Singapore tập sản xuất vaccine cúm để sẵn sàng trước “Bệnh X”

Singapore muốn duy trì khả năng làm vaccine trước khi một mầm bệnh mới xuất hiện, thay vì đợi đến lúc khủng hoảng mới xây dựng mọi thứ từ đầu. Ngày 23/9/2026, Bộ trưởng Y tế Ong Ye Kung nêu kế hoạch hỗ trợ dự án thí điểm vaccine cúm sử dụng công nghệ mRNA tại Singapore. Sản phẩm hướng tới nhu cầu trong thời bình; kinh nghiệm phát triển và sản xuất mới là phần có thể giúp nước này chuẩn bị cho “Bệnh X” — cách gọi một mối đe dọa dịch bệnh trong tương lai, chứ không phải căn bệnh đã có vaccine từ dự án này.234

Vì sao chọn vaccine cúm?

Làm vaccine cúm mRNA sẽ cho phép các nhóm tham gia thực hành quy trình phát triển và sản xuất trên một nền tảng có thể điều chỉnh khi cần ứng phó với mầm bệnh mới. Singapore hy vọng Hilleman Laboratories có thể hỗ trợ dự án. Tuy nhiên, đây vẫn là kế hoạch thí điểm, không phải bằng chứng rằng nước này đã có thể sản xuất vaccine cho một đại dịch mới ở quy mô lớn.234

Bên cạnh hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu, Singapore có chương trình PrepVax nhằm kết nối năng lực phát triển vaccine giữa các đơn vị công và tư. Mục tiêu là duy trì các mối hợp tác ấy để có thể huy động khi xảy ra đợt bùng phát dịch.220

Dự án Ebola của Hilleman cho thấy điều gì?

Hilleman đang triển khai một dự án riêng, không phải vaccine cúm mRNA: phát triển và sản xuất liều vaccine thử nghiệm chống virus Ebola Bundibugyo cho nghiên cứu lâm sàng. Liên minh Đổi mới sáng tạo ứng phó dịch bệnh (CEPI) hỗ trợ dự án với mức kinh phí lên tới 8,5 triệu USD. Ứng viên vaccine này dùng nền tảng virus viêm miệng mụn nước tái tổ hợp (rVSV), cũng là nền tảng được dùng cho một vaccine đã được cấp phép chống Ebola Zaire. Điều đó không có nghĩa vaccine thử nghiệm chống Ebola Bundibugyo đã được phê duyệt.7812

Nếu các thử nghiệm giai đoạn đầu thành công, các đối tác dự kiến nhanh chóng chuyển giao công nghệ cho một nhà sản xuất quy mô lớn để làm thêm liều vaccine. Sản xuất được liều dùng thử nghiệm, vượt qua thử nghiệm và mở rộng sản xuất là những bước khác nhau; bước sau không tự động xảy ra khi bước trước hoàn tất.12

Sẵn nhà máy vẫn chưa đủ

Để bắt đầu phát triển vaccine kịp thời, thế giới còn phải phát hiện sớm mầm bệnh và nhanh chóng chia sẻ dữ liệu về nó. CEPI đặt mục tiêu có thể phát triển một vaccine mới chống “Bệnh X” trong 100 ngày. Đây là tham vọng về tốc độ ứng phó, không phải cam kết vaccine sẽ được phê duyệt và phổ biến rộng rãi trong khoảng thời gian ấy.722

Khâu đánh giá vaccine cũng có thể trở thành điểm nghẽn. Singapore đã đề xuất để Cơ quan Khoa học Y tế nước này tham gia sâu hơn vào nỗ lực đánh giá vaccine trong các tình huống khẩn cấp toàn cầu. Phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhằm đẩy nhanh công việc, chứ không thay thế việc xem xét vaccine.517

Vì vậy, dự án vaccine cúm và PrepVax là phần chuẩn bị trong thời bình. Khi xuất hiện mối đe dọa mới, hiệu quả của sự chuẩn bị ấy vẫn phụ thuộc vào việc các bên có chia sẻ dữ liệu, chuyển giao công nghệ và phối hợp đánh giá đủ nhanh hay không. Dự án Ebola của Hilleman minh họa các bước có thể nối tiếp nhau, đồng thời nhắc rằng một vaccine thử nghiệm còn cách việc được đưa vào sử dụng một chặng đường.71220