Bên trong cơn sốt AI vừa tạo ra giao dịch momentum tốt nhất trong 35 năm

Những công ty AI và chỉ số thị trường thúc đẩy đà tăng kỷ lục

Đợt tăng giá hiện rõ trên mọi quy mô vốn hóa thị trường và khu vực địa lý, nhưng trung tâm lực hấp dẫn của nó vẫn là một số ít các ông lớn công nghệ vốn hóa siêu lớn và hệ sinh thái ngày càng mở rộng của các nhà cung cấp, nhà cung cấp dịch vụ đám mây và các doanh nghiệp ứng dụng đang tiếp sức cho công cuộc xây dựng AI.

Nhóm 'Magnificent Seven' và những gã khổng lồ vốn hóa lớn

NVIDIA đã vượt qua mức vốn hóa thị trường 5 nghìn tỷ đô la vào mùa xuân này, trong khi Samsung cán mốc 1 nghìn tỷ đô la khi các nhà sản xuất chip châu Á tiếp tục cưỡi trên làn sóng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI . Microsoft, Alphabet, Amazon và Palantir đều vẫn là trung tâm của câu chuyện đầu tư. Ví dụ, Alphabet đã nhận được mức nâng giá mục tiêu lên 420 đô la một cổ phiếu từ nhà phân tích Mark Kelley của Stifel sau khi công bố kết quả kinh doanh quý 1 năm 2026 mạnh hơn dự kiến, với việc nhà phân tích này gọi đây là lựa chọn hàng đầu trong ngành .

Cái gọi là nhóm "Magnificent Seven" – Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, NVIDIA và Tesla – hiện chiếm 34,8% chỉ số S&P 500, theo Viện Đầu tư của BlackRock . Các đợt điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận tập thể của họ trong hai quý vừa qua nằm trong số năm đợt điều chỉnh mạnh nhất trong bất kỳ chu kỳ nào kể từ năm 1988, chỉ sánh ngang với thời kỳ bong bóng dot-com và sự bùng nổ sau đại dịch .

Cơ sở hạ tầng AI: Những cổ phiếu hoạt động tốt nhất năm 2026

Nếu bạn nhìn xa hơn những cái tên quen thuộc với mọi nhà, một số cổ phiếu hoạt động tốt nhất năm 2026 chính là các công ty cung cấp cơ sở hạ tầng vật lý đằng sau trí tuệ nhân tạo. Trong phạm vi theo dõi của Morningstar, năm cái tên dẫn đầu làn sóng: nhà cung cấp bộ nhớ flash SanDisk đã tăng vọt khoảng 464,5%, với giá cổ phiếu của hãng tăng từ khoảng 34 đô la lên hơn 1.500 đô la. Bloom Energy, Intel, Western Digital và Seagate là những cái tên còn lại trong nhóm dẫn đầu – tất cả đều đóng vai trò không thể thiếu trong chuỗi cung ứng AI .

Zacks Investment Research cũng chỉ ra những mức tăng ngắn hạn đáng kinh ngạc không kém. Micron Technology ghi nhận mức thay đổi giá trong 12 tuần là 82%, trong khi Flex (FLEX) tăng vọt 110% trong cùng kỳ. Quy mô của những biến động này phản ánh cả nhu cầu khổng lồ về năng lực tính toán AI lẫn khối lượng tiền khổng lồ đang đổ xô vào chủ đề này .

