Sức ép quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan sau hội nghị Tập–Trump

Hoạt động quân sự quanh thời điểm hội nghị

Bộ Quốc phòng Đài Loan công bố dữ liệu theo chu kỳ 24 giờ, ghi nhận hoạt động của máy bay Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) và tàu hải quân Trung Quốc (PLAN) quanh đảo.

14–15/5 (tính đến 6h sáng 15/5)
Đài Loan phát hiện 7 tàu PLAN và 1 tàu chính phủ Trung Quốc hoạt động quanh đảo. Trong khung thời gian này không ghi nhận máy bay PLA.

16–17/5 (tính đến 6h sáng 17/5)
MND báo cáo 5 chuyến bay PLA, 7 tàu PLAN và 1 tàu chính phủ. 4 trong số 5 máy bay đã vượt đường trung tuyến eo biển và tiến vào ADIZ phía bắc và tây nam của Đài Loan.

17–18/5 (tính đến 6h sáng 18/5)
Đài Loan ghi nhận 7 chuyến bay PLA, 5 tàu PLAN và 1 tàu chính phủ. Cả 7 máy bay đều vượt đường trung tuyến và tiến vào ADIZ phía bắc và tây nam.

18–19/5 (tính đến 6h sáng 19/5)
Hoạt động tăng lên 13 chuyến bay PLA, 5 tàu PLAN và 2 tàu chính phủ. 10 trong số 13 máy bay vượt đường trung tuyến và tiến vào các khu vực ADIZ phía bắc, tây nam và phía đông của Đài Loan.

20–21/5 (tính đến 6h sáng 21/5)
MND ghi nhận 7 chuyến bay PLA, 7 tàu PLAN và 1 tàu chính phủ, trong đó 6 máy bay vượt đường trung tuyến và tiến vào ADIZ phía bắc và tây nam.

21–22/5 (tính đến 6h sáng 22/5)
Báo cáo mới nhất cho biết 6 chuyến bay PLA và 10 tàu PLAN hoạt động quanh đảo. Cả 6 máy bay đều vượt đường trung tuyến và tiến vào các khu vực ADIZ phía bắc, tây nam và phía đông.

Chuỗi dữ liệu này cho thấy nhiều ngày liên tiếp phần lớn máy bay Trung Quốc phát hiện được đều vượt đường trung tuyến — một ranh giới không chính thức trước đây từng được coi là vùng đệm giữa hai bên trong eo biển.

Phản ứng của quân đội Đài Loan

Để đối phó với các hoạt động trên, lực lượng vũ trang Đài Loan cho biết họ đã theo dõi chặt chẽ và triển khai các phương tiện phòng thủ. Theo MND, các biện pháp bao gồm:

• Máy bay tuần tra chiến đấu trên không (CAP)
• Tàu hải quân
• Hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biển

Các lực lượng này được triển khai nhằm giám sát, theo dõi và phản ứng với máy bay và tàu Trung Quốc hoạt động gần khu vực Đài Loan.

Hoạt động tương tự đã xuất hiện trước hội nghị

Các sự kiện sau hội nghị thực tế nằm trong xu hướng đã diễn ra từ trước đó trong tháng 5.

• Ngày 14/5: Đài Loan phát hiện 3 chuyến bay PLA và 6 tàu PLAN, cả 3 máy bay đều tiến vào ADIZ phía tây nam và phía đông.
• Ngày 11/5: ghi nhận 7 chuyến bay PLA và 5 tàu PLAN, trong đó 5 máy bay vượt đường trung tuyến và vào ADIZ của Đài Loan.
• Ngày 2/5: Đài Loan phát hiện 29 máy bay PLA, 6 tàu PLAN và 2 tàu chính phủ, với 15 máy bay vượt đường trung tuyến và tiến vào các khu vực ADIZ phía bắc, trung tâm và tây nam.

Những sự kiện này cho thấy các chuyến bay vào ADIZ và việc vượt đường trung tuyến đã diễn ra thường xuyên ngay cả trước hội nghị Mỹ–Trung.

Vì sao sức ép vẫn tiếp diễn?

Các hoạt động quân sự này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị liên quan đến quy chế chính trị của Đài Loan và quan hệ an ninh giữa hòn đảo với Hoa Kỳ.

Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và phản đối mạnh mẽ các thương vụ bán vũ khí hoặc hợp tác quân sự giữa Mỹ và Đài Loan. Đây cũng là một trong những vấn đề ngoại giao quan trọng trước và trong cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump.

Trong khi đó, các quan chức Đài Loan cho rằng những hoạt động như điều máy bay và tàu chiến áp sát đảo là hành vi gây sức ép quân sự và đe dọa hòa bình khu vực.

Một chiến dịch gây sức ép kéo dài

Theo các dữ liệu do MND công bố, hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan không phải là một sự leo thang đơn lẻ mà là một chiến dịch gây sức ép kéo dài.

Các chuyến bay của PLA, việc vượt đường trung tuyến và xâm nhập ADIZ xảy ra vào nhiều ngày khác nhau, thường đi kèm với sự hiện diện của tàu PLAN quanh khu vực. Dù số lượng mỗi ngày có thể thay đổi, xu hướng chung cho thấy Bắc Kinh đang duy trì sự hiện diện quân sự liên tục quanh Đài Loan nhằm thể hiện lập trường phản đối độc lập của hòn đảo cũng như sự hỗ trợ quân sự từ bên ngoài.

Vì vậy, những ngày sau hội nghị Tập–Trump không chứng kiến sự giảm căng thẳng. Thay vào đó, dữ liệu chính thức của Đài Loan cho thấy các hoạt động quân sự gần như hằng ngày của Trung Quốc vẫn tiếp tục quanh hòn đảo, phản ánh thế đối đầu chiến lược đang kéo dài tại eo biển Đài Loan.