Đầu năm 2026, Solana từng khiến thị trường DeFi bất ngờ khi khối lượng giao dịch trên các sàn DEX của mạng này vượt cả Ethereum và toàn bộ hệ sinh thái layer‑2 của Ethereum cộng lại. Nhưng đến tháng 5/2026, khoảng cách đó gần như biến mất: cả hai mạng đều xử lý khoảng 45 tỷ USD giao dịch DEX mỗi tháng, và Solana chỉ còn khoảng 94% khối lượng của Ethereum. ![]()
Sự thay đổi này không đơn giản là Ethereum “giành lại thị phần”. Thực tế, nó phản ánh cách hai hệ sinh thái tạo ra thanh khoản rất khác nhau — và việc đà tăng của Solana phụ thuộc mạnh vào một chu kỳ đầu cơ memecoin.
Vì sao Solana bùng nổ DEX đầu năm 2026
Cuối 2025 và quý I/2026 là giai đoạn mạnh nhất của DeFi trên Solana từ trước đến nay.
Chỉ trong quý I/2026, mạng này ghi nhận 284,5 tỷ USD khối lượng giao dịch DEX on‑chain, chiếm khoảng 41% toàn bộ giao dịch spot trên chuỗi và trong một thời gian ngắn đã vượt Ethereum cùng các layer‑2. ![]()
Một số yếu tố thúc đẩy đà tăng:
- Phí giao dịch cực thấp và tốc độ xử lý rất nhanh
- Các aggregator như Jupiter định tuyến khối lượng giao dịch lớn
- Làn sóng ra mắt memecoin và giao dịch retail bùng nổ
Trong đó, memecoin đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Hàng nghìn token mới xuất hiện trên Solana trong giai đoạn 2025–đầu 2026, tạo ra lượng giao dịch cực lớn trong thời gian ngắn.
Nhưng phần lớn hoạt động này mang tính đầu cơ cao và xoay vòng nhanh, thay vì thanh khoản dài hạn.
Cú sụp đổ memecoin kéo khối lượng DEX giảm mạnh
Bước ngoặt đến vào tháng 2/2026 khi hệ sinh thái memecoin trên Solana hạ nhiệt đột ngột.
Chỉ trong khoảng ba tuần:
- Khối lượng giao dịch DEX hàng tuần giảm 62%, từ khoảng 118,2 tỷ USD xuống 44,5 tỷ USD.
![]()
![]()
- Hoạt động giao dịch memecoin giảm khoảng 81%.
![]()
- Các nền tảng gắn với việc phát hành token và cung cấp thanh khoản đầu cơ mất lượng người dùng lớn.
![]()
Vì phần lớn khối lượng giao dịch trên Solana lúc đó đến từ memecoin, sự sụt giảm này lập tức kéo toàn bộ số liệu DEX đi xuống.
Đó là lý do chỉ trong vài tháng Solana chuyển từ vị thế dẫn đầu sang gần ngang bằng với Ethereum.
Vì sao DeFi trên Ethereum ổn định hơn
Trong khi Solana có biến động mạnh, hệ sinh thái DeFi của Ethereum giữ được sự ổn định tương đối nhờ cấu trúc vốn sâu hơn.
Tính đến năm 2026, Ethereum vẫn nắm phần lớn thanh khoản DeFi với khoảng 45,4 tỷ USD tổng giá trị khóa (TVL), tương đương khoảng 54% toàn thị trường. ![]()
![]()
Một số lợi thế cấu trúc giúp Ethereum ít biến động hơn:
1. Thị trường thế chấp và lending lớn
Ethereum là nơi đặt nền tảng cho nhiều giao thức vay và cho vay lớn nhất trong DeFi, tạo ra các pool thanh khoản dài hạn.