Mở rộng ra ngoài một giao dịch công nghệ hạn hẹp

Bất chấp sự tập trung vào một số ít cái tên vốn hóa siêu lớn, đợt tăng giá đã lan tỏa một cách có ý nghĩa trên nhiều lĩnh vực. Danh sách xu hướng của Tickeron theo dõi 26 cổ phiếu liên quan đến AI trên 9 ngành công nghiệp riêng biệt – một tín hiệu cho thấy động cơ của thị trường tăng giá hiện đã vượt ra ngoài lĩnh vực bán dẫn và phần mềm đám mây, tiến vào lĩnh vực ứng dụng doanh nghiệp và cơ sở hạ tầng chuỗi cung ứng . Man Group, quỹ đầu cơ định lượng, đã quan sát thấy rằng các cổ phiếu có xu hướng giá mạnh nhất đang tập trung nhiều vào lĩnh vực AI và công nghệ, và "khoảng cách" giữa hiệu suất giá và tâm lý gần như được giải thích hoàn toàn bởi các hiệu ứng ngành – có nghĩa là AI không chỉ là một yếu tố trong giao dịch momentum; nó chính là giao dịch momentum .

Những rủi ro có thể làm sụp đổ đà tăng giá

Dù sức mạnh lợi nhuận là rất lớn, các nhà phân tích nhận thấy hai lỗ hổng chính: vị thế nắm giữ cực đoan trong lịch sử ở những cổ phiếu phổ biến nhất, và rủi ro ngày càng tăng rằng lạm phát – một phần do thuế quan đánh vào hàng hóa nhập khẩu – sẽ buộc Fed phải thắt chặt chính sách tiền tệ.

Sự tập trung ở phân vị thứ 100: Giao dịch đông đúc nhất trong 30 năm

Trong một báo cáo nghiên cứu đã gây chấn động khắp các bàn giao dịch, chiến lược gia Dubravko Lakos-Bujas của JPMorgan cảnh báo rằng sự đổ xô vào các cổ phiếu có beta cao, được thúc đẩy bởi động lượng – bao gồm Palantir, Coinbase và NVIDIA – đã đạt đến mức độ tập trung "phân vị thứ 100", vị thế cực đoan nhất mà ngân hàng này ghi nhận trong ba thập kỷ . Báo cáo mô tả sự tập trung này là "một lá cờ đỏ cho thị trường rộng lớn hơn" và là dấu hiệu của sự tự mãn ngày càng tăng trong ngắn hạn.

Động thái tập trung này đã tạo ra một vòng lặp phản hồi tự củng cố. Giám đốc định lượng của Citadel mô tả một "nghịch lý thị trường mới": các công cụ hỗ trợ bởi AI càng được các nhà đầu tư áp dụng rộng rãi, thì những công cụ đó càng có khả năng xác định cùng các yếu tố, câu chuyện và tín hiệu rủi ro, từ đó hội tụ vào cùng các giao dịch. Khi hàng chục hoặc hàng trăm quỹ tinh vi đang huấn luyện các mô hình trên các bản ghi chép thu nhập, dữ liệu vĩ mô, hồ sơ pháp lý tương tự, kết quả đầu ra có thể bị phân cụm một cách nguy hiểm – khiến các giao dịch đông đúc trở thành một rủi ro đặc trưng của hệ sinh thái quỹ đầu cơ hiện đại .

Vào tháng 4, sự mong manh này đã bắt đầu lộ diện. Các cổ phiếu momentum đã vượt trội hơn toàn cầu từ 17–22%, nhưng các tín hiệu tham lam cực độ và vị thế tập trung đã tạo ra điều mà một phân tích gọi là "rủi ro điểm uốn" – một xác suất cao rằng giao dịch này sẽ sụp đổ một cách dữ dội khi tâm lý thay đổi .

Lạm phát do thuế quan và rủi ro thắt chặt của Fed

Trong khi các nhà đầu tư tập trung vào lợi nhuận từ AI, bối cảnh kinh tế vĩ mô đã xấu đi. Lạm phát tiêu đề của Mỹ được dự báo sẽ tăng từ 2,7% lên mức 3,4% trong quý đầu tiên của năm 2026 khi chi phí của các mức thuế quan mạnh tay ngày càng chuyển từ các nhà bán lẻ sang người tiêu dùng . Đến tháng 1, Chỉ số Giá Sản xuất (PPI) đã tăng 0,5% so với dự báo 0,3%; PPI lõi tăng 0,8%, cao hơn gấp đôi kỳ vọng của thị trường .

