Alibaba đặt cược 10,2 tỷ USD vào AI: Wan3.0 có thể biến chi tiêu đám mây thành tăng trưởng?

Alibaba đang chấp nhận đánh đổi rõ ràng: hy sinh một phần lợi nhuận và giá trị trên mỗi cổ phiếu trong ngắn hạn để nhanh chóng mở rộng năng lực AI và nhu cầu dùng đám mây. Việc thương mại hóa Wan3.0 vào tháng 8/2026 cho thấy mặt doanh thu của chiến lược này; còn đợt phát hành cổ phiếu trị giá 80 tỷ HKD, tương đương 10,2 tỷ USD, cho thấy cách hãng tài trợ cho cuộc đua. 12

Wan3.0 không chỉ là công cụ làm video

Theo Alibaba Cloud, Wan3.0 có thể tạo clip dài tối đa 30 giây từ các đầu vào như tài liệu, bảng tính, slide thuyết trình và trang web. Trong giai đoạn thử nghiệm công khai, Alibaba cho biết mô hình đã được dùng cho phim ngắn, sản xuất phim, quảng cáo - tiếp thị, quảng bá du lịch và video âm nhạc. 1

Về trực tiếp, đây là một sản phẩm có thể thu tiền theo mức sử dụng. Mức phí API được đưa tin dao động từ 0,05 USD mỗi giây cho độ phân giải 480p đến 0,20 USD mỗi giây cho 1080p. 3

Tuy nhiên, giá trị chiến lược có lẽ không dừng ở tiền tạo video. Một doanh nghiệp dùng Wan3.0 qua Alibaba Cloud cũng có thể phát sinh nhu cầu về năng lực suy luận AI, lưu trữ, công cụ dữ liệu và các dịch vụ đám mây khác. Theo logic này, Wan3.0 có thể là “cửa vào” để Alibaba Cloud tiếp cận các khối lượng công việc AI doanh nghiệp có giá trị cao hơn.

Điểm cần thận trọng nằm ở bài toán kinh tế. Giá sử dụng thấp có thể giúp thu hút khách hàng, nhưng doanh thu phải tăng đủ nhanh để bù chi phí chip, trung tâm dữ liệu và phát triển mô hình. Wan3.0 mới chứng minh được con đường thương mại hóa, chưa chứng minh được tỷ suất sinh lời của khoản đầu tư hạ tầng.

Vì sao Alibaba phát hành cổ phiếu thay vì ưu tiên mua lại cổ phiếu?

Alibaba đã hoàn tất đợt phát hành riêng lẻ 710 triệu cổ phiếu phổ thông mới, giá 112,70 HKD/cổ phiếu, huy động 80 tỷ HKD. Công ty cho biết số tiền ròng thu được sẽ dùng để mở rộng năng lực AI toàn diện, gồm hạ tầng, chip và mô hình. 234

Phát hành vốn cổ phần đem lại nguồn tiền cam kết mà không làm tăng nợ và chi phí lãi vay. Đổi lại, tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện hữu giảm đi. Giá phát hành thấp hơn 8,4% so với giá đóng cửa trước đó của cổ phiếu Alibaba tại Hong Kong, khiến nỗi lo pha loãng trở nên rõ rệt hơn. 2

Đây là thay đổi về ưu tiên phân bổ vốn: thay vì tập trung giảm số lượng cổ phiếu bằng mua lại, Alibaba chuyển nguồn lực sang một chu kỳ xây dựng AI kéo dài nhiều năm. Công ty thực chất đang cược rằng lợi nhuận từ AI và đám mây sẽ lớn hơn lợi ích của việc mua lại cổ phiếu ở thời điểm hiện tại.

Lựa chọn này chỉ hợp lý nếu khoản đầu tư tạo ra lợi suất cao hơn chi phí vốn. Nếu nhu cầu đám mây và biên lợi nhuận không cải thiện tương xứng, cổ đông sẽ gánh pha loãng mà không nhận lại sự gia tăng tương ứng về năng lực tạo lợi nhuận.

Cái giá trước mắt: lợi nhuận giảm, capex tăng, cổ phiếu bị bán tháo

Đợt huy động vốn diễn ra sau khi Alibaba báo cáo lợi nhuận quý giảm 75% so với cùng kỳ năm trước. Reuters liên hệ mức giảm này với chi tiêu vốn liên quan đến AI tăng cao. 17

Đây là mô hình quen thuộc của các dự án AI quy mô lớn: chi cho phần cứng và trung tâm dữ liệu diễn ra trước; sau đó là khấu hao, chi phí vận hành và chi phí thu hút khách hàng, trong khi doanh thu cần thời gian để hình thành.