2. Hạ tầng thanh toán stablecoin
Hàng trăm tỷ USD stablecoin lưu thông trong hệ sinh thái Ethereum, hỗ trợ thanh toán, cho vay và cung cấp thanh khoản chứ không chỉ giao dịch đầu cơ. ![]()
3. Dòng vốn tổ chức
Các sản phẩm đầu tư dành cho tổ chức ngày càng tập trung vào Ethereum. Riêng ETF ETH giao ngay đã thu hút khoảng 9,8 tỷ USD dòng vốn ròng trong năm 2025. ![]()
Những yếu tố này tạo ra cái mà nhiều nhà phân tích gọi là “sticky liquidity” — nguồn vốn bị khóa trong các hệ thống lending, stablecoin và tài sản token hóa, ít bị rút ra ngay cả khi giao dịch đầu cơ giảm.
Khoảng cách thu hẹp nói gì về tương lai DeFi
Việc khối lượng DEX của Solana và Ethereum tiến gần nhau cho thấy một xu hướng mới: DeFi đang trở thành hệ sinh thái đa chuỗi với các vai trò chuyên biệt.
Tổng thể có thể thấy:
- Solana mạnh ở giao dịch tần suất cao, memecoin, ứng dụng người dùng phổ thông và phí thấp.
- Ethereum vẫn là lớp hạ tầng chính cho thanh khoản lớn, stablecoin, DeFi tổ chức và các giao thức tài chính phức tạp.
Dữ liệu thị phần TVL phản ánh xu hướng này. Tỷ trọng DeFi của Ethereum giảm từ 63,5% đầu 2025 xuống khoảng 54% năm 2026, nhưng vẫn là hệ sinh thái có thanh khoản lớn nhất. ![]()
![]()
Nói cách khác, Ethereum mất bớt ưu thế tuyệt đối — nhưng vẫn giữ vai trò nền tảng.
Tác động đến nhà phát triển và dòng vốn
Chu kỳ 2026 cũng có thể ảnh hưởng đến nơi các nhà phát triển và dòng vốn tập trung trong tương lai.
Nếu Solana giữ được khối lượng DEX gần với Ethereum ngay cả sau khi memecoin hạ nhiệt, mạng này có thể trở thành trung tâm DeFi thứ hai ổn định cho:
- giao dịch tốc độ cao
- ứng dụng crypto hướng người dùng
- ví di động và social trading
- nền tảng phát hành token
Trong khi đó, hệ sinh thái Ethereum vẫn hấp dẫn với các dự án xây dựng:
- DeFi dành cho tổ chức
- hạ tầng lending và thế chấp
- restaking và bảo mật mạng
- tài sản thực token hóa (RWA)
Điều này cho thấy cạnh tranh trong DeFi có thể chuyển từ câu hỏi “chain nào có khối lượng lớn hơn” sang “chain nào phục vụ loại thanh khoản nào”.
Đà tăng của Solana có bền vững không?
Câu trả lời có lẽ là một phần có, một phần không.
Cơ sở hạ tầng của Solana thực sự tạo ra nhu cầu: tốc độ cao và phí thấp khiến nó trở thành nơi lý tưởng cho các làn sóng giao dịch retail. Tuy nhiên, mức độ thống trị DEX đầu năm 2026 phần nào bị thổi phồng bởi chu kỳ memecoin mang tính đầu cơ ngắn hạn.
Việc nhanh chóng quay về trạng thái gần ngang bằng với Ethereum cho thấy đỉnh trước đó có thể vượt quá mức hoạt động bền vững.
Dù vậy, có một tín hiệu tích cực: ngay cả sau khi memecoin sụp đổ, Solana vẫn giữ được khối lượng giao dịch gần tương đương Ethereum. Điều này cho thấy mạng lưới vẫn giữ lại được một phần đáng kể người dùng và thanh khoản thu hút trong giai đoạn bùng nổ.
Câu hỏi lớn trong dài hạn là liệu hoạt động trên Solana có chuyển từ giao dịch memecoin sang stablecoin, lending, thanh toán và các ứng dụng kinh tế thực hay không. Nếu điều đó xảy ra, cuộc cạnh tranh giữa Solana và Ethereum có thể định hình giai đoạn tiếp theo của DeFi.
