Sau nhiều tháng gián đoạn quanh eo biển Hormuz, vùng đệm giúp thị trường dầu ứng phó với thiếu hụt đang mỏng đi. Tổng giám đốc Saudi Aramco Amin Nasser cho biết gần 3 tỷ thùng nguồn cung dầu gộp đã mất; theo ông, ngay cả khi dòng chảy qua Hormuz khôi phục hoàn toàn, việc bổ sung kho dự trữ trong lúc vẫn đáp ứng nhu cầu có thể mất đến hai năm. Russell Hardy, CEO Vitol, cảnh báo nguồn dầu xuất khẩu ổn định từ Trung Đông rất cần thiết để giữ thị trường cân bằng khi mùa đông đến.
1
2
7
Mất nguồn cung không đồng nghĩa với lượng dầu rút khỏi kho
Con số gần 3 tỷ thùng mà Nasser nêu là lượng nguồn cung gộp bị mất trong thời gian gián đoạn, không phải lượng dầu đã lấy ra từ kho dự trữ. Riêng lượng dầu được rút khỏi các kho để bù đắp thiếu hụt đã vượt 1 tỷ thùng. Hai con số mô tả hai phần khác nhau của áp lực lên thị trường, không nên cộng lại thành một con số về lượng tồn kho bị rút.
1
2
Một lý do khiến số liệu tồn kho tổng thể có thể gây hiểu lầm là dầu đang nằm trong kho chưa chắc đã có thể nhanh chóng đưa ra thị trường. Nasser cho biết lượng tồn kho thương mại còn dưới 6 tỷ thùng, nhưng phần lớn không dễ tiếp cận trên thực tế; ông ước tính chưa đến 10% lượng tồn kho được báo cáo là sẵn có để sử dụng.
1
8
Xuất khẩu Trung Đông giữ vai trò lớn hơn khi kho phương Tây vơi đi
Hardy cho biết lượng tồn kho ở phương Tây phần lớn đã bị rút xuống. Theo ông, cần có khoảng 10–14 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển bằng đường biển từ Trung Đông để giúp thị trường giữ cân bằng qua mùa đông. Xuất khẩu vùng Vịnh tăng gần đây có thể hỗ trợ nguồn cung, nhưng thị trường vẫn dễ tổn thương nếu dòng chảy này suy yếu.
7
20
Khi lượng dầu có thể tiếp cận bị hạn chế, thị trường có ít dư địa hơn để hấp thụ một gián đoạn mới. Reuters dẫn lời các lãnh đạo ngành nhận định kho dầu sẵn có đang giảm khiến thị trường mong manh hơn và tạo sức ép đẩy giá lên. Hardy cũng cảnh báo tình trạng khan hiếm sản phẩm lọc dầu, trong đó có diesel, có thể kéo dài sang mùa đông.
17
20
Gói xả kho của G7 giúp giảm áp lực trước mắt, không thay thế nguồn cung
Các nước G7 đã nhất trí xả khoảng 100 triệu thùng dầu thô và diesel từ kho dự trữ chiến lược. Nasser mô tả động thái này là biện pháp hỗ trợ tạm thời, không giải quyết được mất cân đối cung – cầu đang tồn tại. Lượng dầu xả ra có thể bổ sung cho thị trường trước mắt, nhưng bản thân biện pháp này không khôi phục dòng cung bị gián đoạn hay xây dựng lại vùng đệm tồn kho.
3
Khôi phục dòng chảy chưa đồng nghĩa kho dầu sẽ đầy lại ngay
Ngay cả khi eo biển Hormuz mở lại hoàn toàn, Nasser cho biết việc vừa đáp ứng nhu cầu vừa đưa tồn kho trở lại mức cần thiết có thể mất đến hai năm. Mốc thời gian này phụ thuộc vào việc dòng vận chuyển được bình thường hóa: nguồn cung ổn định hơn sẽ giúp ích, nhưng không có nghĩa lượng dầu đã rút khỏi kho lập tức được bù lại.
1
2
Điều đó đồng nghĩa thị trường có thể tiếp tục nhạy cảm trước những gián đoạn nguồn cung. Khi lượng tồn kho dễ sử dụng hạn chế, xuất khẩu vùng Vịnh đóng vai trò then chốt và thị trường diesel vẫn căng thẳng trước mùa đông, việc xả dự trữ khẩn cấp có thể làm dịu áp lực ngắn hạn nhưng chưa loại bỏ rủi ro rộng hơn.
3
7
17
20