Đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn trong tuần kết thúc ngày 16/10 đã tạo ra khoảng 32 tỷ USD lãi tạm tính cho những nhà đầu tư đặt cược giá giảm. Con số này được Bloomberg tính từ dữ liệu của S3 Partners, trong lúc chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm hơn 12% trong bảy ngày và kéo dài chuỗi giảm lên tám phiên. Đây là mức lãi gộp trên giấy, không phải số tiền chắc chắn đã được chốt sau khi đóng vị thế và tính các chi phí liên quan.
1
22
Vì sao giá giảm lại có lợi cho bên bán khống?
Bán khống là cách giao dịch trong đó nhà đầu tư vay cổ phiếu để bán trước, với hy vọng mua lại sau đó ở mức giá thấp hơn. Nếu giá cổ phiếu đi xuống, số tiền cần để mua lại sẽ ít hơn, khiến giá trị của vị thế bán khống tăng lên.
Vì vậy, 32 tỷ USD là ước tính tổng lãi tạm tính theo biến động giá. Con số này không có nghĩa mọi nhà đầu tư bán khống đều có lãi, cũng không đồng nghĩa toàn bộ khoản lãi đã thành tiền thực nhận.
1
Quỹ phòng hộ chịu sức ép khi giao dịch AI đảo chiều
Ở chiều ngược lại, nhiều quỹ phòng hộ đang nắm giữ cổ phiếu liên quan đến AI bị ảnh hưởng khi các vị thế này bị thu hẹp. Theo ghi chú của bộ phận môi giới chính Goldman Sachs được Reuters dẫn lại, các quỹ dài-ngắn cơ bản toàn cầu — nhóm vừa mua cổ phiếu kỳ vọng tăng giá, vừa bán khống cổ phiếu kỳ vọng giảm giá — mất 2,9% tính đến ngày 15/10 và ghi nhận một ngày thua lỗ trong từng ngày giao dịch của tuần đó. Các quỹ chọn cổ phiếu tập trung vào châu Á được báo cáo giảm 6,8% trong đầu tháng. Hai mức giảm này thuộc các khoảng thời gian khác nhau, không nên so sánh trực tiếp như cùng một kỳ đo.
3
2
Một báo cáo khác về dữ liệu Goldman Sachs cho biết các quỹ phòng hộ bán ròng cổ phiếu AI toàn cầu trong năm phiên liên tiếp, từ ngày 8 đến 14/10. Đợt bán này đảo ngược lượng mua ròng tích lũy từ đầu năm 2025. Điều đó mô tả sự thay đổi trong cán cân mua-bán, chứ không có nghĩa các quỹ đã bán hết mọi cổ phiếu AI họ nắm giữ hoặc toàn bộ nhà đầu tư đã rút khỏi lĩnh vực này.
10
Vì sao cổ phiếu chip và AI bị bán mạnh?
Nhà đầu tư ngày càng đặt câu hỏi liệu khoản chi khổng lồ cho hạ tầng AI có thể tạo ra lợi nhuận đủ nhanh để оправдан? Không. Viết lại: có thể tạo ra lợi nhuận đủ nhanh để tương xứng hay không. Trong khi đó, lo ngại lạm phát và chi phí vay cao gây thêm áp lực lên tâm lý thị trường; lãi suất và chi phí vốn tăng cũng khiến những doanh nghiệp phụ thuộc vào vay nợ để mở rộng hạ tầng AI bị soi xét kỹ hơn.
17
20
Sức ép xuất hiện ở cả Mỹ lẫn châu Á. Ngày 16/10, chỉ số Nasdaq Composite giảm 2,14%, đưa mức giảm trong tuần lên khoảng 4,5%. Nhà đầu tư tiếp tục cân nhắc ảnh hưởng của lãi suất cao và khoản nợ liên quan đến AI đối với cổ phiếu công nghệ.
20
Tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi giảm 7,57% trong phiên 15/10; có lúc chỉ số mất hơn 9%, khiến giao dịch tạm thời bị đình chỉ. Sang ngày 16/10, Kospi tăng trở lại 2,05%, nhưng mức hồi phục khi đóng cửa chưa bù được một phần tư số điểm đã mất ở phiên trước.
6
5
32 tỷ USD không phải tín hiệu thị trường đã tạo đáy
Con số lãi tạm tính cho thấy giá giảm nhanh có thể đem lại lợi thế lớn cho các vị thế bán khống. Nhưng nó không cho biết đợt giảm đã kết thúc hay chưa. Nếu người bán khống mua lại cổ phiếu để đóng vị thế, lực mua đó có thể góp phần tạo ra một nhịp hồi; các dữ liệu được dẫn ở đây không chứng minh rằng nhịp hồi, nếu xuất hiện, sẽ là sự phục hồi bền vững.
Tương tự, khoản lỗ của một số quỹ phòng hộ hay những ngày bán ròng liên tiếp cũng không đủ để kết luận thị trường chắc chắn còn giảm. Những con số này phản ánh sự thay đổi nhanh trong cách các quỹ đặt cược và áp lực lên một số danh mục. Câu hỏi về hiệu quả của chi tiêu AI, chi phí tài chính và thời điểm thu được lợi nhuận vẫn là những vấn đề riêng cần theo dõi. Một nhịp bật tăng có thể diễn ra trong lúc nhà đầu tư vẫn đang đánh giá lại triển vọng AI; mức 32 tỷ USD không phải dự báo cho diễn biến tiếp theo.
17
20