Kinh tế máy móc của BlackRock: tham vọng lớn, dòng tiền AI còn nhỏ

Báo cáo The Machine-Native Economy của BlackRock phác họa một viễn cảnh trong đó các tác nhân AI tự mua dữ liệu, truy cập phần mềm và thuê năng lực điện toán. Để làm được việc đó mà không cần người dùng xác nhận từng lần, chúng có thể cần hạ tầng thanh toán hoạt động liên tục và có thể lập trình. BlackRock xem tài sản số, trong đó có stablecoin, là một phương án cho các khoản thanh toán giữa máy với máy; đây vẫn là luận điểm hướng tới tương lai, không phải bằng chứng cho thấy thương mại do AI đã phát triển rộng rãi. 410

Stablecoin là phương tiện thanh toán được đề xuất

Một tác nhân AI có thể cần thực hiện nhiều khoản thanh toán nhỏ để gọi dịch vụ phần mềm, lấy dữ liệu hoặc sử dụng tài nguyên tính toán. Theo luận điểm của BlackRock, mạng thanh toán có thể lập trình và tài sản số sẽ phù hợp với kiểu giao dịch tự động này. Báo cáo xem stablecoin là một trong những công cụ có thể dùng để thanh toán và quyết toán, chứ không khẳng định tác nhân AI hiện chiếm phần đáng kể trong hoạt động stablecoin. 10

Các bài viết về báo cáo nêu Ethereum và Arc của Circle như những hạ tầng quyết toán tiềm năng, đồng thời đề cập x402 của Coinbase như một giao thức mới nổi dành cho thanh toán do máy khởi tạo. Đây là những thành phần trong đề xuất hạ tầng, chưa phải bằng chứng rằng thương mại tự động đã mở rộng trên các mạng này. 7

Các con số về stablecoin cũng cần được đặt đúng phạm vi: lượng stablecoin đang lưu hành vượt 300 tỷ USD, còn khối lượng giao dịch điều chỉnh năm 2025 vượt 11.000 tỷ USD. Đây là số liệu của hoạt động stablecoin nói chung, không phải tổng tiền do tác nhân AI thanh toán. 212

Token hóa năng lực điện toán: cơ hội tiềm năng, chưa phải thị trường trưởng thành

BlackRock cũng xem xét khả năng biểu diễn quyền sử dụng năng lực điện toán dưới dạng token, để các quyền này có thể được giao dịch, tài trợ hoặc dùng làm tài sản bảo đảm. Nếu thành hình, đây có thể là một ứng dụng tài sản số mới; nhưng các nguồn hiện có mô tả ý tưởng này như một cơ hội đang được bàn đến, chứ không phải một thị trường đã có hoạt động giao dịch ổn định. 1334

Dự báo doanh thu kết hợp của các doanh nghiệp điện toán đám mây đạt khoảng 1.100 tỷ USD mỗi năm vào năm 2030 cho thấy quy mô tiềm năng của nền kinh tế điện toán. Con số này là dự báo doanh thu của ngành điện toán đám mây, không phải dự báo doanh thu từ năng lực điện toán được token hóa. 213

Các phản hồi và ví dụ: điều gì đã được ghi nhận?

Raoul Pal công khai đồng tình với trọng tâm của BlackRock về stablecoin và năng lực điện toán được token hóa. Ông cho rằng nền kinh tế máy móc có thể còn bao gồm danh tính, hợp đồng và các nguồn lực khác. Đây là cách nhìn rộng hơn của Pal, không phải bằng chứng rằng những thị trường bổ sung ấy đã hình thành. 41

Một bài viết dẫn dữ liệu từ XRPL AI Hub cho biết các tác nhân dùng XRP Ledger ngày càng quyết toán bằng stablecoin được quản lý thay vì XRP. Đây là ví dụ được đưa ra để minh họa cho luận điểm rộng hơn, nhưng thông tin hiện có không đủ để định lượng mức dịch chuyển hoặc đánh giá mức độ đại diện của xu hướng này. 33

Các nguồn được cung cấp xác nhận x402 là giao thức do Coinbase dẫn dắt, nhưng không đủ căn cứ để khẳng định Brian Armstrong đã có phản hồi công khai cụ thể về báo cáo của BlackRock. 7

Phép thử thực tế: hoạt động x402 không đồng nghĩa với chi tiêu của AI

TRM Labs ghi nhận khoảng 52,7 triệu USD qua 198,9 triệu giao dịch quyết toán được các bên hỗ trợ x402 đã biết xử lý trên Base, Solana và Polygon kể từ tháng 5-2025. Tuy nhiên, tổng này đo hoạt động qua các bên hỗ trợ giao thức, chứ không xác nhận rằng toàn bộ giao dịch là mua bán do tác nhân AI tự thực hiện. 17

Khi sàng lọc hoạt động thương mại x402, TRM Labs ước tính khoảng 0,6%–7,5% có vẻ là giao dịch do tác nhân AI thực hiện. Một bài viết khác đưa ra mức chi tiêu thanh toán của AI khoảng 5.000–11.000 USD mỗi tháng. Đây là ước tính trong phạm vi cụ thể, không phải phép đo đầy đủ và chắc chắn về mọi khoản chi của tất cả tác nhân AI. 117

Sự khác biệt này rất quan trọng: số lượng giao dịch lớn hoặc tổng giá trị quyết toán cao cho thấy hạ tầng thanh toán đang được sử dụng, nhưng không chứng minh tác nhân tự động là động lực chính. Luận điểm của BlackRock có thể mô tả một nguồn cầu tiềm năng trong tương lai; còn bằng chứng được trích dẫn ở đây cho thấy thương mại AI đã xác thực vẫn đang ở giai đoạn đầu. 117