Cuộc can thiệp đồng yên lịch sử: Thị trường không sụp đổ, mà chuyển hướng

Thay vì một cuộc tháo chạy hàng loạt, các nhà đầu tư đang làm một điều tinh tế và mang tính tiết lộ hơn nhiều. Họ vẫn giữ các vị thế carry trade nhưng đang xoay trục khỏi đồng yên như một đồng tiền tài trợ, chuyển sang franc Thụy Sĩ và euro . Dưới đây là những gì đã xảy ra và tại sao nó lại quan trọng đối với bất kỳ ai theo dõi thị trường tiền tệ, nợ thị trường mới nổi hay khẩu vị rủi ro toàn cầu.

Cuộc can thiệp chung thực sự đã làm gì?

Mỹ và Nhật đã hành động sau khi đồng yên suy yếu qua mốc 164 yên đổi một đô la, mức thấp nhất kể từ năm 1986 . Riêng Nhật Bản ước tính đã chi khoảng 53 đến 59 tỷ đô la để mua yên, trong khi Bộ Tài chính Mỹ cũng tham gia bằng cách bán euro để lấy tiền mua yên . Đây là cuộc can thiệp mua yên chung đầu tiên kể từ năm 1998 và là hành động phối hợp theo kiểu G7 đầu tiên kể từ năm 2011 .

Đối với các nhà giao dịch carry trade bán khống yên — những người đã vay yên giá rẻ để mua tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác — cú sốc tăng giá 3,3% của đồng yên là rất đau đớn . Biến động trong các giao dịch carry trade tài trợ bằng yên tăng vọt, và nỗi lo về việc lặp lại vụ nổ carry trade đồng yên tháng 8/2024 (vốn đã làm rung chuyển thị trường toàn cầu) lan tỏa khắp các bàn giao dịch .

Nhưng cơn hoảng loạn đã không kéo dài.

Carry trade vẫn 'rất mạnh' — chỉ khác đi một chút

Bất chấp sự can thiệp, carry trade tổng thể "vẫn rất mạnh", theo tờ Japan Times, và phản ứng dè dặt của thị trường thực sự đã làm dịu đi nỗi lo về một vụ nổ kiểu 2024 . Goldman Sachs đã đánh giá chỉ vài tuần trước khi can thiệp rằng các điều kiện carry trade toàn cầu là mạnh nhất kể từ năm 2000, nhờ chênh lệch lãi suất lớn và biến động thấp ở các cặp tiền tệ không phải yên . Bối cảnh vĩ mô đó vẫn còn nguyên vẹn.

Điều đã thay đổi là cách các giao dịch carry trade được tài trợ. Thay vì đóng vị thế, các nhà đầu tư đã đa dạng hóa khỏi đồng yên và hiện đang sử dụng đồng euro và franc Thụy Sĩ làm đồng tiền tài trợ cho các giao dịch mua tài sản thị trường mới nổi có lợi suất cao .

Morgan Stanley cảnh báo rằng rủi ro từ các đợt can thiệp yên tiếp theo có thể khiến các nhà đầu tư từ bỏ đồng yên như một đồng tiền tài trợ và tìm kiếm các lựa chọn thay thế như euro và franc Thụy Sĩ . Trong khi đó, Wells Fargo đang bán đồng franc Thụy Sĩ lãi suất thấp để mua yên, đặt cược rằng sự thay đổi chính sách chậm chạp của Nhật Bản sẽ giữ cho lợi suất đồng yên cao hơn mức sàn của franc .

Ngay cả trước khi can thiệp, sự dịch chuyển đã bắt đầu. Goldman Sachs đã chỉ định đồng yên, franc Thụy Sĩ và euro là ba đồng tiền tài trợ ưa thích cho các giao dịch carry trade năm 2026 . Một chỉ số carry trade thị trường mới nổi của Bloomberg sử dụng đồng yên, franc Thụy Sĩ và nhân dân tệ Trung Quốc làm ba chân tài trợ . Sổ lệnh của các quỹ phòng hộ đã đa dạng hóa từ trước — cuộc can thiệp chỉ đơn giản là thúc đẩy tốc độ rút khỏi đồng yên.

Tại sao nhà đầu tư xoay trục thay vì đóng vị thế?

Câu trả lời nằm ở một phép tính đơn giản: chênh lệch lãi suất vẫn còn rất lớn. Lãi suất siêu thấp của Nhật Bản — ngay cả sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) nâng lãi suất cơ bản lên 1% vào tháng 6 năm 2026 — vẫn thấp hơn nhiều so với lợi suất cao có sẵn ở Brazil, Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ và các thị trường mới nổi khác . Đóng một vị thế carry trade đồng nghĩa với việc mất đi dòng thu nhập đó.

Bằng cách xoay trục chân tài trợ, các nhà đầu tư bảo toàn được lợi nhuận của giao dịch carry trade trong khi giảm rủi ro cụ thể từ một đợt tăng giá yên do can thiệp chung khác. Như tờ Japan Times lưu ý, "các nhà đầu tư đã đa dạng hóa khỏi đồng yên, sử dụng các đồng tiền như euro và franc Thụy Sĩ để tài trợ cho việc mua tài sản có lợi suất cao" . Nguồn tài trợ thay đổi, nhưng chiến lược vẫn vậy.

Rủi ro vẫn còn đó

Các nhà phân tích tiếp tục cảnh báo về nguy cơ của một cuộc tháo chạy hỗn loạn nếu đồng yên tăng giá mạnh và bất ngờ — một kịch bản có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền qua các vị thế đòn bẩy và dẫn đến một đợt bán tháo hệ thống . Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng đã lên tiếng, công bố một phân tích về cuộc hỗn loạn tháng 8/2024 vẫn còn phù hợp cho đến năm 2026 .

Tuy nhiên, thực tế là mức độ tiếp xúc carry trade hiện đã được đa dạng hóa hơn trên nhiều đồng tiền tài trợ khiến cho một vụ nổ mang tính hệ thống kiểu 2024 ít có khả năng xảy ra hơn . Rủi ro không biến mất — nó chỉ được phân tán ra. Và hiện tại, carry trade vẫn sống khỏe, được tài trợ bằng franc và euro thay vì yên.