Nghi Tân đã thành trung tâm pin động lực của Trung Quốc trong 7 năm ra sao

Nghi Tân (Yibin), thành phố thuộc tỉnh Tứ Xuyên ở tây nam Trung Quốc, không đi lên chỉ nhờ một siêu nhà máy pin. Đằng sau tốc độ tăng trưởng là chiến lược ở cấp thành phố: thu hút một doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi cung ứng, kéo các nhà cung ứng đến gần, tận dụng thủy điện để giảm phát thải trong sản xuất, rồi mở rộng sang ứng dụng, tái chế và hoạt động kết nối ngành quốc tế.

Chiến lược này đã thay đổi diện mạo công nghiệp của Nghi Tân. Tháng 9/2019, CATL ký thỏa thuận đầu tư với chính quyền thành phố và thành lập công ty con sở hữu toàn bộ vốn Sichuan Times để xây dựng cơ sở pin động lực.43 Đến năm 2023, giá trị sản lượng ngành pin động lực của Nghi Tân đã vượt 100 tỷ nhân dân tệ, trở thành trụ cột công nghiệp lớn thứ hai bên cạnh ngành rượu trắng. Năm 2025, giá trị sản lượng được báo cáo đạt 124,5 tỷ nhân dân tệ.4333

Từ nhà máy hạt nhân đến hệ sinh thái công nghiệp

Sichuan Times tạo ra nguồn cầu ban đầu lớn và ổn định cho các doanh nghiệp vật liệu, linh kiện. Sau đó, Nghi Tân thu hút dự án dọc toàn chuỗi: nguyên liệu đầu vào; vật liệu cực dương, cực âm; màng ngăn và chi tiết kết cấu; sản xuất cell pin; ứng dụng trong xe điện và lưu trữ năng lượng; đến tái chế pin sau khi hết vòng đời.

Theo các báo cáo địa phương vào tháng 8/2026, Nghi Tân đã tập hợp hơn 130 dự án phụ trợ, gồm điện cực, linh kiện kết cấu và màng ngăn. Công suất pin đã xây dựng được nêu là 270 GWh, và dự kiến vượt 300 GWh trong quý III/2026.33 Vì vậy, sẽ chính xác hơn nếu xem Nghi Tân là một hệ thống sản xuất pin hoàn chỉnh, thay vì chỉ là một “gigafactory” đơn lẻ của CATL.

Các số liệu sản xuất cho thấy tốc độ mở rộng rất nhanh. Trong nửa đầu năm 2026, các doanh nghiệp pin động lực quy mô lớn tại đây đạt giá trị sản lượng 76,57 tỷ nhân dân tệ, tăng 42,6% so với cùng kỳ.50 Thành phố cũng cho biết sản lượng pin động lực năm 2025 đạt 176 GWh, tương đương 16% sản lượng của Trung Quốc và 11% toàn cầu.36

Các tỷ lệ trên hữu ích để hình dung quy mô cụm công nghiệp, nhưng đều là số liệu do phía thành phố công bố. Vì thế, cách nói “cứ 10 viên pin động lực trên thế giới thì có một viên sản xuất tại Nghi Tân” không nên được hiểu là thị phần đã được kiểm toán độc lập.33

Vì sao mô hình Nghi Tân tạo được lực hút?

Nhà cung ứng ở gần nhà máy

Cốt lõi kinh tế của mô hình này là đặt các mắt xích cạnh nhau. Khi vật liệu, linh kiện, cell pin và các ứng dụng hạ nguồn cùng vận hành trong một mạng lưới khu vực, doanh nghiệp có thể rút ngắn quãng đường vận chuyển, giảm thời gian quay vòng tồn kho và phối hợp sản xuất nhanh hơn. Các báo cáo cho biết hơn 90% chi tiết kết cấu của pin có thể được cung ứng ngay tại địa phương.1

Quy mô của CATL khiến hệ sinh thái này khả thi hơn: nhà cung ứng có thể đầu tư dựa trên một nguồn cầu lớn ban đầu, còn nhà sản xuất hạt nhân có thể tiếp cận vật tư và linh kiện nhanh hơn. Đây là một lý do quan trọng giúp Nghi Tân vượt khỏi vai trò lắp ráp đơn thuần để tiến tới một chuỗi cung ứng pin rộng hơn.

Thủy điện là lợi thế công nghiệp

Nền tảng điện tái tạo là điểm khác biệt khác của Nghi Tân. Dữ liệu công khai năm 2023 cho thấy khoảng 73,5% sản lượng điện hằng năm của thành phố đến từ thủy điện.3 Sichuan Times cho biết hơn 80% năng lượng sử dụng tại cơ sở ở Nghi Tân là thủy điện tái tạo.3

Tháng 3/2022, SGS cấp chứng nhận trung hòa carbon theo PAS 2060 cho cơ sở này; cuối năm đó, nhà máy được đưa vào mạng lưới Lighthouse của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), chương trình ghi nhận các nhà máy ứng dụng sản xuất tiên tiến.310 Các báo cáo cũng đề cập hệ thống quản lý năng lượng có ứng dụng AI cùng lưới điện siêu nhỏ kết hợp điện mặt trời và lưu trữ.4

Những chứng nhận này không tự động chứng minh dấu chân carbon theo toàn bộ vòng đời của mọi viên pin xuất xưởng tại Nghi Tân. Tuy vậy, chúng tạo cho thành phố một lợi thế xuất phát đáng kể, trong bối cảnh khách hàng và cơ quan quản lý ngày càng xem xét kỹ phát thải từ sản xuất cũng như dữ liệu carbon của chuỗi cung ứng.

