Dầu thô Trung Đông gần phục hồi hoàn toàn, dòng chảy nhiên liệu vẫn chậm

Xuất khẩu dầu thô Trung Đông đã tiến sát mức trước chiến tranh, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa hoạt động buôn bán năng lượng trong khu vực đã trở lại bình thường. JPMorgan ước tính lượng dầu thô vận chuyển đạt 17,5 triệu thùng/ngày, tương đương 98% mức trước chiến tranh. Goldman Sachs cho biết xuất khẩu dầu từ Vịnh Ba Tư đạt 23,3 triệu thùng/ngày trong tuần qua, ngang mức bình quân năm 2025.239

Hai con số cho thấy dòng chảy đã phục hồi mạnh, nhưng không phải hai phép đo hoàn toàn tương đương. Saudi Arabia là động lực quan trọng, nhờ các chuyến hàng qua eo biển Hormuz và việc khôi phục một phần đường ống East-West. Xuất khẩu nhiên liệu tinh chế phục hồi chậm hơn, còn những rủi ro đối với hoạt động vận tải biển khiến đà phục hồi vẫn dễ bị gián đoạn.8912

Vì sao ước tính của JPMorgan và Goldman Sachs khác nhau?

Ước tính 17,5 triệu thùng/ngày của JPMorgan tính lượng dầu thô xuất khẩu từ Trung Đông, rồi so sánh với mốc trước chiến tranh. Con số 23,3 triệu thùng/ngày của Goldman Sachs bao quát xuất khẩu dầu từ Vịnh Ba Tư, đối chiếu với mức bình quân năm 2025 và tính cả các chuyến hàng “trong bóng tối” — tức những chuyến tàu chở dầu tắt bộ phát tín hiệu định vị.2369

Khác biệt về phạm vi địa lý, loại sản phẩm, giai đoạn đối chiếu và cách tính các chuyến tàu khó theo dõi có nghĩa là không nên xem đây là hai phép đo cùng một đại lượng. Những chuyến đi không phát tín hiệu đặc biệt khó thống kê, làm tăng độ bất định về lượng dầu thực sự được vận chuyển trong khu vực.16 Goldman Sachs cũng cho biết Iran không xuất khẩu dầu thô bằng đường biển trong tháng 9 — dấu hiệu cho thấy phục hồi ở cấp khu vực không đồng nghĩa mọi nhà xuất khẩu đều đã hồi phục.5

Saudi Arabia thúc đẩy dòng chảy qua hai tuyến

Lượng dầu đi qua eo biển Hormuz tăng lên. JPMorgan ước tính dòng chảy qua tuyến hàng hải này gần 13 triệu thùng/ngày và xác định Saudi Arabia là động lực chính.815 Goldman Sachs cũng cho rằng xuất khẩu tăng trở lại trong tháng 9 nhờ lượng hàng qua Hormuz nhiều hơn, trong đó có cả hình thức chuyển dầu từ tàu này sang tàu khác.46

Saudi Arabia đồng thời khôi phục dòng chảy trên đường ống East-West, đưa dầu thô tới các cảng ở Biển Đỏ và tạo thêm một tuyến xuất khẩu tránh eo biển Hormuz. Theo ước tính của JPMorgan, lưu lượng đường ống đã đạt ít nhất 3,5 triệu thùng/ngày — khoảng một nửa công suất — sau khi bị hư hại hồi đầu tháng.12 Tuyến này giúp Saudi Arabia có thêm đường đưa dầu ra thị trường, nhưng vẫn chưa hoạt động hết công suất.

Nhiên liệu tinh chế vẫn thấp xa mức trước chiến tranh

Đà phục hồi của dầu thô che khuất bức tranh yếu hơn ở các sản phẩm như diesel và xăng. JPMorgan ước tính lượng sản phẩm lọc dầu xuất khẩu đạt 3 triệu thùng/ngày, chỉ bằng 58% mức trước chiến tranh.29 Vì vậy, gần khôi phục được lượng dầu thô xuất khẩu không có nghĩa nguồn cung nhiên liệu thành phẩm cũng phục hồi tương ứng.

Xuất khẩu tăng chưa xóa được rủi ro hàng hải

Đà phục hồi cho thấy dầu đang lưu thông trở lại trong khu vực, chứ không có nghĩa vận tải biển đã an toàn. Reuters lưu ý các ước tính còn nhiều bất định giữa lúc xuất hiện những chuyến tàu đi qua trong trạng thái “tối”, tức không phát tín hiệu định vị để tránh bị tấn công.1 Đánh giá của JPMorgan cũng nhấn mạnh rủi ro vận tải vẫn tiếp diễn dù dòng chảy đã tiến gần mức trước chiến tranh.3

Ngày 30/9, các hợp đồng dầu vẫn giao dịch quanh mốc 100 USD/thùng: Brent giao tháng 12 chốt trên 98 USD, còn hợp đồng tháng 11 sắp đáo hạn kết thúc trên 103 USD.26 Nguồn cung tăng đã giúp hạ nhiệt áp lực thị trường, nhưng rủi ro an ninh kéo dài và đường ống mới được khôi phục một phần khiến đà phục hồi xuất khẩu vẫn có thể bị đảo chiều nếu gián đoạn tái diễn.1226