Giải thích thỏa thuận loại bỏ carbon giữa Microsoft và BioCirc

Quy mô 650.000 tấn không phải là thương vụ lớn nhất mà Microsoft từng ký, nhưng nó gửi một tín hiệu quan trọng cho thị trường carbon‑removal. Microsoft từ lâu được xem là một trong những khách hàng lớn nhất của ngành này, và các hợp đồng dài hạn của họ giúp các dự án mới dễ huy động vốn và xây dựng hạ tầng.

Các dự án biogas của BioCirc tạo tín chỉ carbon như thế nào

BioCirc tạo ra tín chỉ loại bỏ carbon thông qua công nghệ BECCS – kết hợp sản xuất năng lượng sinh học với thu giữ và lưu trữ CO₂.

Quy trình cơ bản gồm các bước:

• Chất thải hữu cơ như phụ phẩm nông nghiệp được đưa vào nhà máy biogas để sản xuất khí sinh học.
• Trong quá trình này, CO₂ sinh học (biogenic CO₂) được tạo ra.
• Thay vì thải vào khí quyển, hệ thống thu giữ sẽ bắt giữ CO₂.
• Lượng carbon này sau đó được vận chuyển và lưu trữ vĩnh viễn, ví dụ trong các cấu trúc địa chất dưới Biển Bắc .

Vì CO₂ ban đầu đến từ sinh khối – carbon mà cây trồng đã hấp thụ từ khí quyển – nên việc thu giữ và chôn vùi lâu dài được xem là loại bỏ carbon khỏi chu trình khí quyển.

Trong thỏa thuận này, các tín chỉ sẽ được tạo ra từ hệ thống thu giữ carbon tại 5 trong số 8 nhà máy biogas của BioCirc ở Đan Mạch .

Bài toán lớn hơn: cơn khát điện của AI

Dù các thỏa thuận loại bỏ carbon giúp bù đắp phát thải, Microsoft vẫn đối mặt với một thách thức lớn hơn nhiều: mức tiêu thụ điện của hạ tầng AI và điện toán đám mây.

Báo cáo cho thấy lượng phát thải của Microsoft đã tăng hơn 23% kể từ năm 2020, chủ yếu do việc xây dựng thêm trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng phục vụ AI và cloud .

Trên phạm vi toàn ngành, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu có thể tăng hơn gấp đôi trong thập kỷ tới, phần lớn do các hệ thống AI tạo sinh và hạ tầng đám mây mở rộng nhanh chóng .

Điều đó khiến việc giảm phát thải tổng thể trở nên khó khăn, ngay cả khi các công ty mua nhiều năng lượng tái tạo hơn hoặc đầu tư vào công nghệ loại bỏ carbon.

Vì sao nguồn điện hóa thạch gây lo ngại

Một vấn đề khác là nguồn điện dùng để vận hành các trung tâm dữ liệu mới.

Trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI, các công ty công nghệ đôi khi phải ký hợp đồng với nhà máy điện khí đốt hoặc nguồn điện hóa thạch để đảm bảo nguồn cung ổn định. Một số báo cáo cho biết Microsoft đã tham gia các thỏa thuận năng lượng khí methane quy mô lớn nhằm cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI .

Nếu phần lớn công suất mới phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, lượng phát thải có thể tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng của các dự án loại bỏ carbon. Điều này có nguy cơ làm chậm hoặc làm suy yếu tiến độ đạt các mục tiêu khí hậu của doanh nghiệp.

Microsoft có còn đạt được mục tiêu carbon âm năm 2030?

Năm 2020, Microsoft cam kết trở thành công ty “carbon negative” vào năm 2030 – tức là loại bỏ khỏi khí quyển nhiều CO₂ hơn lượng họ thải ra mỗi năm .

Để đạt mục tiêu đó, công ty phải đồng thời:

• Cắt giảm phát thải trong hoạt động và chuỗi cung ứng
• Vận hành trung tâm dữ liệu bằng điện không phát thải carbon
• Mở rộng các dự án loại bỏ carbon chất lượng cao

Thỏa thuận BioCirc giúp tăng thêm nguồn cung tín chỉ loại bỏ carbon cho trụ cột thứ ba. Tuy nhiên, 650.000 tấn vẫn là quy mô khá nhỏ so với tổng lượng phát thải của Microsoft, đặc biệt khi hạ tầng AI tiếp tục mở rộng.

Kết luận

Thỏa thuận với BioCirc cho thấy chiến lược loại bỏ carbon của Microsoft vẫn đang tiếp tục, bất chấp những báo cáo trước đó về việc tạm dừng các giao dịch.

Nhưng thương vụ này cũng phản ánh một thách thức ngày càng rõ ràng: AI đang làm tăng nhu cầu năng lượng và phát thải của ngành công nghệ. Việc Microsoft có đạt được mục tiêu carbon âm vào năm 2030 hay không sẽ phụ thuộc vào tốc độ họ có thể mở rộng năng lượng sạch và các dự án loại bỏ carbon bền vững – song song với sự bùng nổ của hạ tầng AI.