Northern Metropolis: tham vọng biến miền Bắc Hong Kong thành trung tâm công nghệ

Kế hoạch 5 năm đầu tiên của Hong Kong đặt Northern Metropolis ở vị trí trung tâm trong nỗ lực mở rộng nền kinh tế vượt ra ngoài lĩnh vực tài chính. Bản quy hoạch 2026–2030 hướng tới việc kết nối giáo dục, nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp và nhà ở tại các khu vực phía Bắc, gần Trung Quốc đại lục. Mục tiêu về đất đai và nhà ở rất lớn; tuy nhiên, thành công lâu dài sẽ tùy thuộc vào việc khu vực này có thực sự hình thành được một cụm công nghệ hoạt động hiệu quả và những cộng đồng đáng sống hay không.1811

Ba khu đại học gắn với công nghệ và đời sống

Kế hoạch đề xuất xây ba khu đại học tại San Tin, Hung Shui Kiu và Ta Kwu Ling. Thay vì chỉ xây các khuôn viên trường tách biệt, mô hình này kết hợp khu học xá với cơ sở công nghệ, công nghiệp và nơi ở. Mục tiêu là tạo điều kiện để giáo dục, nghiên cứu và doanh nghiệp kết nối với nhau trong toàn Northern Metropolis.1821

Chính quyền cũng cho biết sẽ áp dụng cách tiếp cận thành phố thông minh trong quy hoạch giao thông, nhà ở và tiện ích công cộng, đồng thời đơn giản hóa thủ tục phát triển. Chiến lược rộng hơn là tăng cường liên kết công nghệ với Trung Quốc đại lục và đưa Northern Metropolis thành một động lực tăng trưởng mới cho Hong Kong.58

Mục tiêu đất đai và nhà ở

Trong giai đoạn 2026–27 đến 2030–31, chính quyền đặt mục tiêu có khoảng 900 ha đất sẵn sàng triển khai tại Northern Metropolis. Theo kế hoạch, diện tích này có thể đáp ứng hơn 70.000 căn nhà và 1 triệu m² diện tích sàn phục vụ hoạt động kinh tế.3

Chỉ tiêu nhà ở tại Northern Metropolis khác với mục tiêu nhà ở công cộng trên toàn Hong Kong: thành phố dự kiến cung cấp khoảng 196.000 căn nhà ở công cộng trong 5 năm, trong đó có 30.000 căn nhà ở công cộng hạng nhẹ. Hai con số áp dụng cho phạm vi và nhóm nhà ở khác nhau, không nên cộng lại thành một chỉ tiêu duy nhất.19

Chất lượng nhà ở cũng được đưa vào chương trình. Chính quyền đặt mục tiêu xử lý các căn hộ chia nhỏ dưới chuẩn thông qua chế độ Nhà ở Cơ bản (Basic Housing Unit), với mục tiêu giải quyết tình trạng này trong các tòa nhà dân cư vào năm 2030.9

Huy động nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ

Kế hoạch dự kiến kết hợp đóng góp từ khu vực công và các cơ sở giáo dục. Chính quyền có thể hỗ trợ bằng nhiều hình thức, chẳng hạn miễn tiền phí chuyển nhượng đất và cho vay; các cơ sở giáo dục sau trung học có thể sử dụng khoản dự trữ hoặc những phương thức huy động vốn khác. Kế hoạch cũng đề xuất mời Hong Kong-Shenzhen Innovation and Technology Park Limited và San Tin Technopole Company Limited tham gia phát triển các khu đại học và một số hạng mục xây dựng liên quan.1218

Để thu hút doanh nghiệp và nhà đầu tư, chính quyền nêu các gói chính sách ưu đãi có thể gồm cấp đất, giảm phí chuyển nhượng đất, trợ cấp tài chính hoặc ưu đãi thuế. Đây là những biện pháp nhằm thu hút doanh nghiệp, không đồng nghĩa với cam kết đã được xác nhận rằng các nhà phát triển nhà ở tư nhân sẽ đầu tư một khoản cụ thể.15 Các tài liệu được dẫn không đưa ra một tổng mức vốn chung cho Northern Metropolis hay ước tính cụ thể về khoản đầu tư tư nhân cuối cùng.

Chính quyền cũng đề xuất luật riêng và điều chỉnh hành chính để cải thiện hiệu quả phát triển. Thủ tục nhanh hơn có thể giúp dự án tiến triển, nhưng tiến độ trên giấy tự nó không bảo đảm rằng viện nghiên cứu, doanh nghiệp tuyển dụng và cư dân sẽ cùng đến đúng lúc.325

Thị trường bất động sản: có thêm nguồn cung, nhưng chưa thể kết luận về giá

Việc có thêm đất phát triển và nhà ở có thể làm tăng nguồn cung trong dài hạn. Nếu doanh nghiệp công nghệ và công nghiệp xây dựng được hoạt động bền vững tại đây, nhu cầu nhà ở ở các khu vực lân cận cũng có thể được hỗ trợ. Tuy nhiên, đây mới là những khả năng, không phải dự báo chắc chắn về giá: thông tin hiện có không xác định giá bất động sản sẽ biến động ra sao.

Điều cần theo dõi là nhà ở, hạ tầng, việc làm và các dịch vụ thiết yếu có phát triển đồng nhịp hay không. Nếu nhà hoàn thành từ lâu trước khi doanh nghiệp và tiện ích cộng đồng hiện diện, các khu mới có thể cần thêm thời gian để trở thành nơi sinh sống và làm việc ổn định. Đây là rủi ro trong quá trình thực hiện, chứ chưa phải kết quả đã được chứng minh.

Đề xuất miễn thuế trước bạ cho một số gia đình có con nhỏ

Tách biệt với chỉ tiêu nhà ở tại Northern Metropolis, Địa chỉ Chính sách năm 2026 đề xuất miễn thuế trước bạ tối đa 20.000 đô la Hong Kong cho các gia đình đủ điều kiện mua nhà trong khoảng từ một năm trước đến hai năm sau khi sinh con. Chính sách hướng tới những gia đình đáp ứng điều kiện; riêng biện pháp này chưa cho thấy sẽ tạo thêm bao nhiêu nhu cầu mua nhà hay làm thị trường nói chung thay đổi ở mức nào.1023