Vì sao nhà phát triển ứng dụng tại Anh cho rằng quy tắc theo dõi của Apple ưu ái chính Apple

App Tracking Transparency (ATT) là khuôn khổ quyền riêng tư của Apple, yêu cầu người dùng lựa chọn liệu một ứng dụng có được theo dõi hoạt động của họ trên ứng dụng và website của các công ty khác hay không. Một đơn kiện tập thể mới nộp, yêu cầu bồi thường khoảng 2 tỷ bảng Anh, lập luận rằng Apple đã áp dụng khuôn khổ này không đồng đều: hạn chế nhà phát triển ứng dụng bên thứ ba mạnh tay hơn so với hoạt động quảng cáo và thu thập dữ liệu của chính Apple. Đây là cáo buộc trong đơn kiện, chưa phải kết luận Apple phải chịu trách nhiệm pháp lý. 17

Cáo buộc cốt lõi: con đường xin đồng ý khó hơn cho đối thủ

ATT yêu cầu các ứng dụng bên thứ ba muốn theo dõi người dùng giữa ứng dụng và website của những công ty khác phải xin phép rõ ràng thông qua hệ thống của Apple. Theo bên khởi kiện, yêu cầu này được đặt chồng lên các nghĩa vụ xin đồng ý khác theo luật bảo vệ dữ liệu, tạo thành điều họ gọi là yêu cầu “đồng ý hai lần”. 512

Trọng tâm của lập luận cạnh tranh không phải là đòi loại bỏ quyền riêng tư của người dùng. Họ cho rằng Apple đã buộc các nhà phát triển cạnh tranh đi qua quy trình xin đồng ý nặng nề hơn, trong khi hoạt động quảng cáo và dữ liệu của Apple được đối xử ít hạn chế hơn. Theo họ, sự khác biệt này là hành vi tự ưu ái của đơn vị vận hành hệ sinh thái iOS. 1712

Nhà phát triển nói ATT đã ảnh hưởng doanh nghiệp ra sao

Với nhiều ứng dụng miễn phí, quảng cáo là nguồn tài chính để duy trì sản phẩm. Bên khởi kiện cho biết tỷ lệ người dùng cho phép theo dõi giảm đã hạn chế lượng thông tin mà nhà phát triển bên thứ ba có thể dùng để nhắm mục tiêu quảng cáo, đo lường chiến dịch và liên hệ chi phí quảng cáo với lượt cài ứng dụng hoặc các kết quả khác. 517

Họ cáo buộc các hạn chế này làm giảm hiệu quả thu về từ quảng cáo, đồng thời khiến việc thu hút người dùng mới trở nên tốn kém hơn hoặc kém hiệu quả hơn. Theo lập luận của họ, điều đó làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các ứng dụng phụ thuộc vào quảng cáo và chuyển lợi thế thương mại về phía hệ sinh thái quảng cáo của Apple. Vụ kiện tập thể đòi bồi thường khoảng 2 tỷ bảng Anh thay mặt cho hàng nghìn nhà phát triển ứng dụng tại Anh. 172

Đây là các tác động do bên khởi kiện nêu ra và chưa được CAT xác lập.

Lập luận bảo vệ quyền riêng tư của Apple là điểm then chốt

ATT được đưa ra nhằm trao cho người dùng iPhone và iPad quyền lựa chọn đối với việc theo dõi giữa các công ty. Vì vậy, vấn đề pháp lý và quản lý không đơn thuần là Apple có được cung cấp công cụ bảo vệ quyền riêng tư hay không, mà là thiết kế và cách áp dụng cụ thể của công cụ đó có đối xử công bằng với Apple và bên thứ ba hay không.

Sự phân biệt này đã xuất hiện trong các động thái quản lý tại châu Âu. Cơ quan cạnh tranh Pháp cho rằng mục tiêu bảo vệ quyền riêng tư của ATT tự thân không có vấn đề, nhưng cách triển khai không cần thiết và không tương xứng với mục tiêu mà Apple nêu ra. 52

Vụ kiện tại Anh đang ở giai đoạn nào?

ATT Collective Action Limited đã nộp thủ tục tố tụng tập thể được đề xuất lên Competition Appeal Tribunal (CAT — Tòa Phúc thẩm Cạnh tranh của Anh) vào ngày 3/9/2026. Vụ việc được khởi xướng thay mặt cho các nhà phát triển ứng dụng tại Anh; giám đốc của tổ chức này là Ann Pope, cựu quan chức cấp cao về chống độc quyền của Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Anh (CMA). 217

Đơn kiện dự kiến đi theo cơ chế opt-out, tức những người thuộc nhóm đủ điều kiện sẽ được đưa vào vụ kiện mặc định, trừ khi họ chủ động rút khỏi. Điều đó không có nghĩa Apple đã bị xác định có trách nhiệm hoặc tiền bồi thường đã được trao: CAT vẫn phải xem xét thủ tục tố tụng được đề xuất và các cáo buộc nền tảng. 17

Sự giám sát tại châu Âu chỉ là bối cảnh, không phải phán quyết cho Anh

Vụ kiện ở Anh được nộp sau quá trình điều tra ATT của Cơ quan Cartel Liên bang Đức. Tháng 8/2026, cơ quan này cho biết Apple sẽ thay đổi các quy tắc về cách nhà phát triển xin đồng ý sử dụng dữ liệu cá nhân cho quảng cáo nhắm mục tiêu, qua đó khép lại cuộc điều tra. Cơ quan Đức nói khuôn khổ của Apple đã cho các ứng dụng của chính Apple sử dụng lời nhắc xin đồng ý thuận lợi hơn ứng dụng bên thứ ba, làm phát sinh lo ngại tiềm tàng theo luật cạnh tranh. 38

Những thay đổi Apple đồng ý thực hiện có liên quan vì cùng chạm đến câu hỏi lớn: lời nhắc xin đồng ý có trung lập về cạnh tranh hay không. Tuy vậy, kết quả tại Đức không quyết định vụ kiện tại Anh, vốn là một yêu cầu bồi thường tập thể riêng biệt trước CAT.

Điều đáng chú ý

Vụ kiện 2 tỷ bảng Anh là phép thử về việc liệu một chủ sở hữu nền tảng có thể triển khai biện pháp bảo vệ quyền riêng tư theo cách bị cáo buộc là làm thay đổi cạnh tranh theo hướng có lợi cho chính mình hay không. Với nhà phát triển ứng dụng, câu hỏi then chốt là kiến trúc xin đồng ý của ATT có làm suy giảm khả năng kiếm tiền từ quảng cáo và thu hút người dùng, so với dịch vụ của Apple, hay không. Với Apple, vụ kiện đưa thiết kế của các công cụ quyền riêng tư — chứ không phải chỉ nguyên tắc xin đồng ý của người dùng — vào diện giám sát theo luật cạnh tranh. 1738