Đàm phán Nga–Ukraine do Mỹ làm trung gian trở lại khi chiến sự bằng drone và tên lửa gia tăng

Ngoại giao giữa Nga và Ukraine đang có dấu hiệu khởi động lại với các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian. Tuy nhiên, thay vì giảm căng thẳng, giai đoạn này lại chứng kiến một số đợt tấn công bằng drone và tên lửa dữ dội nhất trong nhiều tháng qua. Điều đó cho thấy chiến trường và bàn đàm phán đang diễn ra song song.

Căng thẳng leo thang trong lúc thúc đẩy đàm phán

Một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn do Mỹ thúc đẩy gần đây đã nhanh chóng gặp trục trặc. Trong thời gian tạm dừng chiến sự kéo dài ba ngày, cả Nga và Ukraine đều cáo buộc phía kia vi phạm thỏa thuận bằng các cuộc tấn công bằng drone, pháo binh và giao tranh dọc chiến tuyến dài hàng nghìn km.

Ngay sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, Nga đã tiến hành một đợt tấn công lớn bằng đường không, phóng hơn 200 drone vào Ukraine chỉ trong một đêm. Theo các quan chức Ukraine, nhiều mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng năng lượng đã bị đánh trúng, làm giảm hy vọng rằng lệnh ngừng bắn tạm thời có thể mở rộng thành một thỏa thuận lâu dài.

Tình hình này phản ánh một thực tế quen thuộc của cuộc chiến: các bên vừa đàm phán vừa gia tăng sức ép quân sự để cải thiện vị thế trước khi đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.

Cuộc tấn công mới nhất vào Kyiv

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là đợt tấn công của Nga vào thủ đô Kyiv. Các cuộc không kích đã đánh trúng nhiều tòa nhà trong thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng, khiến ít nhất bảy người thiệt mạng. Cuộc tấn công diễn ra đúng lúc các cuộc thảo luận về một kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn đang được tiến hành.

Trong suốt cuộc chiến, các đợt tấn công quy mô lớn thường trùng với những thời điểm hoạt động ngoại giao tăng lên, tạo thêm áp lực trong quá trình thương lượng.

Ukraine đáp trả bằng các cuộc tấn công drone trong lãnh thổ Nga

Ukraine cũng gia tăng các cuộc tấn công xuyên biên giới. Trong cùng giai đoạn xảy ra vụ tấn công Kyiv, một cuộc tấn công của Ukraine vào miền nam nước Nga đã khiến ba người thiệt mạng và làm hư hại nhiều ngôi nhà dân cư, theo thông báo từ các quan chức địa phương.

Trong thời gian gần đây, Kyiv ngày càng sử dụng drone tầm xa để tấn công các mục tiêu quân sự và hạ tầng nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Chiến lược này nhằm làm tăng chi phí chiến tranh đối với Moscow và chứng minh rằng Ukraine có khả năng tấn công vượt xa tiền tuyến.

Hai bên đổ lỗi cho nhau về việc cản trở hòa bình

Các cuộc tấn công đang diễn ra cũng được cả hai phía sử dụng như lập luận chính trị trong quá trình đàm phán.

• Nga cho rằng Ukraine, với sự hậu thuẫn của một số nước châu Âu, đã gia tăng các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa vào lãnh thổ Nga nhằm phá hoại tiến trình đàm phán.
• Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy lại cáo buộc Moscow bác bỏ những đề xuất ngừng bắn có ý nghĩa trong khi vẫn tiếp tục các cuộc tấn công trên bộ, không kích và chiến dịch drone.

Những cáo buộc qua lại này khiến việc xây dựng lòng tin giữa hai bên gần như không thể, đặc biệt khi mỗi bên đều cho rằng đối phương không đàm phán một cách thiện chí.

Vì sao thỏa thuận hòa bình vẫn rất khó đạt được

Ngay cả khi các cuộc đàm phán được nối lại, nhiều bất đồng cốt lõi vẫn chưa được giải quyết.

Bảo đảm an ninh cho Ukraine

Ukraine muốn có các bảo đảm an ninh dài hạn từ các đối tác phương Tây để ngăn chặn nguy cơ bị tấn công trong tương lai. Một số đề xuất được thảo luận bao gồm các cam kết an ninh tương tự Điều 5 của NATO hoặc những cơ chế bảo vệ quốc tế khác.

Tranh chấp lãnh thổ và cấu trúc chính trị

Nga và Ukraine vẫn bất đồng sâu sắc về lãnh thổ và các điều khoản chính trị của bất kỳ thỏa thuận nào. Moscow đưa ra những yêu cầu mà Kyiv và nhiều nước phương Tây coi là không thể chấp nhận, trong khi Ukraine và các chính phủ châu Âu phản đối bất kỳ thỏa thuận nào hợp pháp hóa các vùng lãnh thổ mà Nga kiểm soát.

Lo ngại từ châu Âu

Nhiều quan chức châu Âu lo ngại rằng một thỏa thuận bị xem là "nhượng bộ" cho Nga có thể làm suy yếu khả năng phòng thủ của Ukraine và tạo tiền lệ nguy hiểm cho các hành động quân sự trong tương lai. Những lo ngại này đang ảnh hưởng mạnh đến cách phương Tây đánh giá các đề xuất hòa bình.

Đàm phán trong khi chiến sự vẫn tiếp diễn

Tình hình hiện nay cho thấy một nghịch lý rõ rệt: ngoại giao đang tiến triển, nhưng chiến sự không hề giảm nhiệt.

Các cuộc tấn công bằng drone, tên lửa và phản công xuyên biên giới vẫn tiếp tục ngay cả khi các nhà đàm phán tìm kiếm con đường chấm dứt chiến tranh. Trong ngắn hạn, các cuộc đàm phán dường như không nhằm chấm dứt chiến sự ngay lập tức, mà chủ yếu để định hình các điều kiện cho một thỏa thuận có thể đạt được trong tương lai.