Ukraine mở rộng chiến tranh bằng drone với các đòn đánh sâu vào hậu phương Nga

Các hoạt động drone gần đây của Ukraine tại những vùng lãnh thổ bị Nga kiểm soát cho thấy Kyiv đang chuyển sang tấn công chính xác vào các mục tiêu quân sự giá trị cao ở phía sau chiến tuyến, thay vì chỉ nhắm vào lực lượng trực tiếp trên mặt trận.

Trong tháng 5, hai cuộc tấn công đáng chú ý đã nhắm vào: một trung tâm huấn luyện UAV của Nga tại Snizhne (Donetsk) và trụ sở Cơ quan An ninh Liên bang Nga – FSB – gần Henichesk ở vùng Kherson bị chiếm đóng.

Nhìn chung, các chiến dịch này phản ánh một chiến lược rõ ràng: phá vỡ năng lực drone của Nga, làm gián đoạn hệ thống chỉ huy và làm suy yếu mạng lưới phòng không phía sau chiến trường.

Tấn công trung tâm huấn luyện UAV ở Snizhne

Trong đêm 19–20/5, các đơn vị vận hành drone thuộc Lực lượng Hệ thống Không người lái (Unmanned Systems Forces) của Ukraine, phối hợp với Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), đã tấn công một cơ sở quân sự tại thành phố Snizhne, tỉnh Donetsk, nơi Nga sử dụng để huấn luyện phi công drone và sản xuất linh kiện UAV.

Theo phía Ukraine, cuộc tấn công đã phá hủy khu phức hợp huấn luyện và sản xuất, khiến ít nhất 65 quân nhân Nga thiệt mạng, trong đó có người đứng đầu trung tâm huấn luyện.

Các báo cáo cho biết cơ sở này đảm nhiệm nhiều chức năng cùng lúc:

• Huấn luyện học viên và người điều khiển drone quân sự
• Sản xuất hoặc sửa chữa linh kiện UAV
• Là nơi đóng quân của một số đơn vị liên quan đến lực lượng đặc nhiệm Nga

Các nhà phân tích nguồn mở (OSINT) cho biết cơ sở này nằm gần mỏ than Udarnik đã ngừng hoạt động trong thành phố và được chuyển đổi thành trung tâm huấn luyện và sản xuất drone.

Cuộc tấn công được cho là sử dụng nhiều drone tấn công tầm trung, đánh trúng các tòa nhà huấn luyện và triển khai UAV, gây ra các đám cháy lớn và thiệt hại nặng – hình ảnh được lan truyền trên mạng sau vụ tấn công.

Việc nhắm vào một trung tâm huấn luyện thay vì các đơn vị đang chiến đấu cho thấy mục tiêu của Ukraine là làm suy giảm năng lực drone của Nga trong tương lai, chứ không chỉ ảnh hưởng tức thời đến chiến trường.

Tấn công trụ sở FSB gần Henichesk

Trong một chiến dịch riêng tại vùng Kherson đang bị Nga kiểm soát, drone Ukraine đã tấn công trụ sở FSB tại làng Henicheska Hirka gần thành phố Henichesk. Hoạt động này do đơn vị Trung tâm Tác chiến Đặc biệt “A” (Alpha) của SBU thực hiện.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết cuộc tấn công đã gây khoảng 100 thương vong cho phía Nga (bao gồm cả tử vong và bị thương) và phá hủy một hệ thống phòng không Pantsir‑S1 được triển khai để bảo vệ cơ sở.

Pantsir‑S1 là hệ thống phòng không cơ động của Nga, được thiết kế để đánh chặn máy bay, tên lửa và drone. Nó thường được bố trí bảo vệ các trung tâm chỉ huy và cơ sở hậu cần quan trọng.

Việc phá hủy hệ thống này không chỉ gây thiệt hại cho trụ sở FSB mà còn làm suy yếu lớp phòng không tại khu vực, khiến khu vực dễ bị các đòn tấn công tiếp theo.

Theo các báo cáo, cơ sở này bị đánh trúng trong một chiến dịch drone phối hợp duy nhất, cho thấy khả năng của Ukraine xuyên thủng các khu vực được bảo vệ trong lãnh thổ bị chiếm đóng.

Những gì các cuộc tấn công này cho thấy về chiến lược drone của Ukraine

Hai cuộc tấn công cho thấy một số xu hướng rõ rệt trong cách Ukraine đang phát triển học thuyết tác chiến bằng drone.

1. Nhắm vào toàn bộ “hệ sinh thái drone”

Ukraine ngày càng tập trung vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ hoạt động drone của Nga – bao gồm trường huấn luyện, xưởng sản xuất và trung tâm chỉ huy – thay vì chỉ tiêu diệt drone trên chiến trường.

Cách tiếp cận này nhằm phá vỡ toàn bộ chuỗi từ đào tạo đến triển khai UAV.

2. Tấn công chính xác sâu trong lãnh thổ bị chiếm đóng

Cả hai mục tiêu đều nằm sâu phía sau tiền tuyến trong các khu vực do Nga kiểm soát, cho thấy khả năng ngày càng tăng của Ukraine trong việc tiến hành các cuộc tấn công chính xác từ khoảng cách xa bằng hệ thống không người lái.

Điều này mở rộng phạm vi chiến trường và buộc Nga phải bảo vệ cả các trung tâm hậu cần và hành chính ở sâu trong hậu phương.

3. Kết hợp tình báo với lực lượng drone

Các chiến dịch này được thực hiện nhờ sự phối hợp giữa:

• Lực lượng Hệ thống Không người lái của quân đội Ukraine
• Cơ quan An ninh Ukraine (SBU)

Sự phối hợp đó cho thấy nhiều cuộc tấn công drone dựa trên quá trình thu thập tình báo và xác định mục tiêu kéo dài, đặc biệt đối với các địa điểm như trung tâm huấn luyện hoặc trụ sở chỉ huy.

4. Tấn công phòng không cùng lúc với mục tiêu chỉ huy

Việc phá hủy hệ thống Pantsir‑S1 trong cuộc tấn công ở Kherson cho thấy một chiến thuật đang nổi lên: đánh vào hệ thống phòng không cùng lúc với cơ sở chỉ huy.

Khi lớp phòng thủ bị loại bỏ, khu vực đó sẽ dễ bị tấn công tiếp bằng drone hoặc tên lửa.

Vai trò ngày càng lớn của drone trong cuộc chiến

Các chiến dịch ở Snizhne và Henichesk là một phần của xu hướng lớn hơn trong cuộc chiến Ukraine: sự bùng nổ của chiến tranh dựa trên hệ thống không người lái.

Cả Ukraine và Nga hiện phụ thuộc rất nhiều vào drone cho nhiệm vụ trinh sát, chỉ thị mục tiêu và tấn công. Tuy nhiên, Ukraine ngày càng nhấn mạnh các cuộc tấn công drone tầm trung và tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự, trung tâm chỉ huy và hậu cần ở sâu phía sau chiến tuyến.

Nếu xu hướng này tiếp tục, các cuộc tấn công bằng drone vào trung tâm huấn luyện, trụ sở chỉ huy và hệ thống phòng không có thể sẽ trở thành một phần ngày càng quan trọng của chiến trường trên không trong cuộc xung đột Nga–Ukraine.