EXORT của Syngenta dùng microRNA để tác động đến năng suất ra sao?

Điểm đáng chú ý ở EXORT (viết tắt của EXOgenous RNA Targeting) không phải là tạo ra giống cây mang gen mới, mà là đưa RNA lên lá để tác động đến cách cây sử dụng các gen sẵn có. Syngenta cho biết cách tiếp cận này có thể giúp tăng năng suất; các kết quả được công bố đến nay vẫn cần được đọc cùng những giới hạn về dữ liệu. 234

Phun lên lá mà không chèn gen: EXORT hoạt động thế nào?

MicroRNA là những phân tử nhỏ giúp điều chỉnh mức độ hoạt động của gen. Syngenta ví chúng như nút chỉnh độ sáng: chúng tác động đến cách các chỉ dẫn sinh học được thực hiện, thay vì thay đổi ADN của cây. Theo công ty, sản phẩm dựa trên EXORT được đưa lên lá với liều rất thấp và tương tác với những tín hiệu cây vốn dùng để điều hòa quá trình phát triển, thích ứng với điều kiện thay đổi. 23

Cần phân biệt không chèn gen ngoại lai với không đưa thêm chất gì lên cây. EXORT vẫn cung cấp RNA từ bên ngoài; điểm khác biệt là công nghệ này không nhằm đưa gen vào ADN của cây trồng. Nghiên cứu về RNA sử dụng từ bên ngoài cũng mô tả đây là hướng tiếp cận không cần tạo cây chuyển gen. 2313

Con số năng suất nói lên điều gì?

Syngenta báo cáo mức tăng năng suất 5–10% từ các thử nghiệm đồng ruộng quy mô lớn. Công ty cho biết đã ghi nhận mức tăng ở lúa, đậu tương, ngô, bông, rau và cây ăn quả, qua nhiều năm và tại nhiều khu vực. Tuy nhiên, các bản tóm tắt được dẫn không cung cấp bảng kết quả theo từng loại cây; vì thế không thể hiểu rằng mỗi loại đều đạt mức tăng 5–10%. 34

Vì sao Syngenta gọi đây là “cơ chế tác động mới”?

Theo Syngenta, nét khác biệt nằm ở việc dùng microRNA để điều chỉnh hoạt động gen của chính cây trồng. Công ty gọi EXORT là cơ chế tác động mới đầu tiên trong lĩnh vực chế phẩm sinh học nông nghiệp sau 20 năm. Đây là nhận định của Syngenta, chưa phải kết luận được các tài liệu dẫn ở đây xác lập qua việc so sánh độc lập với mọi sản phẩm cùng lĩnh vực trong giai đoạn đó. Nền tảng khoa học của EXORT là nghiên cứu về vai trò điều hòa hoạt động gen của microRNA. Syngenta dự kiến ra mắt thương mại đầu tiên tại Mỹ Latinh vào năm 2027. 24

Triển vọng đối với sản xuất lương thực và môi trường

Nếu mức tăng năng suất được duy trì khi sử dụng thương mại, nông dân có thể thu hoạch nhiều hơn trên diện tích đất hiện có. Nhưng liệu điều đó có giảm nhu cầu mở rộng đất nông nghiệp hay giảm tác động môi trường nói chung vẫn là câu hỏi mở. Các bản tóm tắt thử nghiệm được dẫn chưa định lượng những kết quả này; để đánh giá, cần thêm dữ liệu theo từng loại cây và bằng chứng về tác động môi trường. 34