Dầu Saudi Arabia bán sang châu Á tăng mạnh, nhưng phải qua được Hormuz

Gần 100 triệu thùng dầu là một tín hiệu đáng chú ý với các nhà máy lọc dầu châu Á đang lo nguồn cung thắt chặt. Theo Bloomberg ngày 24/9, Saudi Arabia đã bán gần mức này cho khách hàng trong khu vực kể từ giữa tuần trước, với kế hoạch giao hàng vào tháng 10 và 11 qua eo biển Hormuz. Nhưng bán được dầu chưa có nghĩa là vận chuyển được dầu: các chuyến hàng vẫn phải đi qua tuyến đường biển chịu rủi ro do xung đột. 2

Vì sao Saudi Arabia chuyển hướng xuất khẩu?

Đường ống Đông–Tây đưa dầu thô qua lãnh thổ Saudi Arabia tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, nhờ đó tàu xuất khẩu không phải đi qua Hormuz. Tuyến này phải ngừng hoạt động sau vụ tấn công ngày 10/9. Trước khi bị hư hại, đường ống vận chuyển khoảng 4–5 triệu thùng mỗi ngày. Đây trước hết là sự gián đoạn đường đưa dầu tới cảng xuất khẩu, không tự nó chứng minh sản lượng khai thác đã giảm tương ứng. 58

Khi tuyến tránh Hormuz bị ảnh hưởng, bán thêm dầu để vận chuyển qua eo biển này là một cách khác để Saudi Arabia tiếp cận khách hàng. Theo Bloomberg, bên mua gồm các nhà máy lọc dầu và chế biến dầu tại Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tuy nhiên, lựa chọn đó cũng đặt khâu giao hàng trước rủi ro trên tuyến biển đang bị xung đột tác động. 214

Đường ống chạy lại, nhưng chưa phục hồi hoàn toàn

Reuters đưa tin đường ống đã khởi động lại vào ngày 22/9, song quá trình phục hồi đầy đủ có thể mất 6–8 tuần. Trước đó, Bloomberg cho biết Saudi Aramco đang tìm cách đi vòng qua đoạn bị hư hại để khôi phục một phần công suất trước. Mục tiêu đưa dòng dầu trở lại ở mức đáng kể vào ngày 26/9 vẫn chỉ là mục tiêu, không phải xác nhận rằng lưu lượng đã về mức trước vụ tấn công. 1315

Triển vọng khôi phục tuyến đường ống đã phần nào xoa dịu lo ngại thiếu hụt nguồn cung và gây sức ép giảm lên giá dầu. Dù vậy, thị trường chưa thể coi việc sửa chữa đã hoàn tất hay giá dầu sẽ tiếp tục hạ. 4

Châu Á được giải tỏa đến đâu?

Bloomberg nhận định các thương vụ có thể giúp châu Á tránh một đợt thiếu hụt nguồn cung cận kề. Các báo cáo cũng cho biết Aramco đề nghị thu xếp giao dầu cho khách hàng, điều có thể giúp những bên mua ngần ngại tự tổ chức chuyến tàu qua vùng Vịnh. Việc thu xếp vận chuyển, dù vậy, không loại bỏ nguy cơ chậm trễ hoặc mất an toàn trên hành trình. 22123

Cần đặt con số gần 100 triệu thùng vào đúng bối cảnh: đó là tổng lượng dầu đã bán theo hợp đồng, không phải mức tăng nguồn cung trong một ngày. Nếu phân đều 100 triệu thùng cho hai tháng 10 và 11, lượng này tương đương khoảng 1,64 triệu thùng/ngày; riêng số liệu bán hàng cũng chưa cho biết bao nhiêu trong đó là lượng xuất khẩu tăng thêm so với dự kiến ban đầu. 2

Với các nhà máy lọc dầu và thị trường dầu, ba mốc cần phân biệt là đã bán, đã bốc lên tàu và đã giao đến nơi. Các hợp đồng mới có thể cải thiện kỳ vọng trước mắt, còn sự giải tỏa bền vững phụ thuộc vào dòng dầu ổn định qua đường ống Đông–Tây và việc tàu chở dầu đi qua Hormuz an toàn. 12