Bên trong thỏa thuận hơn 40 tỷ USD để Anthropic thuê siêu máy tính Colossus của xAI

Nhưng ý nghĩa của thương vụ này không chỉ nằm ở con số khổng lồ. Nó phản ánh một thay đổi lớn trong ngành: hạ tầng AI – đặc biệt là cụm GPU khổng lồ – đang trở thành một loại dịch vụ có thể bán cho đối thủ cạnh tranh.

Thỏa thuận Anthropic – xAI hoạt động như thế nào

Anthropic đã giành quyền sử dụng toàn bộ năng lực tính toán của trung tâm dữ liệu Colossus 1 gần Memphis, bang Tennessee (Mỹ). Cơ sở này được ước tính cung cấp khoảng 300 megawatt điện cho các tác vụ AI, tương đương một cụm siêu máy tính GPU khổng lồ.

Những điểm chính của thỏa thuận gồm:

• Thanh toán hàng tháng: khoảng 1,25 tỷ USD cho tài nguyên tính toán.
• Thời hạn hợp đồng: kéo dài đến tháng 5/2029.
• Thuê toàn bộ trung tâm: Anthropic được quyền sử dụng toàn bộ công suất của Colossus 1.

Nguồn sức mạnh tính toán này chủ yếu dùng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI Claude, vốn cần hàng trăm nghìn GPU cho cả quá trình đào tạo lẫn chạy suy luận phục vụ người dùng.

Trong cuộc đua AI hiện nay, các công ty không chỉ cạnh tranh về thuật toán mà còn về khả năng tiếp cận GPU, điện năng và trung tâm dữ liệu — những yếu tố ngày càng trở thành “nút thắt cổ chai”.

Vì sao hợp đồng có thể trị giá hơn 40 tỷ USD

Con số khổng lồ này thực ra đến từ phép tính khá đơn giản:

• 1,25 tỷ USD mỗi tháng
• kéo dài khoảng 3 năm (từ 2026 đến tháng 5/2029)

Nếu tính theo mức tối đa, tổng giá trị có thể đạt khoảng 45 tỷ USD.

Tuy nhiên nhiều báo cáo chỉ nói “hơn 40 tỷ USD” thay vì con số đầy đủ vì:

• Một số tháng đầu có thể được giảm giá khi hệ thống tăng công suất dần.
• Hợp đồng được cho là có điều khoản hủy với thông báo trước 90 ngày từ bất kỳ bên nào.

Do đó, con số hơn 40 tỷ USD nên được hiểu là giá trị tiềm năng của hợp đồng, không phải doanh thu chắc chắn.

“Neocloud”: mô hình kinh doanh mới của hạ tầng AI

Một điểm đáng chú ý là chiến lược của xAI trong thương vụ này.

Thay vì sử dụng toàn bộ cụm GPU để huấn luyện các mô hình của riêng mình, xAI cho các công ty AI khác thuê năng lực tính toán. Mô hình này giống với một nhà cung cấp cloud chuyên cho AI, đôi khi được gọi là “neocloud”.

Trong mô hình này:

• Công ty xây dựng các trung tâm dữ liệu GPU cực lớn.
• Một phần dùng để huấn luyện mô hình nội bộ.
• Phần công suất dư được bán cho các công ty AI khác.

Theo TechCrunch, điều này biến xAI từ một bên tiêu thụ tài nguyên tính toán thành nhà cung cấp tài nguyên — một cách nhanh chóng để kiếm tiền từ hạ tầng đã đầu tư hàng tỷ USD.

Vì sao xAI có thể cho thuê Colossus 1

Một lý do quan trọng là xAI đã chuyển phần lớn việc huấn luyện mô hình của mình sang trung tâm dữ liệu mới hơn: Colossus II.

Điều đó giúp công ty giải phóng Colossus 1 để cho thuê mà không ảnh hưởng đến quá trình phát triển các mô hình AI của họ.

Đối với Anthropic, thỏa thuận này giải quyết vấn đề khác: tìm đủ năng lực tính toán để mở rộng Claude khi nhu cầu tăng nhanh.

Bối cảnh: Grok đang gặp khó khăn về tăng trưởng

Thời điểm ký kết hợp đồng cũng trùng với các báo cáo cho thấy chatbot Grok của xAI đang mất đà so với các đối thủ.

Theo dữ liệu phân tích bên thứ ba:

• Lượt tải ứng dụng Grok giảm gần 60% từ tháng 1 đến tháng 4/2026.
• Tổng lượt cài đặt giảm từ hơn 20 triệu xuống khoảng 8,3 triệu.

Ngoài ra, một số khảo sát cho thấy tỷ lệ người dùng trả phí rất thấp tại Mỹ.

Dù đây không phải dữ liệu chính thức từ xAI, các con số này cho thấy vì sao bán hạ tầng tính toán có thể là chiến lược quan trọng.

Nếu một công ty đã xây dựng các cụm GPU khổng lồ, việc cho thuê chúng đảm bảo phần cứng vẫn tạo ra doanh thu ngay cả khi sản phẩm AI của chính họ chưa tăng trưởng mạnh.

Điều thương vụ này nói lên về ngành AI

Thỏa thuận Anthropic – xAI phản ánh một số xu hướng lớn:

1. Sức mạnh tính toán đang trở thành tài nguyên chiến lược.
Các công ty AI cạnh tranh gay gắt để giành GPU, điện năng và trung tâm dữ liệu.

2. Hạ tầng AI đang trở thành một sản phẩm kinh doanh riêng.
Các cụm GPU lớn có thể được bán hoặc cho thuê giống như dịch vụ cloud truyền thống.

3. Đối thủ vẫn có thể hợp tác ở tầng hạ tầng.
Ngay cả khi xây dựng các mô hình cạnh tranh, các công ty AI vẫn có thể phụ thuộc vào năng lực tính toán của nhau.

Nói cách khác, cuộc đua AI hiện nay không chỉ xoay quanh mô hình hay dữ liệu — mà còn xoay quanh ai sở hữu và kiểm soát các “siêu máy tính” của thời đại AI.