Nhà đầu tư phản ứng tiêu cực trước cả áp lực lợi nhuận lẫn việc phát hành cổ phiếu mới. Cổ phiếu Alibaba niêm yết tại Hong Kong từng giảm tới 10% sau thông báo, với tâm điểm là rủi ro pha loãng và rủi ro thực thi. 192

Diễn biến giá cổ phiếu không khẳng định chiến lược sẽ thất bại. Nhưng nó cho thấy thị trường muốn thấy bằng chứng rằng chi tiêu AI sẽ chuyển thành doanh thu đám mây bền vững và lợi nhuận cải thiện, thay vì chỉ tạo ra mức capex lớn hơn.

Wan3.0 có thể tạo động lực cho Alibaba Cloud như thế nào?

Với Alibaba, Wan3.0 không đơn thuần là một tính năng AI tạo sinh hướng đến người dùng. Đây là dịch vụ đám mây có thể bán theo mức tiêu thụ. Doanh nghiệp làm video tiếp thị, giới thiệu sản phẩm, tài liệu đào tạo hay nội dung truyền thông có thể trả tiền cho từng lần tạo đầu ra, đồng thời trở thành khách hàng của hệ sinh thái AI rộng hơn của Alibaba Cloud.

Kịch bản tích cực có thể vận hành theo vòng lặp sau:

1. Mô hình hữu ích thu hút khách hàng và tạo ra lượt gọi API.
2. Lượt sử dụng làm tăng nhu cầu về năng lực tính toán đám mây cùng các dịch vụ liên quan.
3. Mức sử dụng hạ tầng cao hơn có thể cải thiện hiệu quả kinh tế của hệ thống.
4. Doanh thu đám mây và biên lợi nhuận tốt hơn có thể tài trợ cho các khoản đầu tư AI tiếp theo.

Đây là luận điểm tăng giá, không phải kết quả đã được báo cáo. Các chỉ báo then chốt sẽ là doanh thu đám mây liên quan AI, mức độ sử dụng hạ tầng, biên lợi nhuận mảng cloud và tương quan giữa lợi nhuận tăng thêm với mức pha loãng từ đợt phát hành.

Vì sao Goldman Sachs vẫn lạc quan?

Quan điểm tích cực cho rằng Alibaba có một mốc hoàn vốn tương đối cụ thể. Reuters đưa tin Alibaba kỳ vọng khoản chi tiêu vốn cho AI có thể hoàn vốn trong ba năm. 17 Trong khi đó, các báo cáo về nghiên cứu của Goldman Sachs cho biết ngân hàng này nhìn thấy một vòng tuần hoàn tích cực: nhu cầu AI thúc đẩy tăng trưởng cloud, còn biên lợi nhuận cải thiện sẽ giúp thu hồi chi phí hạ tầng. 20

Goldman Sachs được cho là dự báo EPS của Alibaba tăng 64% trong năm tài chính 2027 và 33% trong năm tài chính 2028. 21 Dự báo này phụ thuộc vào việc thương mại hóa AI và cloud tăng tốc, đồng thời mảng thương mại cốt lõi phục hồi lợi nhuận. Vì vậy, đây là một luận điểm hướng về tương lai, không phải xác nhận rằng làn sóng đầu tư hiện nay đã đem lại lợi suất thỏa đáng.

Hai cách nhìn đối lập có thể cùng tồn tại ở giai đoạn này. Bên lạc quan thấy một nền tảng cloud quy mô lớn đang xây dựng động cơ lợi nhuận mới. Bên hoài nghi thấy capex đi trước, cổ phiếu phát hành với chiết khấu và thời điểm hoàn vốn còn bất định.

Điều gì sẽ quyết định canh bạc thành công hay thất bại?

Alibaba đã chọn tài trợ mạnh cho AI và đưa các sản phẩm như Wan3.0 ra thị trường ngay bây giờ. Phần tiếp theo là năng lực thực thi. Nhà đầu tư cần theo dõi liệu doanh thu AI của Alibaba Cloud có tăng đủ nhanh để nâng mức sử dụng hạ tầng và biên lợi nhuận hay không; cường độ capex có giảm dần theo thời gian hay không; và cuối cùng, tăng trưởng EPS có vượt được tác động của số cổ phiếu mới phát hành hay không.

Nếu các chỉ số này cải thiện, Wan3.0 có thể trở thành nhiều hơn một công cụ tạo video: nó có thể giúp Alibaba Cloud thu hút và kiếm tiền từ các khối lượng công việc AI của doanh nghiệp. Nếu không, đợt bán cổ phiếu với mức chiết khấu sẽ bị nhìn nhận như một cách đắt đỏ để tài trợ cho cuộc đua AI mà lợi nhuận mang lại không tương xứng.