Vì sao lệnh ngừng bắn Gaza tháng 10/2025 đang dần sụp đổ

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ tháng 10/2025 sau hai năm chiến tranh, được kỳ vọng sẽ chấm dứt giao tranh tại Dải Gaza. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, những diễn biến thực tế trên chiến trường cho thấy thỏa thuận này đang suy yếu nghiêm trọng.

Các cuộc không kích vẫn tiếp diễn, số thương vong tăng lên, các chỉ huy Hamas bị ám sát, Israel mở rộng kiểm soát lãnh thổ và các cuộc đàm phán chính trị gần như đình trệ. Tất cả những yếu tố này khiến lệnh ngừng bắn tồn tại về mặt pháp lý nhưng ngày càng mất hiệu lực trong thực tế.

Không kích vẫn diễn ra dù có lệnh ngừng bắn

Bạo lực vẫn tiếp tục xảy ra trên khắp Gaza mặc dù thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực trên giấy tờ. Giữa tháng 5/2026, các cuộc không kích của Israel được cho là đã khiến ít nhất tám người Palestine thiệt mạng tại Gaza, theo các quan chức y tế địa phương.

Những sự cố tương tự đã lặp lại nhiều lần kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực. Các báo cáo cho thấy nhiều cuộc tấn công của Israel khiến người Palestine thiệt mạng ở các khu vực khác nhau trong dải đất này, làm nổi bật tính mong manh của lệnh ngừng bắn.

Số người thiệt mạng vẫn tăng sau khi đình chiến

Dữ liệu thương vong cũng cho thấy tác động hạn chế của thỏa thuận. Theo cơ quan y tế Gaza, hơn 800 người Palestine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tháng 10/2025.

Tổng số người chết trong toàn bộ cuộc chiến cũng tiếp tục tăng. Đầu tháng 5/2026, Bộ Y tế Gaza báo cáo hơn 72.600 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 10/2023.

Do nhiều con số thương vong đến từ cơ quan y tế tại Gaza hoặc các nguồn địa phương, việc xác minh độc lập gặp khó khăn. Tuy vậy, xu hướng gia tăng nhất quán trong nhiều báo cáo cho thấy bạo lực gây chết người vẫn tiếp diễn.

Israel tiếp tục nhắm vào lãnh đạo Hamas

Một dấu hiệu khác cho thấy lệnh ngừng bắn đang suy yếu là chiến dịch nhắm mục tiêu vào các lãnh đạo cấp cao của Hamas.

Tháng 5/2026, Israel xác nhận một cuộc không kích tại Gaza đã giết chết Ezzedine al‑Haddad, chỉ huy cấp cao và là người đứng đầu cánh vũ trang của Hamas trong khu vực. Hamas cũng xác nhận cái chết của ông.

Các quan chức Israel cho biết những chiến dịch như vậy nhằm phá vỡ cấu trúc lãnh đạo và năng lực quân sự của Hamas. Tuy nhiên, việc tiếp tục ám sát các chỉ huy trong thời gian đình chiến cho thấy hoạt động quân sự vẫn song song tồn tại với khuôn khổ ngoại giao.

Israel mở rộng kiểm soát lãnh thổ tại Gaza

Tình hình lãnh thổ cũng phản ánh sự suy yếu của thỏa thuận. Tháng 5/2026, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết quân đội nước này hiện kiểm soát khoảng 60% Dải Gaza—tỷ lệ lớn hơn so với các báo cáo trước đó trong cuộc xung đột.

Một số báo cáo khác cho thấy lực lượng Israel đã mở rộng phạm vi kiểm soát vượt ra ngoài các ranh giới ban đầu gắn với thỏa thuận ngừng bắn, thiết lập các vùng đệm và khu vực hạn chế trên nhiều phần của dải đất này.

Điều đó đồng nghĩa bản đồ quân sự tại Gaza vẫn đang thay đổi dù thỏa thuận ngừng bắn vẫn được tuyên bố là còn hiệu lực.

Đàm phán chính trị rơi vào bế tắc

Các nỗ lực ngoại giao nhằm biến lệnh ngừng bắn thành một thỏa thuận lâu dài cũng đang đình trệ.

Đặc phái viên quốc tế Nickolay Mladenov cho biết, nhiều tháng sau khi thỏa thuận được ký kết, lệnh ngừng bắn đã “không đáp ứng được kỳ vọng” của cả người Israel lẫn người Palestine. Các cuộc đàm phán bị kẹt ở những vấn đề cốt lõi, đặc biệt là yêu cầu Hamas phải giải giáp vũ khí trong khuôn khổ chính trị hậu chiến.

Một số đề xuất đã được đưa ra, như chương trình mua lại vũ khí hoặc để Hamas giữ vai trò an ninh hạn chế trong một lực lượng được phi quân sự hóa. Tuy nhiên, các bên vẫn chưa đạt được đồng thuận. Khi chưa giải quyết được vấn đề giải giáp và quản trị Gaza sau chiến tranh, tiến trình đàm phán khó tiến xa hơn giai đoạn ngừng bắn ban đầu.

Lệnh ngừng bắn trên giấy tờ hơn là thực tế

Tổng hợp các diễn biến gần đây cho thấy thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025 đã chuyển từ một sự đình chiến thực sự sang trạng thái mong manh và suy yếu:

• Không kích và các vụ tấn công gây chết người vẫn tiếp tục tại Gaza.
• Hơn 800 người được báo cáo đã thiệt mạng trong thời gian được cho là đình chiến.
• Israel vẫn tiến hành các chiến dịch nhắm mục tiêu vào lãnh đạo Hamas.
• Quân đội Israel mở rộng kiểm soát khoảng 60% lãnh thổ Gaza.
• Các cuộc đàm phán ngoại giao bế tắc vì những bất đồng chính trị và an ninh cốt lõi.

Kết quả là một tình trạng “xám”: lệnh ngừng bắn vẫn tồn tại trên danh nghĩa, nhưng không ngăn được giao tranh, thương vong hay thay đổi trên thực địa. Nếu các cuộc đàm phán không đạt được một thỏa thuận chính trị bền vững — hoặc các bên không tái cam kết thực thi đình chiến — xung đột nhiều khả năng sẽ tiếp tục mắc kẹt giữa ranh giới mong manh của chiến tranh và hòa bình.