Các nhà phân tích của Aberdeen cảnh báo rằng tác động đầy đủ của thuế quan lên giá cả vẫn chưa đạt đỉnh, và dự kiến hiệu ứng này sẽ gia tăng trong suốt đầu năm 2026 trước khi hạ nhiệt vào cuối năm . Trong khi đó, Diễn đàn các Tổ chức Tài chính và Tiền tệ Chính thức (OMFIF) cảnh báo rằng việc tăng thuế quan mạnh tay đang tạo ra doanh thu nhưng ngày càng ảnh hưởng đến giá tiêu dùng, làm xói mòn sức mua thực tế trong suốt giữa năm 2026 .

Sự kết hợp giữa lạm phát dai dẳng và các cú sốc địa chính trị – đặc biệt là xung đột Iran, khiến giá dầu tăng cao và góp phần vào các đợt bán tháo cổ phiếu AI gián đoạn trong tháng 4 và tháng 5 – đã buộc Fed phải phát tín hiệu thận trọng về việc cắt giảm lãi suất thêm . Thị trường vào cuối năm 2025 đã định giá khoảng 75 điểm cơ bản cho các đợt cắt giảm bổ sung đến cuối năm 2026; kỳ vọng đó giờ đây có vẻ lạc quan . Nếu lạm phát vẫn dai dẳng và Fed đảo ngược lộ trình, các cổ phiếu momentum giao dịch dựa trên dòng tiền dài hạn sẽ nằm trong số những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Những ẩn số về địa chính trị và chính sách

Những rủi ro khác làm phức tạp thêm bức tranh. Xung đột với Iran và cú nhảy vọt về giá dầu thô – dầu Brent tăng từ khoảng 70 đô la một thùng trước chiến tranh – đã làm trầm trọng thêm các chỉ số lạm phát của Mỹ vào đầu năm 2026 . Chỉ số Kospi của Hàn Quốc đã giảm 2,3% từ mức cao nhất mọi thời đại vào tháng 5 do lo ngại chính phủ có thể phân phối lại lợi nhuận từ AI cho người dân, cho thấy những bất ngờ về chính sách có thể nhanh chóng làm rung chuyển các thị trường tiếp xúc với AI như thế nào .

Trong khi đó, Michael Burry, nhà đầu tư nổi tiếng với việc đặt cược chống lại bong bóng nhà đất trước năm 2008, đã cảnh báo rằng thị trường hiện tại giống với thời kỳ dot-com – đặc trưng bởi sự thống trị của AI, sự mất kết nối với các nền tảng kinh tế cơ bản và sự dịch chuyển chi tiêu vốn từ mua lại cổ phiếu sang các khoản đầu tư AI khổng lồ, loại bỏ một nguồn hỗ trợ truyền thống cho giá cổ phiếu .

Năm yếu tố sẽ quyết định liệu chuỗi tăng trưởng có tiếp tục

Goldman Sachs đã nắm bắt được tình thế trong một báo cáo nghiên cứu tháng 5 năm 2026: quỹ đạo của giao dịch momentum và chỉ số S&P 500 sẽ được quyết định bởi bối cảnh kinh tế vĩ mô và triển vọng đầu tư vào AI . Các nhà phân tích trên khắp các công ty chỉ ra năm yếu tố cụ thể sẽ tạo nên sự khác biệt giữa một đợt tăng giá tiếp diễn và một cú đảo chiều mạnh.

1. Kết quả lợi nhuận AI so với kỳ vọng

Nền tảng cơ bản của đợt tăng giá là niềm tin rằng chi tiêu vốn khổng lồ cho AI sẽ chuyển thành tăng trưởng doanh thu tương xứng. Nếu điều đó không xảy ra – nếu chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI không thể hiện rõ trong lợi nhuận – rủi ro bong bóng sẽ tăng mạnh. Goldman Sachs đã cảnh báo cụ thể rằng sự suy thoái trong chi tiêu vốn cho AI hoặc một cú sốc tăng đột biến về biến động trên thị trường cổ phiếu và trái phiếu có thể kích hoạt một cú đảo chiều "đuổi theo đà giảm" .

