cùng công nghệ khớp tích hợp là nền tảng tạo lực cho chuyển động bánh xe - chân. 34

Lập luận thương mại nằm ở khả năng tái sử dụng: thay vì thiết kế lại động cơ, khớp, nguồn điện, cảm biến, truyền thông và điều khiển cho mọi robot chuyên dụng, công ty có thể điều chỉnh cấu hình thân và bố trí tải trọng trên một nền tảng chung. Các ứng dụng được nhắc tới gồm kiểm tra, giao nhận và ứng phó khẩn cấp. 418

Dĩ nhiên, mô-đun không xóa bỏ toàn bộ công việc đặc thù. Giao diện tải trọng, kiểm định an toàn, hành vi tự hành và tích hợp tại địa điểm triển khai vẫn phải phù hợp với từng nhiệm vụ. Tuy vậy, việc tái sử dụng nền tảng chuyển động và điều khiển có thể giảm phần phát triển lại từ đầu ở cấp toàn bộ robot.

D1-SET đưa ý tưởng này vào bài toán vận chuyển

Phương án hộp hàng D1-SET là minh họa cụ thể hơn cho chiến lược trên. Các khả năng được đưa tin gồm mở rộng vùng tải hữu dụng ở giữa thân bằng cách ghép robot, tự động gắn và tháo hộp hàng, cũng như bố trí nhiều hộp dọc theo thân khi cần thêm sức chứa. 4

Hệ thống còn được mô tả có chế độ theo người, sử dụng UWB (công nghệ định vị vô tuyến băng thông siêu rộng) và camera chiều sâu. Các trình diễn bao gồm di chuyển trong nhà, ngoài trời, đi thang máy và vượt bậc thềm, kể cả leo bậc khi mang tải. 4

Với logistics, sức hấp dẫn nằm ở tính linh hoạt: cấu hình nhỏ có thể phục vụ tuyến hoặc tải nhẹ; khi nhu cầu tăng, các mô-đun được ghép thêm cùng nhiều hộp hàng. Đây là khác biệt so với robot giao hàng có khung gầm cố định, nơi thể tích chở hàng và kích thước chiếm chỗ gần như đã được quyết định ngay khi mua thiết bị.

Vai trò của động cơ truyền động trực tiếp và khớp tích hợp

Ý tưởng thân robot có thể tái cấu hình của D1 được hỗ trợ bởi công nghệ truyền động trực tiếp mà Direct Drive phát triển. Công ty cho biết D1 ra mắt vào tháng 10/2025 như robot bánh xe - chân hai bánh có mô-đun toàn thân; hồ sơ công khai của doanh nghiệp cũng đề cập năng lực điều khiển phối hợp trên các robot bánh xe - chân. 3

Động cơ truyền động trực tiếp và mô-đun khớp tích hợp có ý nghĩa vì một hệ thống tái cấu hình cần các phần tử chấp hành hoạt động nhất quán và phối hợp được với nhau. Direct Drive giới thiệu mô-đun khớp P10 tích hợp động cơ, cảm biến, bộ truyền động và bộ điều khiển; các báo cáo liên hệ mô-đun này với việc lắp ráp nhanh nhiều mô-đun và thuật toán điều khiển phối hợp. 23

Điều đó không có nghĩa chỉ cần một động cơ là robot trở nên mô-đun. Điểm quan trọng là chuẩn hóa các thành phần tạo lực, cảm biến và điều khiển để cùng một nền tảng chuyển động có thể được đưa vào nhiều cấu hình thân khác nhau.

Tùy biến nhanh là phần còn lại của bài toán

Nền tảng mô-đun chỉ có giá trị thương mại nếu có thể cấu hình và giao đến khách hàng mà không làm mất lợi ích về chi phí, thời gian. Một báo cáo cho biết hơn 40% nhân sự của Direct Drive làm R&D và công ty đang thử nghiệm mô hình giao nhanh trong 30 ngày. 4 Tuy nhiên, một báo cáo khác dựa trên dữ liệu hồ sơ doanh nghiệp ghi nhận đến ngày 30/6/2026, công ty có 192 nhân sự R&D, tương đương 34,9% tổng nhân sự. 21

Hai con số này không nên được xem là hoàn toàn tương đương vì có thể khác thời điểm hoặc cách định nghĩa. Dù vậy, chúng cho thấy Direct Drive xem năng lực R&D và sản xuất linh hoạt là phần bổ sung cần thiết cho tính mô-đun về mặt kỹ thuật của D1.

Điều đã được thể hiện và điều vẫn cần kiểm chứng

Thông tin hiện có ủng hộ luận điểm kỹ thuật trung tâm: các đơn vị D1 có thể ghép vật lý, hệ thống có thể nhận biết cấu hình mới, cập nhật mô hình động lực học và chuyển sang khuôn khổ điều khiển thống nhất. 46 D1-SET cũng là một ví dụ hợp lý về việc dùng hình dáng thân thay đổi để phục vụ vận chuyển. 4

Tuy nhiên, các tuyên bố mạnh nhất về giá trị công nghiệp vẫn đang ở giai đoạn sớm. Phần lớn bằng chứng chi tiết đến từ thông tin hướng về doanh nghiệp, bài viết sản phẩm và trình diễn, thay vì dữ liệu độc lập về vận hành lâu dài tại các địa điểm sản xuất. Bài kiểm tra quan trọng của D1 sẽ là độ tin cậy của cơ cấu ghép, độ vững của điều khiển, yêu cầu bảo trì và hiệu năng an toàn sau nhiều chu kỳ triển khai thực tế.

Hiện tại, nên xem D1 như một cược lớn vào nền tảng: khiến chính cơ thể robot có thể được “lập trình” bằng lắp ghép vật lý, rồi tái sử dụng cùng một lớp truyền động và điều khiển cho nhiều loại máy khác nhau.