Toyota vẫn là số 1, nhưng H1 2026 doanh số giảm lần đầu sau 2 năm: Chuyện gì đã xảy ra?

Nguyên Nhân Chính Khiến Doanh Số Giảm: Trung Quốc, Trung Đông và Sự Chuyển Giao Thế Hệ Xe RAV4

Trung Quốc — "cục tạ" lớn nhất. Doanh số của Toyota tại Trung Quốc đã giảm mạnh 17,1% trong nửa đầu năm, chỉ đạt 694.700 xe. Riêng tháng 6, doanh số giảm tới 27% . Sự cạnh tranh khốc liệt từ các nhà sản xuất xe điện nội địa (BYD và các hãng khác), giá xăng tăng, và xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang xe thuần điện (BEV) đã làm xói mòn nhu cầu đối với các dòng xe hybrid và xăng truyền thống của Toyota . Đáng chú ý, không một hãng xe Nhật Bản lớn nào tăng trưởng được tại Trung Quốc trong giai đoạn này.

Trung Đông — bất ổn và sụp đổ. Doanh số tại Trung Đông giảm khoảng 1/3 trong tháng 3 và tiếp tục yếu trong suốt nửa đầu năm . Riêng tháng 5, doanh số tại đây đã giảm tới 38,6% . Các hãng tin như Bloomberg và Reuters cho rằng nguyên nhân trực tiếp là "bất ổn tại Trung Đông", bao gồm căng thẳng địa chính trị và các gián đoạn liên quan đến xung đột với Iran, ảnh hưởng đến các tuyến vận chuyển và chuỗi cung ứng . Xuất khẩu của Toyota sang Trung Đông đã giảm hơn 90% trong tháng 4 .

Sự chuyển giao thế hệ RAV4. Việc thay đổi thế hệ dòng xe bán chạy nhất của Toyota, RAV4, đã gây ra gián đoạn sản xuất và giao hàng trên toàn cầu, đặc biệt là tại nhà máy lắp ráp ở Kentucky (Mỹ) . Một phát ngôn viên của Toyota cho biết đây là vấn đề về nguồn cung chứ không phải vấn đề về nhu cầu, và nguyên nhân là do khoảng trống sản xuất trong quá trình chuyển đổi dây chuyền .

Thị trường Mỹ và các thị trường khác. Doanh số tại Mỹ cũng giảm -8,5% trong tháng 3 và giảm 7,2% trong cả tháng, nhưng mức độ ít nghiêm trọng hơn so với Trung Quốc hay Trung Đông .

Yếu Tố Bù Đắp: Doanh Số Xe Điện Hóa Tăng Vọt và Nhu Cầu Nhật Bản Phục Hồi

Doanh số xe điện hóa (xEV) tăng vọt. Toyota và Lexus đã bán được 2.707.302 xe điện hóa trên toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 — tăng 9,1% so với cùng kỳ, chiếm hơn 54% tổng doanh số . Doanh số xe thuần điện (BEV) tăng tới 135% lên 193.172 xe, chủ yếu đến từ thị trường nước ngoài . Tại châu Âu, xe điện hóa đạt mức kỷ lục 87% doanh số, và doanh số BEV tăng hơn gấp đôi (+113%) . Tại Nhật Bản, doanh số xe điện của Toyota đã tăng vọt 3.300% trong quý 1 (lên hơn 7.000 xe), nhờ các chính sách trợ cấp mới giúp Toyota vượt qua BYD ngay trên sân nhà .

Nhu cầu nội địa Nhật Bản phục hồi mạnh mẽ. Doanh số tại Nhật Bản tăng gần 10% trong tháng 6 (đạt 194.295 xe) . Tính chung cả nửa năm, doanh số tại Nhật tăng 5,3% lên khoảng 1,09 triệu xe . Toyota đã giành thêm thị phần tại quê nhà và tiếp tục là nhà sản xuất bán chạy nhất Nhật Bản trong nửa đầu năm, dẫn đầu là mẫu xe Yaris .

Nhờ sự kết hợp giữa tỷ lệ xe điện hóa cao và thị trường nội địa vững chắc, Toyota đã tránh được một đợt giảm doanh số toàn cầu sâu hơn.

So Sánh Với Các Hãng Xe Nhật Bản Khác

Tổng doanh số toàn cầu của tám nhà sản xuất ô tô lớn nhất Nhật Bản đã giảm 2,3% trong nửa đầu năm, xuống còn 11,92 triệu xe, với 6/8 hãng báo cáo sự sụt giảm .

Trung Quốc là điểm yếu chung. Doanh số của Toyota tại Trung Quốc giảm 17,1%, Nissan giảm 15%, và Honda giảm mạnh nhất trong ba hãng với 34,7% . Không một hãng xe Nhật Bản lớn nào có thể tăng trưởng tại Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026.

Suzuki là một ngoại lệ hiếm hoi. Hãng này đã ghi nhận doanh số nửa đầu năm cao kỷ lục, nhờ nhu cầu mạnh mẽ tại Ấn Độ, thị trường mà Suzuki đang chiếm vị thế thống trị . Daihatsu cũng tăng trưởng nhờ mẫu xe Move được thiết kế lại bán chạy tại Nhật .

Tổng Kết

Nhìn chung, nửa đầu năm 2026 của Toyota có phần trầm lắng hơn nhưng vẫn dẫn đầu ngành. Sự tăng trưởng vượt bậc của mảng xe điện hóa (hiện chiếm đa số với hơn 54% doanh số) cùng với nhu cầu nội địa Nhật Bản mạnh mẽ đã bù đắp cho những tổn thất nặng nề từ Trung Quốc và Trung Đông. Trong khi đó, các đối thủ như Nissan và Honda có ít sự đa dạng hóa hơn để bù đắp cho sự sụt giảm của họ, còn Suzuki đã tạo ra một điểm sáng với chiến lược tập trung vào Ấn Độ. Bối cảnh chung của ngành công nghiệp ô tô cũng không mấy khả quan: tổng doanh số của 20 nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới đã giảm 2,8% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 37,3 triệu xe trong nửa đầu năm 2026 .