Robot công nghiệp Trung Quốc giành đa số thị trường nội địa, nhưng phân khúc cao cấp vẫn là bài toán khó

Các hãng robot công nghiệp Trung Quốc đã vượt qua đối thủ nước ngoài về số lượng ngay trên thị trường sân nhà. Theo số liệu MIR Databank được Estun dẫn lại, thị phần của các thương hiệu nội địa tăng từ dưới 29% năm 2020 lên khoảng 55% lượng xuất xưởng năm 2025. Nhưng bán được nhiều robot hơn chưa đồng nghĩa với việc dẫn đầu trong mọi công đoạn sản xuất.9

Đa số thị trường — nhưng cần đọc đúng con số

Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR) cho biết các nhà sản xuất Trung Quốc cung cấp 57% số robot công nghiệp mới được lắp đặt tại Trung Quốc năm 2024, tăng từ 47% năm 2023. Đây là lần đầu họ vượt các nhà cung cấp nước ngoài theo thước đo này.2 Con số khoảng 55% năm 2025 từ dữ liệu MIR lại đo lượng xuất xưởng. Lắp đặt và xuất xưởng không phải cùng một chỉ tiêu, nên không thể ghép hai tỷ lệ thành một chuỗi tăng trưởng liên tục.9

Estun và Inovance lớn lên bằng cách nào?

Theo thống kê dựa trên dữ liệu MIR, Estun đứng đầu tất cả thương hiệu về lượng robot công nghiệp xuất xưởng tại thị trường Trung Quốc năm 2025: khoảng 33.400 chiếc, tương đương gần 10% thị phần. Inovance đứng thứ ba toàn thị trường, thứ hai trong nhóm nội địa, với khoảng 9,2%; riêng dòng SCARA — robot thường dùng cho thao tác gắp đặt và lắp ráp — hãng nắm khoảng 25%.937

Hai doanh nghiệp không chỉ bán cánh tay robot. Estun còn cung cấp bộ điều khiển, bộ truyền động servo và động cơ servo; Inovance có nền tảng kinh doanh rộng hơn về servo xoay chiều và thiết bị truyền động.26621 Năng lực này giúp họ phát triển giải pháp tự động hóa đồng bộ hơn. Tuy vậy, tích hợp nhiều khâu không có nghĩa mọi linh kiện trong mọi robot đều được sản xuất trong nước.

Nội địa hóa linh kiện: tiến bộ nhưng chưa đồng đều

Bộ điều khiển, hệ thống servo và bộ giảm tốc chính xác là những thành phần quan trọng của robot công nghiệp. Các tài liệu ngành ghi nhận việc nội địa hóa cả ba nhóm đang tăng tốc tại Trung Quốc. Dù vậy, một số bộ giảm tốc độ chính xác cao và linh kiện điều khiển chuyển động thuộc phân khúc cao cấp vẫn phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài.1821 Có nguồn cung trong nước là một bước tiến; đáp ứng được yêu cầu của từng khách hàng về độ chính xác, độ bền và hiệu suất lại là bước tiếp theo.

Cuộc đua khó hơn nằm ở dây chuyền, không chỉ ở cánh tay máy

Robot nội địa đã giành chỗ đứng trong sản xuất điện tử và các công đoạn tự động hóa nhạy cảm về chi phí, trong đó có gắp đặt, lắp ráp bằng SCARA. Pin và quang điện cũng là những thị trường quan trọng đối với các nhà cung cấp tự động hóa Trung Quốc. Thành công ở những nơi này không có nghĩa họ đã thay thế rộng rãi nền tảng ngoại trong sản xuất ô tô và bán dẫn.3834

Fanuc, ABB, Yaskawa và Kuka vẫn là các đối thủ lâu năm ở những ứng dụng đặt nặng độ chính xác, độ tin cậy và kinh nghiệm vận hành quy trình.330 Kuka thuộc sở hữu của Midea, một tập đoàn Trung Quốc, nhưng thường được xếp cùng nhóm thương hiệu robot lâu đời này thay vì coi là nền tảng robot nội địa mới phát triển.6

Với một dây chuyền đòi hỏi khắt khe, giá mua cánh tay máy chỉ là một phần quyết định. Khách hàng còn phải tính đến phần mềm cho quy trình sản xuất, lập trình ngoại tuyến — chuẩn bị và kiểm tra chương trình trước khi đưa robot vào dây chuyền — cùng khả năng tích hợp với thiết bị sẵn có. Đổi nền tảng robot có thể kéo theo việc viết lại chương trình, đào tạo lại người vận hành và kiểm chứng lại quy trình. Muốn tiến sâu hơn vào các công đoạn ô tô và bán dẫn cao cấp, nhà cung cấp Trung Quốc cần chứng minh toàn bộ hệ thống hoạt động đủ tin cậy để bù đắp những chi phí chuyển đổi đó.338