Hội nghị Pin động lực Thế giới: sức mạnh kết nối của Nghi Tân

Nghi Tân cũng sử dụng Hội nghị Pin động lực Thế giới để trở thành điểm gặp gỡ thường xuyên của nhà sản xuất, giới nghiên cứu và đối tác quốc tế. Sự kiện năm 2026 diễn ra ngày 3-4/9, là kỳ thứ năm liên tiếp được tổ chức tại thành phố.56

Triển lãm hệ sinh thái ứng dụng pin động lực đi kèm có diện tích hơn 50.000 m², thu hút hơn 200 doanh nghiệp từ Tây Ban Nha, Mỹ, Pháp, Đức và các nước khác; Tây Ban Nha là quốc gia khách mời danh dự.27 Nội dung không chỉ xoay quanh xe điện chở khách mà còn bao gồm lưu trữ năng lượng, tái chế, ứng dụng tầm thấp và các trưng bày về trí tuệ hiện thân.

Điều này đáng chú ý bởi một hội nghị chỉ thực sự có ý nghĩa vượt khỏi quảng bá khi nó đưa thảo luận về công nghệ, chuỗi cung ứng và thị trường về cùng một nơi. Chương trình năm 2026 nêu các chủ đề như công nghiệp hóa pin thể rắn, chứng nhận carbon cho pin, an ninh nguồn cung lithium và an toàn của hệ thống lưu trữ năng lượng thời lượng dài.20

Công suất lớn chưa đủ cho chặng tiếp theo

Nghi Tân rõ ràng đang cố tránh việc chỉ trở thành căn cứ sản xuất sản lượng cao. Chương trình hội nghị và triển lãm cho thấy sự quan tâm đến hóa học pin mới, an toàn, lưu trữ năng lượng và các ứng dụng mới nổi. Tuy nhiên, nhiều tuyên bố chi tiết về các hướng công nghệ cụ thể, đột phá sản xuất hay các cơ sở đổi mới dự kiến chưa được các tài liệu kỹ thuật sơ cấp hoặc dữ liệu triển khai thương mại trong nguồn cung cấp xác thực đầy đủ.

Phân biệt này rất quan trọng: định hướng nghiên cứu được công bố không đồng nghĩa với năng lực dẫn đầu công nghệ bền vững. Để tiếp tục là một mắt xích quan trọng của ngành pin toàn cầu, Nghi Tân cần cho thấy các công nghệ mới có thể đi từ dây chuyền thử nghiệm sang sản phẩm ổn định, cạnh tranh và có thị trường.

Điều gì quyết định sức bền của trung tâm này?

Lợi thế của Nghi Tân là rõ ràng: công suất lớn, nhà sản xuất hạt nhân, mạng lưới nhà cung ứng dày đặc, thủy điện và độ nhận diện quốc tế. Nhưng các rủi ro cũng không nhỏ.

• Tập trung khách hàng: CATL có vai trò thiết yếu trong quá trình hình thành cụm công nghiệp. Một nền tảng nhà cung ứng cạnh tranh hơn tại chỗ và tập khách hàng đa dạng hơn sẽ giúp hệ sinh thái có sức chống chịu tốt hơn.
• Áp lực biên lợi nhuận: Công suất tăng nhanh không bảo đảm mức sử dụng công suất có lãi, nhất là khi thị trường pin đối mặt cạnh tranh giá và nguy cơ dư cung.
• Chuyển dịch công nghệ: Thành phố cần theo kịp quá trình các hãng pin theo đuổi hóa học pin thế hệ mới, an toàn cao hơn, sạc nhanh hơn và ứng dụng lưu trữ năng lượng.
• Bằng chứng bền vững đủ chuẩn xuất khẩu: Chứng nhận nhà máy và khả năng tiếp cận điện tái tạo là tài sản giá trị, nhưng người mua ngày càng cần dữ liệu đáng tin cậy ở cấp độ sản phẩm về carbon vòng đời và an toàn.

Thành tựu trong bảy năm của Nghi Tân là đáng kể: thành phố đã đưa ngành pin lên vị thế ngang hàng với rượu trắng như một trụ cột kinh tế, đồng thời xây dựng hạ tầng công nghiệp đủ để được nhìn nhận nghiêm túc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thử thách tiếp theo là biến công suất và sức hút từ hội nghị thành đổi mới đã được kiểm chứng, sức mạnh thương mại đa dạng hơn và năng lực sản xuất carbon thấp đáng tin cậy.333