Chiến tranh drone ở Sudan đang leo thang — và dân thường trả giá đắt

Một số nhân chứng nói rằng drone đánh trúng khu vực nhà hàng đông khách trong chợ, nơi nhiều người đang ăn uống và mua bán. Điều này giải thích vì sao số thương vong dân thường lại cao như vậy.

Tổ chức giám sát nhân quyền địa phương Emergency Lawyers cũng báo cáo ít nhất 28 người chết và nhiều người bị thương. Nhóm này cáo buộc Quân đội Sudan (SAF) đứng sau cuộc tấn công, trong khi phía quân đội thường phủ nhận việc cố ý nhắm vào dân thường. Vì vậy, trách nhiệm cuối cùng vẫn đang gây tranh cãi cho đến khi có điều tra độc lập.

Một phần của xu hướng tấn công bằng drone đang gia tăng

Vụ tấn công ở Ghubaysh không phải là trường hợp đơn lẻ. Trong thời gian gần đây, các cuộc tấn công bằng drone xảy ra ngày càng thường xuyên tại các khu vực Kordofan và Darfur, nơi chiến sự đang diễn ra ác liệt.

Một số sự kiện tương tự đã được ghi nhận:

• Tháng 3/2026: hai vụ tấn công bằng drone khiến 28 dân thường thiệt mạng, trong đó có 22 người chết tại một khu chợ ở Bắc Darfur.
• Trước đó, nhiều khu chợ đông người tại Kordofan cũng bị tấn công, gây thương vong lớn cho dân thường.

Những sự kiện này cho thấy một mô hình đáng lo ngại: các địa điểm dân sự như chợ, tuyến đường giao thông và khu tập trung đông người liên tục bị trúng đòn tấn công khi chiến sự leo thang. Drone cho phép các bên tấn công từ khoảng cách xa mà không cần đưa lực lượng trực tiếp vào khu vực đối phương kiểm soát.

Liên Hợp Quốc: Drone trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho dân thường

Liên Hợp Quốc đã nhiều lần cảnh báo rằng chiến tranh ở Sudan đang bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn do sự lan rộng nhanh chóng của chiến tranh bằng drone.

Theo Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, hơn 80% số ca tử vong của dân thường được ghi nhận trong bốn tháng đầu năm 2026 là do các cuộc tấn công bằng drone, khiến ít nhất 880 người thiệt mạng trong giai đoạn này.

Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk cho biết drone hiện đã trở thành “nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho dân thường” trong cuộc chiến.

Các quan chức Liên Hợp Quốc cũng cảnh báo rằng việc ngày càng phụ thuộc vào loại vũ khí này có thể đẩy xung đột sang một giai đoạn đẫm máu hơn, đặc biệt khi các cuộc tấn công xảy ra tại khu vực đông dân như chợ hoặc khu dân cư.

Vì sao các khu chợ trở thành mục tiêu dễ bị tổn thương

Ở nhiều vùng chiến sự của Sudan, chợ thường nằm gần các tuyến đường vận chuyển hoặc điểm kiểm soát không chính thức. Khi các phương tiện quân sự, chiến binh hoặc điểm tiếp tế xuất hiện gần đó, khu vực này dễ trở thành mục tiêu tấn công từ trên không.

Một số báo cáo cho thấy drone có thể nhắm vào xe quân sự hoặc chiến binh gần khu chợ, nhưng vụ nổ lại lan sang khu vực dân thường xung quanh, gây thương vong lớn.

Ngoài ra, drone có thể tấn công các thị trấn nằm sâu trong vùng do đối phương kiểm soát, kể cả những nơi cách xa chiến tuyến mặt đất.

Cuộc chiến kéo dài sang năm thứ tư

Bối cảnh của tất cả các vụ tấn công này là cuộc chiến giữa Quân đội Sudan (SAF) và lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF), bùng nổ vào tháng 4/2023 sau một cuộc tranh giành quyền lực giữa hai bên.

Khi cuộc xung đột bước sang năm thứ tư, nhiều nhà phân tích cho rằng khả năng đạt được giải pháp nhanh chóng gần như không có, trong khi các nỗ lực ngoại giao quốc tế vẫn chưa thay đổi được cục diện chiến trường.

Vụ tấn công Ghubaysh cho thấy điều gì

Vụ tấn công vào khu chợ Ghubaysh phản ánh rõ những xu hướng đáng lo ngại của cuộc chiến Sudan hiện nay:

• Chiến tranh bằng drone đang mở rộng nhanh chóng, cho phép tấn công ở khoảng cách xa.
• Các không gian dân sự như chợ ngày càng dễ trở thành mục tiêu, đặc biệt tại Kordofan và Darfur.
• Các nỗ lực hòa bình chưa đủ hiệu quả để giảm bạo lực, trong khi khủng hoảng nhân đạo tiếp tục trầm trọng.

Đối với người dân Sudan, điều đó đồng nghĩa với một thực tế đáng sợ: mối nguy hiểm không còn chỉ ở chiến tuyến, mà có thể xuất hiện ngay tại những nơi sinh hoạt thường ngày như chợ, đường phố hay khu dân cư trong một trong những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất thế giới hiện nay.