Aramco khởi động lại đường ống, nhưng xuất dầu qua Yanbu vẫn chờ

Điểm cần phân biệt trong quá trình khôi phục xuất khẩu dầu của Saudi Aramco là dầu đã chảy trở lại trong đường ống không có nghĩa tàu đã nhận dầu tại cảng Yanbu. Ngày 24/9, Reuters cho biết lưu lượng bơm trên tuyến Đông–Tây đang tăng, nhưng hoạt động bốc dầu thô lên tàu ở cảng bên bờ Biển Đỏ này vẫn chưa nối lại. Aramco đang tích lũy đủ lượng dầu tại Yanbu trước khi tiếp tục giao hàng. 47

Đường ống đã chạy, cảng vẫn phải chờ

Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái khiến đường ống Đông–Tây phải ngừng hoạt động ngày 13/9, kéo theo việc dừng bốc dầu tại Yanbu. Reuters sau đó xác định ba trạm bơm bị hư hại, nhiều hơn một trạm so với đánh giá ban đầu. Một số chú thích ảnh vệ tinh ghi nhận vụ tấn công được báo cáo vào ngày 11/9; vì vậy, không nên mặc nhiên coi ngày xảy ra vụ tấn công và ngày đường ống ngừng hoạt động là một. 354

Ngày 22/9, tuyến ống được khởi động lại với tốc độ bơm thấp. Khi đó, các nguồn tin nói xuất khẩu qua Yanbu có thể nối lại ngay trong ngày. Tuy nhiên, bản tin Reuters ngày 24/9 cho thấy việc bốc dầu lên tàu vẫn chưa diễn ra. Một nguồn tin an ninh ước tính cần 6–8 tuần để khôi phục hoàn toàn đường ống; các báo cáo khác nói Aramco đang tìm cách đi vòng qua phần hạ tầng hư hại, với mục tiêu trở lại công suất tối đa sau khoảng sáu tuần. Đây là các ước tính và mục tiêu, không phải xác nhận rằng việc sửa chữa đã hoàn tất. 44711

Tuyến Đông–Tây có vai trò quan trọng vì Saudi Arabia từng dùng nó để chuyển hướng khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày về Biển Đỏ trong lúc lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Capital Economics ước tính việc đóng đường ống có thể đặt tới 4% nguồn cung dầu toàn cầu trước rủi ro. Con số 4% là mức độ phơi nhiễm ước tính, không phải lượng dầu được xác nhận là đã mất khỏi thị trường. 1051

Aramco duy trì nguồn hàng bằng cách nào?

Tăng bốc dầu tại Vùng Vịnh. Dữ liệu theo dõi tàu được Reuters dẫn lại cho thấy Aramco đã bốc khoảng 14 triệu thùng lên bảy siêu tàu chở dầu trong khu vực ngày 20/9. Dữ liệu được trích dẫn xác định khu vực bốc hàng, nhưng không xác nhận cả bảy tàu đều nhận dầu tại Ras Tanura. 3

Thu xếp chuyển dầu ngoài khơi Sohar. Theo các nguồn tin thương mại nói với Reuters, Saudi Arabia đã bán khoảng 60 triệu thùng dầu có xuất xứ từ cảng Ras Tanura để chuyển giữa các tàu tại Sohar, Oman, trong tháng 9 và tháng 10. Đây là các thỏa thuận bán và bốc hàng, không có nghĩa toàn bộ dầu đã được giao. Dầu vẫn phải rời Vùng Vịnh trước khi được chuyển tàu, nên phương án Sohar tự nó không loại bỏ rủi ro liên quan đến lưu thông qua Hormuz. 1

Bán dầu cho khách hàng châu Á. Các thương nhân cho biết Saudi Arabia đã bán gần 100 triệu thùng cho người mua châu Á từ giữa tháng 9, dự kiến giao trong tháng 10–11. Những bên mua được nêu trong các báo cáo gồm nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc; chưa có đủ thông tin để xác định mỗi nước mua bao nhiêu hoặc bao nhiêu dầu đã đến nơi. Ba số liệu — gần 100 triệu thùng đã bán, 60 triệu thùng thu xếp chuyển tại Sohar và 14 triệu thùng bốc lên tàu trong một ngày — có thể trùng lặp, nên không thể cộng dồn. 223331

Một số báo cáo cũng mô tả Aramco tham gia nhiều hơn vào việc thu xếp giao dầu cho khách hàng châu Á. Trước đó, Reuters cho biết các nhà máy lọc dầu thường mua dầu Saudi Arabia theo điều kiện giao lên tàu và tự lo vận chuyển. Thông tin hiện có chưa cho thấy sự thay đổi sang điều kiện giao tận nơi được áp dụng rộng đến đâu sau khi đường ống ngừng hoạt động, hay chi phí vận tải và rủi ro quá cảnh được phân chia cụ thể thế nào. 3239

Điều gì còn chưa chắc chắn?

Tổng giám đốc Aramco Amin Nasser nói hệ thống Đông–Tây gồm nhiều tuyến và hoạt động bị gián đoạn có thể được khôi phục “trong vài ngày”. Ông cũng cho biết công ty đang nghiên cứu tuyến xuất khẩu dầu thô thứ tư và thứ năm. Những phát biểu này nói về khả năng ứng phó và các phương án tương lai, không chứng minh toàn bộ hệ thống hư hại đã được sửa xong trong vài ngày. Các nguồn được dẫn không đưa ra điểm đến, công suất, thời hạn hoàn thành hay chi phí chắc chắn cho những tuyến mới. 1821447

Theo Reuters, giá dầu giảm trong ngày 22/9 khi dòng dầu Saudi Arabia tăng và đường ống khởi động lại. Nhưng diễn biến giá không giải quyết được câu hỏi vận hành: đến bản tin ngày 24/9, việc bốc dầu tại Yanbu vẫn còn chờ. Xuất dầu qua Vùng Vịnh giúp duy trì nguồn cung cho khách hàng, song công suất tối đa của đường ống, hoạt động bốc hàng ổn định tại Yanbu và độ tin cậy của các tuyến thay thế vẫn chưa được xác nhận trong các báo cáo được dẫn. 2471