2. Quỹ đạo lạm phát và chính sách của Fed

Sự tăng giá do thuế quan gây ra, kết hợp với nhu cầu về chip, năng lượng và cơ sở hạ tầng do AI thúc đẩy, đang nuôi dưỡng một động thái lạm phát hiện đại độc đáo. Nếu nó kéo dài, Fed có thể buộc phải tạm dừng hoặc đảo ngược chu kỳ cắt giảm lãi suất, đe dọa trực tiếp đến các cổ phiếu có định giá cao và thời gian đáo hạn dài ở trung tâm của giao dịch momentum . Các nhà quản lý tiền tệ được Channel News Asia trích dẫn cho biết ngay từ tháng 1 năm 2026 rằng lạm phát do AI thúc đẩy là "rủi ro bị bỏ qua nhiều nhất" trong năm vì chính lý do này .

3. Sự đảo ngược của trạng thái đông đúc và các dòng thác thanh khoản

Càng nhiều vốn đổ vào cùng một giao dịch, sai số cho phép càng ít. Nếu yếu tố momentum bị phá vỡ, sự tập trung vốn có thể kích hoạt các đợt thanh lý theo dòng thác. Việc thước đo mức độ tập trung của JPMorgan ở phân vị thứ 100 vào giữa năm 2025 và các điều kiện chỉ trở nên chặt chẽ hơn kể từ đó đã để lại một khoảng đệm lịch sử là rất nhỏ . Hao Hong, Giám đốc Đầu tư tại Lotus Asset Management, dự đoán vào tháng 5 rằng "câu chuyện momentum sẽ kéo dài thêm vài tháng nữa, với những biến động đáng kể xen kẽ, cho đến khi cuối cùng chứng kiến một cao trào" – và nếu kỳ vọng lạm phát tiếp tục nóng lên, cao trào sẽ đến sớm hơn .

4. Sự ổn định địa chính trị

Xung đột Iran và giá dầu tăng cao đã nhiều lần kéo thị trường rời khỏi các mức đỉnh trong năm 2026 . Bất kỳ sự leo thang nào thêm nữa – đặc biệt là một sự leo thang làm trầm trọng thêm các trở ngại lạm phát hiện có – sẽ đe dọa trực tiếp đến giao dịch AI.

5. Độ rộng của đà tăng giá

Thị trường tăng giá đã lan rộng ra ngoài nhóm Magnificent Seven sang các tên tuổi trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng AI và chuỗi cung ứng, về mặt lý thuyết, đây là một dấu hiệu lành mạnh của một chu kỳ đang trưởng thành . Bài kiểm tra quan trọng sẽ là liệu sự mở rộng đó có tiếp tục hay đà tăng giá sẽ thu hẹp trở lại vào một số ít cái tên đã bị sở hữu quá mức. Nếu độ rộng thị trường đình trệ, đó sẽ là tín hiệu cho thấy vốn đang rút lui vào các giao dịch tắc nghẽn nhất – một mô hình mà trong lịch sử thường đi trước các sự đảo chiều.

Đối với các nhà đầu tư, thông điệp từ các nhà phân tích không phải là giao dịch AI đã hết thời, mà là biên độ cho sai số đã thu hẹp xuống mức thấp lịch sử. Chính những lực đẩy tạo ra lợi nhuận phi thường giờ đây cũng đang tạo ra rủi ro phi thường, và con đường phía trước sẽ được quyết định không phải bởi liệu AI có mang tính cách mạng hay không – nó đúng là như vậy – mà bởi liệu thực tế vĩ mô và vị thế có cho phép đà tăng giá này có không gian để thở hay không.