AI đang tái định hình việc tuyển dụng trong ngành ngân hàng toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu thay đổi cấu trúc việc làm trong ngành ngân hàng toàn cầu. Thay vì sa thải hàng loạt ngay lập tức, nhiều ngân hàng lớn đang dần chuyển hướng tuyển dụng sang các vị trí liên quan đến AI, dữ liệu và kỹ thuật — trong khi giảm nhu cầu ở một số vai trò ngân hàng truyền thống vốn dựa nhiều vào quy trình lặp lại.

Lãnh đạo tại các tổ chức tài chính lớn như JPMorgan Chase, HSBC và Standard Chartered cho biết AI sẽ tự động hóa một phần công việc hiện tại, tăng năng suất và thay đổi loại kỹ năng mà ngân hàng cần. Điều này tạo ra một sự dịch chuyển cấu trúc trong chiến lược tuyển dụng hơn là một làn sóng sa thải tức thời.

JPMorgan: tuyển thêm chuyên gia AI, giảm một số banker truyền thống

CEO JPMorgan Jamie Dimon cho rằng tác động của AI đối với việc làm sẽ diễn ra dần dần. Ông nói ngân hàng dự kiến sẽ tuyển nhiều chuyên gia trí tuệ nhân tạo hơn, trong khi giảm tuyển ở một số vị trí banker truyền thống khi tự động hóa tăng lên .

Theo Dimon, về lâu dài số lượng việc làm trong một số bộ phận có thể giảm, nhưng quá trình này có thể được quản lý từ từ. Mỗi năm lực lượng lao động của JPMorgan có khoảng 10% nhân sự rời đi tự nhiên — tương đương khoảng 25.000 đến 30.000 người — giúp ngân hàng điều chỉnh cơ cấu nhân sự mà không cần sa thải quy mô lớn .

Ông cũng cho rằng các ngân hàng nên hỗ trợ nhân viên thích nghi với sự thay đổi, ví dụ thông qua đào tạo lại kỹ năng, chuyển sang vị trí khác hoặc chương trình nghỉ hưu sớm khi phù hợp .

Standard Chartered: tự động hóa thay thế một số vị trí

Standard Chartered đang có kế hoạch tái cấu trúc rõ ràng hơn gắn với tự động hóa. Ngân hàng cho biết họ có thể cắt giảm gần 7.800 vị trí vào năm 2030 khi tăng đầu tư vào AI và hệ thống công nghệ .

CEO Bill Winters gây tranh cãi khi mô tả quá trình này là việc thay thế, trong một số trường hợp, “nguồn nhân lực giá trị thấp hơn” bằng vốn đầu tư tài chính và công nghệ . Nhận xét này vấp phải nhiều phản ứng, và Jamie Dimon sau đó cho rằng cách diễn đạt đó là “không khéo” khi nói về nhân viên .

Dù gây tranh cãi, chiến lược của Standard Chartered phản ánh xu hướng rộng hơn trong ngành: các ngân hàng đang đẩy mạnh tự động hóa nhiều quy trình vận hành và chuyển vốn đầu tư sang hạ tầng công nghệ số.

HSBC: AI vừa phá hủy vừa tạo ra việc làm

Tại HSBC, ban lãnh đạo cho rằng AI là sự thay đổi không thể tránh khỏi. CEO Georges Elhedery nói với nhân viên rằng trí tuệ nhân tạo sẽ loại bỏ một số công việc nhưng đồng thời cũng tạo ra những vai trò mới trong ngành tài chính .

Ông kêu gọi nhân viên không nên chống lại sự thay đổi và nhấn mạnh đào tạo lại kỹ năng là chiến lược quan trọng để thích nghi với môi trường làm việc mới do AI thúc đẩy .

Một số báo cáo cũng cho thấy HSBC đã cân nhắc cắt giảm tới khoảng 20.000 việc làm — tương đương khoảng 10% lực lượng lao động — khi tự động hóa có thể giảm nhu cầu ở các bộ phận middle‑office và back‑office .

Toàn ngành ngân hàng: có thể ảnh hưởng tới 200.000 việc làm

Không chỉ riêng vài ngân hàng, nhiều nghiên cứu cho thấy tác động của AI có thể lan rộng trong toàn ngành. Một khảo sát của Bloomberg Intelligence với các giám đốc công nghệ tại những ngân hàng lớn cho thấy các tổ chức tài chính toàn cầu có thể cắt giảm tới 200.000 việc làm trong vòng ba đến năm năm tới khi AI đảm nhiệm các nhiệm vụ hiện do con người thực hiện .

Trung bình, các lãnh đạo công nghệ được khảo sát dự đoán lực lượng lao động có thể giảm khoảng 3%, dù mức giảm thực tế có thể khác nhau tùy theo tốc độ triển khai AI ở từng ngân hàng .

Những công việc dễ bị ảnh hưởng nhất

Các nhà phân tích và lãnh đạo ngân hàng nhìn chung đồng ý rằng những công việc mang tính lặp lại hoặc dựa trên quy trình có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất. Ví dụ:

• Xử lý nghiệp vụ và vận hành hậu cần (back‑office)
• Hỗ trợ tuân thủ và báo cáo
• Phân tích tài chính cơ bản và công việc hành chính
• Một số chức năng dịch vụ khách hàng có thể tự động hóa

Trong khi đó, nhu cầu đang tăng đối với các vị trí mới như kỹ sư AI, nhà khoa học dữ liệu, chuyên gia an ninh mạng, chuyên gia quản lý rủi ro mô hình và các quản lý sản phẩm phụ trách hệ thống AI cũng như đảm bảo tuân thủ quy định .

Vì sao quá trình thay đổi có thể diễn ra chậm

Dù có nhiều dự báo về cắt giảm việc làm, nhiều lãnh đạo ngân hàng cho rằng tác động của AI sẽ diễn ra trong nhiều năm chứ không phải vài tháng. Ngành ngân hàng chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý, đòi hỏi con người vẫn phải giám sát các quyết định tài chính quan trọng và đảm bảo hệ thống AI hoạt động an toàn.

Vì vậy, điều có khả năng xảy ra nhất là một sự dịch chuyển dần trong cơ cấu nhân sự: ít banker truyền thống hơn ở một số bộ phận và nhiều chuyên gia công nghệ hơn. Điều này cho thấy AI đang bắt đầu tái định nghĩa những kỹ năng có giá trị nhất trong giai đoạn chuyển đổi số tiếp theo của ngành ngân hàng.