iPhone sắp có tính năng tự khóa khi bị giật: Cuộc đua chống cướp giật đường phố

Khi hệ thống xác nhận khả năng cao là một vụ cướp, nó sẽ khóa màn hình ngay lập tức và có thể áp dụng các hạn chế bổ sung cho các thao tác nhạy cảm – về cơ bản là "đóng băng" thiết bị trước khi kẻ trộm có thể truy cập ứng dụng ngân hàng, tài khoản hoặc dữ liệu cá nhân .

So sánh với Theft Detection Lock của Android

Google đã triển khai một khả năng tương tự. Theft Detection Lock, có sẵn trên các thiết bị chạy Android 10 trở lên, cũng sử dụng cảm biến chuyển động của điện thoại kết hợp với AI trên thiết bị để phát hiện khi ai đó giật điện thoại và bỏ chạy, tự động khóa màn hình .

Triết lý phát hiện cốt lõi là giống nhau: theo dõi gia tốc kế để phát hiện cú giật đột ngột, sau đó khóa thiết bị ngay lập tức. Cả hai hệ thống đều được thiết kế để bảo vệ khoảnh khắc ngắn ngủi khi điện thoại đang mở khóa và được sử dụng – thời điểm mà bọn trộm nhắm đến .

Tuy nhiên, cách triển khai được đồn đoán của Apple khác với Android ở một số điểm đáng chú ý:

• Tích hợp hệ sinh thái: Apple bổ sung khoảng cách với Apple Watch như một tín hiệu riêng biệt để xác nhận người dùng đã bị tách khỏi iPhone . Hệ thống của Android dựa vào dữ liệu gia tốc kế kết hợp với thay đổi trạng thái Wi-Fi và Bluetooth, nhưng không sử dụng kiểm tra khoảng cách với thiết bị đeo theo cách tương tự .
• Nhận thức về địa điểm quen thuộc: Apple dường như đang kết hợp bối cảnh vị trí theo kiểu Bảo vệ thiết bị bị đánh cắp, sử dụng mạng Wi-Fi đã biết và địa điểm thường xuyên để đánh giá xem chuyển động giật có đáng ngờ hay không . Google không công khai tài liệu về việc Theft Detection Lock đưa ra quyết định dựa trên vị trí.
• Tình trạng phát triển: Tính năng của Google đã ra mắt vào cuối năm 2024 và hiện có sẵn – mặc dù nó không được bật theo mặc định và yêu cầu người dùng phải bật thủ công . Phiên bản của Apple vẫn chỉ tồn tại trong các tham chiếu mã, chưa có thông báo chính thức hay lịch trình phát hành được xác nhận .

"Bài toán kinh tế" thúc đẩy các vụ cướp giật

Để hiểu tại sao những tính năng này lại quan trọng, cần phải xem xét thị trường ngầm. Một cuộc điều tra của Wired được nhiều báo cáo trích dẫn đã tiết lộ một thực tế kinh tế rõ ràng: một chiếc iPhone bị khóa chỉ có thể bán dưới dạng linh kiện, mang lại cho kẻ trộm khoảng 50 đến 200 USD. Tuy nhiên, một chiếc iPhone đã mở khóa có thể bán với giá từ 500 đến 1.000 USD .

Khoản chênh lệch 300–800 USD này chính là toàn bộ mô hình kinh doanh đằng sau sự gia tăng của nạn cướp giật. Kẻ trộm cần điện thoại được mở khóa để có quyền truy cập ngay vào ứng dụng ngân hàng, thông tin xác thực Apple Pay và thông tin cá nhân trước khi nạn nhân kịp khóa thiết bị từ xa qua Find My . Các nhà nghiên cứu bảo mật tại Infoblox phát hiện ra rằng một hệ sinh thái ngầm trên Telegram đã xuất hiện đặc biệt để biến những chiếc iPhone "cục gạch" bị khóa thành những thiết bị có thể bán được thông qua các kỹ thuật lừa đảo và công cụ mở khóa .

Ngay cả điện thoại bị khóa vẫn giữ được một số giá trị – các báo cáo chỉ ra rằng chúng có thể thu về khoảng 30% giá của một chiếc điện thoại đã mở khóa khi bị tháo dỡ lấy linh kiện tại các thị trường như khu điện tử Huaqiangbei ở Thâm Quyến – nhưng khoản tiền thực sự đòi hỏi một phiên hoạt động đang mở khóa .

Nền tảng công nghệ kế thừa

Tính năng chống cướp giật mới này mở rộng cuộc chiến leo thang kéo dài nhiều năm của Apple chống lại nạn trộm cắp iPhone. Năm 2013, Khóa kích hoạt (Activation Lock) trong iOS 7 đã khiến iPhone bị đánh cắp không thể sử dụng được nếu không có thông tin xác thực iCloud của chủ sở hữu, làm giảm mạnh giá trị bán lại . Tiếp theo sau đó là tính năng Bảo vệ thiết bị bị đánh cắp (Stolen Device Protection), yêu cầu xác thực sinh trắc học cho các hành động nhạy cảm như thay đổi mật khẩu Apple ID khi điện thoại ở xa các địa điểm quen thuộc .

Tính năng tự động khóa này chuyển thời điểm phòng thủ sớm hơn nữa – từ "sau khi phát hiện ra vụ trộm" thành "ngay khi vụ trộm xảy ra". Nếu nó hoạt động như tin đồn, kẻ trộm sẽ chỉ có vài mili giây để truy cập trước khi màn hình khóa, khiến thiết bị gần như vô dụng như thể nó đã bị đánh cắp khi đang ở trạng thái khóa.

Khi nào ra mắt?

Apple chưa công bố tính năng này và các báo cáo hoàn toàn dựa trên mã nguồn được phát hiện trong các bản dựng nội bộ . Chưa có ngày phát hành nào được xác nhận và tính năng này có thể thay đổi hoặc bị hủy bỏ hoàn toàn trước khi xuất xưởng. Nếu Apple tuân theo chu kỳ thường niên điển hình của mình, khả năng này có thể xuất hiện trong một bản cập nhật iOS trong tương lai – có thể cùng với phần cứng iPhone mới – nhưng không có gì được đảm bảo cho đến khi công ty chính thức công bố.